I. CĂN CỨ PHÁP LÝ ÁP DỤNG

1. Luật Thanh tra số 84/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 25/06/2025;

2. Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025;

3. Nghị định số 252/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 30/06/2026, quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế;

4. Thông tư số 89/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 30/06/2026, quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định số 252/2026/NĐ-CP, đã được đính chính.

II. NHẬN ĐỊNH PHÁP LÝ VÀ CHIẾN LƯỢC GIẢI TRÌNH KHI KIỂM TRA, THANH TRA THUẾ

1. Giải trình thuế phải dựa trên chứng cứ và phạm vi yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền

Khi doanh nghiệp nhận được yêu cầu giải trình, thông báo kiểm tra hoặc quyết định thanh tra thuế, vấn đề đầu tiên là xác định đúng nội dung, kỳ tính thuế, thẩm quyền và tình trạng pháp lý của thủ tục đang tiến hành. Việc nhận được yêu cầu làm rõ số liệu không đồng nghĩa doanh nghiệp đã vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, nếu phản hồi thiếu căn cứ hoặc không thống nhất với hồ sơ đã kê khai, doanh nghiệp có thể gặp bất lợi khi cơ quan thuế đánh giá nghĩa vụ tài chính.

Một bản giải trình có giá trị phải kết nối được giao dịch thực tế với hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán, sổ kế toán và quy định thuế áp dụng. Doanh nghiệp cần cung cấp thông tin trung thực, đầy đủ theo yêu cầu hợp pháp; đồng thời kiểm soát tính liên quan, phạm vi và nguồn gốc của tài liệu để tránh những nội dung giải trình mâu thuẫn hoặc không phản ánh đúng bản chất giao dịch.

2. Chiến lược xử lý phải phân biệt kiểm tra thuế, thanh tra thuế và tranh chấp về kết quả xử lý

Kiểm tra thuế, thanh tra thuế và giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính thuế là những thủ tục có căn cứ, thẩm quyền và cơ chế bảo vệ quyền lợi khác nhau. Việc cơ quan thuế kiểm tra hồ sơ tại trụ sở cơ quan thuế không đồng nhất với cuộc kiểm tra tại doanh nghiệp; hoạt động thanh tra phải tuân thủ những yêu cầu riêng về quyết định, trình tự và kết luận.

Chiến lược giải trình cần xác định:

• Phạm vi pháp lý: Nội dung, thời kỳ, đối tượng và thẩm quyền kiểm tra, thanh tra.
• Chứng cứ trọng yếu: Giao dịch, hóa đơn, hợp đồng, thanh toán và hồ sơ kế toán.
• Quyền của doanh nghiệp: Giải trình, cung cấp chứng cứ, ghi nhận ý kiến và thực hiện các quyền theo luật định.
• Trách nhiệm thực hiện: Thời hạn phản hồi, người đại diện và nghĩa vụ phối hợp.
• Phương án xử lý: Khắc phục sai sót thực tế hoặc bảo vệ quan điểm pháp lý có căn cứ.

Việc thừa nhận một khoản thuế thiếu phải xuất phát từ dữ liệu và quy định áp dụng, không chỉ từ nhận định sơ bộ. Ngược lại, doanh nghiệp không nên bác bỏ kết quả kiểm tra khi chứng cứ đã xác định rõ nghĩa vụ phải thực hiện.

Ảnh 1: Dịch vụ hỗ trợ giải trình khi kiểm tra thanh tra thuế tại Việt Nam, luật sư Công ty Luật TLK rà soát chứng cứ và bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp – Hotline 097.211.8764

👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để rà soát yêu cầu kiểm tra, thanh tra thuế, xây dựng phương án giải trình và kiểm soát trách nhiệm pháp lý; TLK Global hỗ trợ đối chiếu số liệu kế toán – thuế phù hợp – Hotline 097.211.8764.

III. TỔNG QUAN DỊCH VỤ HỖ TRỢ GIẢI TRÌNH THUẾ VÀ LỢI ÍCH ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP

1. Phạm vi công việc của dịch vụ hỗ trợ giải trình khi kiểm tra, thanh tra thuế

Dịch vụ hỗ trợ giải trình thuế tập trung đánh giá văn bản yêu cầu của cơ quan thuế, kiểm tra hồ sơ liên quan, xác định chênh lệch và chuẩn bị nội dung giải trình có căn cứ. Tùy tình trạng vụ việc, phạm vi còn có thể bao gồm tư vấn làm việc với đoàn kiểm tra, thanh tra, rà soát biên bản, đánh giá dự thảo kết luận và xử lý những bất đồng về nghĩa vụ thuế.

Cần phân biệt dịch vụ hỗ trợ giải trình với dịch vụ kê khai định kỳ, quyết toán thuế hoặc đại diện giải quyết khiếu nại, khởi kiện. Từng công việc phải được xác định rõ về chủ thể thực hiện, thẩm quyền đại diện, sản phẩm bàn giao và trách nhiệm theo hợp đồng.

👉 Xem thêm: Dịch vụ hoàn thuế giá trị gia tăng cho doanh nghiệp tại Việt Nam (MỚI NHẤT)

2. Lợi ích của việc chuẩn bị chiến lược pháp lý trước khi làm việc với cơ quan thuế

Chuẩn bị từ giai đoạn đầu giúp doanh nghiệp nhận diện nội dung cần chứng minh, kiểm tra những khoản có nguy cơ bị điều chỉnh và tránh đưa ra các giải trình thiếu nhất quán. Đặc biệt, đối với khoản chi phí lớn, giao dịch liên kết hoặc hồ sơ hoàn thuế, việc đối chiếu chứng cứ trước khi làm việc giúp xác định phần có căn cứ bảo vệ và phần thực sự cần khắc phục.

Giá trị của dịch vụ không phải cam kết doanh nghiệp sẽ không bị truy thu, mà là giúp xác định đúng nghĩa vụ, thực hiện đầy đủ quyền giải trình và kiểm soát hậu quả pháp lý trên cơ sở tài liệu đáng tin cậy.

IV. ĐIỀU KIỆN, QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA DOANH NGHIỆP KHI KIỂM TRA, THANH TRA THUẾ

1. Kiểm tra thẩm quyền, quyết định và phạm vi làm việc

Doanh nghiệp cần xác định hình thức làm việc, chủ thể có thẩm quyền, nội dung và thời kỳ được xem xét trước khi chuẩn bị hồ sơ. Đối với hoạt động thanh tra, phải đối chiếu Luật Thanh tra số 84/2025/QH15 và quy định chuyên ngành. Với kiểm tra thuế, cần áp dụng pháp luật quản lý thuế và quy trình tương ứng, không mặc nhiên coi mọi yêu cầu cung cấp thông tin đều là quyết định thanh tra.

Khi thủ tục liên quan đến kỳ thuế trước năm 2026 hoặc cuộc thanh tra đã bắt đầu trước thời điểm pháp luật mới có hiệu lực, doanh nghiệp phải kiểm tra quy định chuyển tiếp để xác định đúng căn cứ áp dụng.

2. Quyền giải trình, bảo lưu ý kiến và nghĩa vụ cung cấp chứng cứ

Doanh nghiệp có quyền trình bày quan điểm, cung cấp tài liệu chứng minh và thực hiện những quyền khác theo pháp luật áp dụng. Khi không thống nhất với nội dung biên bản, cần đề nghị ghi nhận chính xác ý kiến, căn cứ và tài liệu phản hồi. Việc ký xác nhận biên bản phải được xem xét theo đúng tính chất văn bản; không nên đồng nhất xác nhận đã tham gia làm việc với việc chấp nhận toàn bộ nội dung kết luận.

Song song với quyền bảo vệ lợi ích hợp pháp, doanh nghiệp phải hợp tác, cung cấp hồ sơ trung thực, giải trình đúng thời hạn và thực hiện các yêu cầu hợp pháp của cơ quan có thẩm quyền. Không được che giấu, tiêu hủy hoặc tạo dựng chứng từ nhằm thay đổi kết quả kiểm tra, thanh tra thuế.

V. HỒ SƠ, QUY TRÌNH, THỜI HẠN VÀ CHI PHÍ DỊCH VỤ HỖ TRỢ GIẢI TRÌNH THUẾ

1. Hồ sơ doanh nghiệp cần chuẩn bị khi giải trình kiểm tra, thanh tra thuế

Hồ sơ giải trình phải được xây dựng theo nội dung yêu cầu, kỳ tính thuế và giao dịch đang được xem xét. Doanh nghiệp không nên chỉ cung cấp tờ khai hoặc sổ kế toán tổng hợp mà bỏ qua những chứng cứ phản ánh bản chất nghiệp vụ. Đối với khoản chi phí bị nghi ngờ không đủ điều kiện khấu trừ hoặc được trừ, cần đối chiếu hợp đồng, nghiệm thu, hóa đơn, thanh toán và tài liệu chứng minh hoạt động thực tế.

Các nhóm hồ sơ cần kiểm tra gồm:

• Hồ sơ thủ tục: Quyết định kiểm tra, thanh tra; thông báo yêu cầu giải trình; biên bản làm việc và văn bản trao đổi.
• Hồ sơ thuế: Tờ khai, quyết toán, phụ lục, chứng từ nộp thuế và hồ sơ khai bổ sung.
• Hồ sơ kế toán: Báo cáo tài chính, sổ chi tiết, bảng cân đối phát sinh, công nợ và chứng từ gốc.
• Hồ sơ giao dịch: Hợp đồng, hóa đơn, nghiệm thu, giao nhận, sao kê ngân hàng và tài liệu liên quan.
• Hồ sơ pháp lý bổ sung: Tài liệu đầu tư, ưu đãi thuế, giao dịch liên kết hoặc những giấy phép có liên quan trực tiếp.

Từng tài liệu cần được đánh dấu theo vấn đề chứng minh, nguồn gốc và thời điểm phát sinh. Doanh nghiệp phải phân biệt chứng từ đã có, chứng từ cần thu thập và tài liệu không thể xác minh. Không được lập bổ sung chứng từ không có thật để hợp thức hóa giao dịch.

2. Quy trình hỗ trợ giải trình và kiểm soát nội dung làm việc

Quy trình hỗ trợ cần bắt đầu bằng việc kiểm tra tính hợp pháp của yêu cầu và xác định phạm vi vụ việc. Sau đó mới tiến hành đối chiếu dữ liệu, phân loại rủi ro và xây dựng quan điểm giải trình. Việc làm việc với cơ quan thuế phải được tổ chức thống nhất giữa người đại diện doanh nghiệp, bộ phận kế toán và người hỗ trợ pháp lý để tránh đưa ra các thông tin mâu thuẫn.

Quy trình gồm sáu bước:

1. Tiếp nhận quyết định, thông báo và xác định thời hạn phản hồi.
2. Rà soát thẩm quyền, phạm vi, kỳ tính thuế và sắc thuế liên quan.
3. Đối chiếu chứng từ, số liệu và lập bảng tổng hợp những khoản chênh lệch.
4. Phân loại nội dung có đủ chứng cứ, nội dung phải bổ sung và sai sót cần khắc phục.
5. Chuẩn bị văn bản giải trình, tham gia làm việc trong phạm vi được thỏa thuận.
6. Kiểm tra biên bản, kết quả xử lý và xác định nghĩa vụ hoặc biện pháp pháp lý tiếp theo.

Đối với kiểm tra thuế tại trụ sở người nộp thuế, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 quy định thời hạn kiểm tra thông thường không quá 20 ngày kể từ ngày công bố quyết định, có thể gia hạn một lần không quá 20 ngày khi cần thiết. Trường hợp doanh nghiệp có giao dịch liên kết, thời hạn có thể dài hơn theo quy định riêng. Đây là thời hạn tiến hành kiểm tra, không phải thời hạn mặc định để doanh nghiệp nộp mọi văn bản giải trình. Thời hạn phản hồi phải xác định theo yêu cầu hợp pháp và thủ tục cụ thể.

👉 Xem thêm: Dịch vụ hỗ trợ giải trình khi kiểm tra, thanh tra thuế (MỚI NHẤT)

3. Chi phí dịch vụ và nguyên tắc xác định phạm vi công việc

Chi phí hỗ trợ giải trình phụ thuộc số kỳ thuế, số khoản mục bị xem xét, chất lượng chứng từ và mức độ phức tạp của tranh chấp. Hồ sơ chỉ cần giải thích chênh lệch kỹ thuật có phạm vi khác với vụ việc liên quan đến giao dịch liên kết, ưu đãi thuế hoặc nguy cơ ấn định thuế.

Báo giá cần xác định rõ phí rà soát ban đầu, soạn thảo văn bản, tham gia làm việc và hỗ trợ sau khi có kết quả kiểm tra. Khiếu nại, khởi kiện hoặc xử lý dấu hiệu vi phạm hình sự phải được đánh giá và thỏa thuận riêng nếu phát sinh. Không nên cam kết loại bỏ toàn bộ khoản truy thu hoặc giảm một tỷ lệ xử phạt khi chưa có đủ chứng cứ.

Ảnh 2: Luật sư Công ty Luật TLK hỗ trợ giải trình khi kiểm tra thanh tra thuế tại Việt Nam, rà soát hồ sơ, chứng cứ và biên bản làm việc – Hotline 097.211.8764

VI. TRƯỜNG HỢP GIẢI TRÌNH KHÔNG ĐƯỢC CHẤP NHẬN VÀ PHƯƠNG ÁN XỬ LÝ

1. Nguyên nhân cơ quan thuế không chấp nhận nội dung giải trình

Nội dung giải trình có thể không được chấp nhận khi doanh nghiệp thiếu chứng cứ, số liệu mâu thuẫn hoặc lập luận không phù hợp với quy định áp dụng. Những trường hợp thường gặp gồm chi phí không chứng minh được hoạt động thực tế, hóa đơn không đáp ứng điều kiện pháp luật, doanh thu ghi nhận sai kỳ hoặc ưu đãi thuế thiếu căn cứ.

Tuy nhiên, cần phân biệt việc cơ quan thuế yêu cầu bổ sung tài liệu với kết luận chính thức bác bỏ quan điểm của doanh nghiệp. Một nhận định trong quá trình làm việc chưa đương nhiên là quyết định xử lý cuối cùng. Doanh nghiệp cần xác định chính xác tình trạng thủ tục để lựa chọn thời điểm phản hồi và bảo vệ quyền lợi.

2. Xử lý bất đồng về biên bản và kết luận kiểm tra, thanh tra thuế

Khi không thống nhất với nội dung biên bản, doanh nghiệp cần yêu cầu ghi nhận rõ ý kiến, số liệu và chứng cứ phản hồi. Không nên ký xác nhận với nội dung thể hiện sự đồng ý nếu thực tế đang bảo lưu quan điểm. Đồng thời, việc không đồng ý cũng không phải căn cứ để từ chối mọi nghĩa vụ ký nhận, giao nhận tài liệu hoặc hợp tác hợp pháp.

Đối với kết luận hoặc quyết định xử lý, phải kiểm tra riêng từng khoản điều chỉnh, căn cứ pháp luật, thẩm quyền và trình tự ban hành. Nếu có cơ sở phản đối, doanh nghiệp có thể lựa chọn kiến nghị, khiếu nại hoặc khởi kiện theo điều kiện và thời hạn luật định. Việc khiếu nại không mặc nhiên làm đình chỉ thi hành quyết định đang có hiệu lực; nghĩa vụ thực hiện phải được xác định theo quy định cụ thể.

👉 Xem thêm: Dịch vụ kế toán doanh nghiệp FDI tại Việt Nam (MỚI NHẤT)

3. Phương án khắc phục sai sót và bảo vệ quyền lợi hợp pháp

Nếu kết quả đối chiếu xác định doanh nghiệp thực sự khai thiếu thuế hoặc áp dụng sai chính sách, cần tính toán nghĩa vụ khắc phục và hậu quả pháp lý tương ứng. Khai bổ sung phải được xem xét theo tình trạng kiểm tra, thanh tra và quy định quản lý thuế; không được tự ý sửa tờ khai đã nộp để che giấu sai sót.

Ngược lại, khi doanh nghiệp có chứng cứ chứng minh giao dịch và điều kiện thuế hợp pháp, phương án giải trình phải tập trung vào khoản mục bị điều chỉnh. Luật sư cần phân biệt chứng cứ quyết định với tài liệu hỗ trợ, đồng thời phân tích những nội dung pháp luật có cách hiểu khác nhau. Mục tiêu là xác định đúng nghĩa vụ thuế và bảo vệ quyền lợi bằng lập luận kiểm chứng được, không kéo dài tranh chấp không cần thiết.

👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để rà soát biên bản, đánh giá kết luận kiểm tra, thanh tra thuế và xây dựng phương án giải trình hoặc khiếu nại có căn cứ – Hotline 097.211.8764.

VII. RỦI RO TRUY THU, ẤN ĐỊNH THUẾ, XỬ PHẠT VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ

1. Phân biệt truy thu thuế, ấn định thuế và xử phạt vi phạm hành chính

Truy thu thuế, ấn định thuế và xử phạt vi phạm hành chính là những vấn đề có căn cứ và hậu quả pháp lý khác nhau. Truy thu gắn với khoản nghĩa vụ thuế còn thiếu; ấn định thuế được áp dụng khi đáp ứng những điều kiện luật định; xử phạt phải dựa trên hành vi vi phạm cụ thể. Doanh nghiệp không nên đồng nhất việc bị điều chỉnh số thuế phải nộp với kết luận có hành vi trốn thuế.

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 quy định những trường hợp cơ quan thuế được ấn định thuế, bao gồm các tình huống không khai thuế, không cung cấp tài liệu cần thiết hoặc kê khai không trung thực về căn cứ tính thuế theo điều kiện luật định. Việc ấn định phải có căn cứ, phương pháp và thẩm quyền phù hợp; doanh nghiệp có quyền xem xét, giải trình và thực hiện biện pháp pháp lý tương ứng.

2. Kiểm soát mức độ trách nhiệm và chứng cứ xác định hành vi vi phạm

Khi phát sinh nguy cơ truy thu hoặc xử phạt, doanh nghiệp cần phân tách số thuế gốc, tiền chậm nộp và tiền phạt để tránh đánh giá sai nghĩa vụ tài chính. Việc xác định chế tài phải căn cứ thời điểm hành vi, tính chất vi phạm, tình tiết liên quan và quy định có hiệu lực.

Nhóm rủi ro	Trọng tâm kiểm tra
Truy thu thuế	Căn cứ tính thuế, kỳ phát sinh, số chênh lệch
Ấn định thuế	Điều kiện, phương pháp và thẩm quyền ấn định
Tiền chậm nộp	Số tiền, thời gian và trường hợp được xử lý riêng
Xử phạt hành chính	Hành vi, chứng cứ, thời hiệu và tình tiết áp dụng
Tranh chấp kết quả	Quyết định, biên bản, chứng cứ và thời hạn khiếu nại

Đối với xử phạt hành chính về thuế, hóa đơn, cần đối chiếu Nghị định số 125/2020/NĐ-CP cùng các văn bản sửa đổi, đặc biệt Nghị định số 310/2025/NĐ-CP và Nghị định số 291/2026/NĐ-CP. Không áp dụng máy móc chế tài hiện hành đối với hành vi phát sinh trước thời điểm văn bản có hiệu lực mà bỏ qua quy định chuyển tiếp.

3. Trách nhiệm của doanh nghiệp, người quản lý và đơn vị tư vấn

Doanh nghiệp phải thực hiện nghĩa vụ của người nộp thuế, kể cả khi sử dụng dịch vụ kế toán hoặc đại lý thuế. Trách nhiệm của người đại diện, người thực hiện nghiệp vụ và đơn vị tư vấn cần được xác định theo hành vi, nghĩa vụ và chứng cứ cụ thể; không tự động quy toàn bộ sai sót cho một chủ thể.

Khi có tranh chấp với nhà cung cấp dịch vụ, phải phân biệt khoản thuế doanh nghiệp vốn có nghĩa vụ nộp với thiệt hại phát sinh do vi phạm hợp đồng. Trường hợp có dấu hiệu cố ý sử dụng chứng từ giả hoặc che giấu doanh thu, cần đánh giá riêng nguy cơ trách nhiệm hình sự. Phương án phù hợp là bảo toàn chứng cứ, thực hiện nghĩa vụ hợp pháp và xử lý đúng bản chất từng hành vi.

VIII. GIÁ TRỊ DỊCH VỤ CỦA TLK VÀ TLK GLOBAL

1. Xây dựng chiến lược giải trình dựa trên chứng cứ và căn cứ pháp luật

Giá trị của dịch vụ hỗ trợ giải trình khi kiểm tra, thanh tra thuế không chỉ nằm ở việc soạn thảo công văn hoặc tham gia làm việc với cơ quan thuế, mà còn ở khả năng nhận diện chính xác vấn đề pháp lý đang được xem xét. Đối với từng khoản truy thu dự kiến, doanh nghiệp cần xác định bản chất giao dịch, nghĩa vụ thuế, chứng cứ chứng minh và những quy định có hiệu lực tại kỳ tính thuế liên quan.

Công ty Luật TLK tập trung đánh giá thẩm quyền, trình tự kiểm tra, thanh tra, quyền của người nộp thuế và cơ sở pháp lý của những khoản điều chỉnh. TLK Global bổ trợ việc đối chiếu chứng từ, sổ kế toán và dữ liệu kê khai trong phạm vi chuyên môn, điều kiện hoạt động. Sự phối hợp này hướng đến việc phân biệt rõ sai sót cần khắc phục với những quan điểm của cơ quan thuế mà doanh nghiệp có đủ căn cứ để giải trình, bảo vệ.

2. Bảo vệ quyền lợi hợp pháp đồng thời kiểm soát trách nhiệm của doanh nghiệp

Một chiến lược giải trình hiệu quả phải cân bằng giữa nghĩa vụ hợp tác với cơ quan có thẩm quyền và quyền bảo vệ lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp. Khi phát hiện sai sót thực tế, doanh nghiệp cần xác định nghĩa vụ khắc phục; khi chưa thống nhất với nhận định của đoàn kiểm tra, phải chuẩn bị chứng cứ và lập luận phản hồi phù hợp.

TLK định hướng kiểm soát nội dung văn bản giải trình, biên bản làm việc và kết quả xử lý, hạn chế việc doanh nghiệp thừa nhận những khoản nghĩa vụ chưa được xác minh đầy đủ. Tuy nhiên, dịch vụ pháp lý không bảo đảm mọi khoản truy thu đều được hủy bỏ. Kết quả phụ thuộc bản chất giao dịch, chứng cứ, quy định áp dụng và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

👉 Xem thêm: Dịch vụ tư vấn giao dịch liên kết cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam (MỚI NHẤT)

IX. QUY TRÌNH HỖ TRỢ GIẢI TRÌNH THUẾ TẠI TLK VÀ TLK GLOBAL

1. Đánh giá hồ sơ ban đầu và xác định phạm vi pháp lý

Quy trình triển khai bắt đầu bằng việc tiếp nhận quyết định kiểm tra, thanh tra, thông báo yêu cầu giải trình và các tài liệu liên quan. Luật sư cần xác định chủ thể ban hành, thẩm quyền, nội dung, kỳ tính thuế và thời hạn doanh nghiệp phải thực hiện nghĩa vụ. Đối với vụ việc đã có biên bản hoặc kết luận, cần đánh giá tình trạng pháp lý của từng văn bản trước khi đề xuất phương án.

Song song với kiểm tra thủ tục, dữ liệu kế toán – thuế phải được đối chiếu theo từng khoản mục đang bị xem xét. Trường hợp doanh nghiệp có nhiều kỳ thuế hoặc nhiều loại giao dịch, việc phân loại ngay từ đầu giúp tránh giải trình dàn trải và bỏ sót những chứng cứ có giá trị quyết định.

2. Triển khai phương án giải trình và kiểm soát kết quả làm việc

Quy trình được tổ chức theo sáu bước:

1. Tiếp nhận văn bản và xác định yêu cầu pháp lý.
2. Đối chiếu hồ sơ thuế, sổ kế toán và chứng từ.
3. Phân loại sai sót thực tế và nội dung có căn cứ bảo vệ.
4. Xây dựng văn bản giải trình và danh mục chứng cứ.
5. Hỗ trợ làm việc, kiểm tra biên bản và ghi nhận ý kiến.
6. Đánh giá kết quả, nghĩa vụ tiếp theo và biện pháp pháp lý phù hợp.

Sản phẩm bàn giao có thể gồm báo cáo đánh giá pháp lý, bảng đối chiếu số liệu, dự thảo văn bản giải trình và danh mục chứng cứ. Trách nhiệm tham gia làm việc hoặc đại diện phải được xác định trong hợp đồng và giấy ủy quyền hợp pháp khi cần thiết. Những thủ tục khiếu nại, khởi kiện phát sinh sau đó không mặc nhiên thuộc phạm vi dịch vụ ban đầu.

X. NĂNG LỰC PHÂN TÍCH CHỨNG CỨ VÀ BẢO VỆ QUYỀN LỢI DOANH NGHIỆP

1. Phân loại chứng cứ theo giá trị pháp lý và nội dung phải chứng minh

Đối với khoản chi phí bị đề xuất loại trừ, việc giải trình không thể chỉ dựa trên hóa đơn. Cần xem xét hợp đồng, chứng từ thực hiện, thanh toán, mối liên hệ với hoạt động kinh doanh và điều kiện được trừ theo pháp luật thuế. Với doanh thu bị nghi ngờ kê khai thiếu, phải đối chiếu thời điểm phát sinh nghĩa vụ, chứng từ giao nhận và nguyên tắc ghi nhận.

Doanh nghiệp nên tổ chức hồ sơ thành Bảng tổng hợp diễn biến vụ việc và đánh giá pháp lý, trong đó thể hiện từng khoản mục, nhận định của cơ quan thuế, quan điểm doanh nghiệp, chứng cứ hiện có và tài liệu cần bổ sung. Cách làm này giúp xác định đúng nội dung tranh luận, tránh sử dụng tài liệu không liên quan hoặc đưa ra kết luận vượt quá phạm vi chứng minh.

2. Lựa chọn phương án xử lý khi có nguy cơ bị ấn định hoặc truy thu thuế

Khi cơ quan thuế dự kiến ấn định thuế, doanh nghiệp cần kiểm tra điều kiện áp dụng, căn cứ xác định số thuế và phương pháp tính. Trường hợp thiếu chứng từ, phải xác định nguyên nhân và khả năng khắc phục hợp pháp. Trường hợp có bất đồng về việc áp dụng chính sách thuế, cần phân tích hiệu lực văn bản, quy định chuyển tiếp và tình tiết của giao dịch.

Đối với quyết định đã được ban hành, doanh nghiệp cần xem xét thời hạn khiếu nại, khởi kiện và nghĩa vụ thi hành. Không nên chỉ gửi công văn giải trình rồi cho rằng quyền khiếu nại đã được bảo lưu. Việc lựa chọn thủ tục phải căn cứ vào loại quyết định, chứng cứ và điều kiện pháp luật.

👉 Xem thêm: Dịch vụ kế toán – thuế cho doanh nghiệp tại TP. Hà Nội (MỚI NHẤT)

XI. HỆ SINH THÁI DỊCH VỤ CÔNG TY LUẬT TLK VÀ TLK GLOBAL

1. Công ty Luật TLK – Tư vấn thủ tục và bảo vệ quyền lợi pháp lý

Khi doanh nghiệp bị kiểm tra, thanh tra thuế, nhiều vấn đề phát sinh không chỉ thuộc nghiệp vụ kê khai mà còn liên quan đến thẩm quyền, trình tự hành chính, trách nhiệm của người quản lý và quyền khiếu nại, khởi kiện. Công ty Luật TLK tập trung đánh giá những vấn đề này, xây dựng lập luận pháp lý và tư vấn phương án xử lý phù hợp với tình trạng vụ việc.

Đối với tranh chấp về kết luận hoặc quyết định thuế, cần phân biệt nghĩa vụ tài chính đã được xác lập hợp pháp với nội dung còn có căn cứ phản đối. Việc thuê luật sư không thay thế nghĩa vụ cung cấp thông tin trung thực hoặc chấp hành quyết định có hiệu lực, trừ trường hợp được xử lý khác theo quy định.

2. TLK Global – Hỗ trợ nghiệp vụ kế toán và kiểm tra số liệu thuế

TLK Global bổ trợ việc rà soát sổ sách, đối chiếu dữ liệu và chuẩn bị tài liệu nghiệp vụ phục vụ giải trình theo phạm vi, điều kiện cung cấp dịch vụ. Đối với hồ sơ có nhiều kỳ thuế, việc hệ thống hóa dữ liệu giúp làm rõ nguyên nhân chênh lệch giữa tờ khai, báo cáo tài chính và giao dịch thực tế.

Cơ chế phối hợp Pháp lý – Kế toán – Thuế phải phân định rõ trách nhiệm từng đơn vị. Luật sư đánh giá vấn đề pháp lý; bộ phận chuyên môn kế toán – thuế xử lý nghiệp vụ thuộc phạm vi được phép. Doanh nghiệp vẫn chịu trách nhiệm về tính trung thực của chứng từ cung cấp và các quyết định thuộc thẩm quyền của mình.

Ảnh 3: Luật sư Công ty Luật TLK phối hợp TLK Global hỗ trợ giải trình khi kiểm tra thanh tra thuế tại Việt Nam, đánh giá chứng cứ và trách nhiệm pháp lý – Hotline 097.211.8764

XII. DỊCH VỤ HỖ TRỢ GIẢI TRÌNH THUẾ CHUYÊN SÂU CHO DOANH NGHIỆP FDI

1. Giải trình giao dịch liên kết, phí quản lý và khoản vay nội bộ

Doanh nghiệp FDI thường phát sinh giao dịch với công ty mẹ, công ty liên kết hoặc đối tác nước ngoài, như phí quản lý tập đoàn, dịch vụ kỹ thuật, tiền bản quyền và lãi vay. Khi bị yêu cầu giải trình, cần xác định bản chất giao dịch, chủ thể thực hiện, chứng từ thanh toán và điều kiện ghi nhận chi phí. Quan hệ sở hữu nước ngoài không đương nhiên chứng minh giao dịch có hành vi chuyển giá.

Đối với giao dịch thuộc diện áp dụng quy định về giao dịch liên kết, doanh nghiệp cần kiểm tra nghĩa vụ kê khai, lập và cung cấp hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết cùng những trường hợp được miễn trừ. Việc lựa chọn phương pháp xác định giá phải có căn cứ phù hợp, không chỉ dựa trên chính sách nội bộ của tập đoàn.

2. Giải trình ưu đãi thuế và nghĩa vụ liên quan đến dự án đầu tư

Với doanh nghiệp FDI được hưởng ưu đãi thuế, trọng tâm giải trình có thể liên quan đến điều kiện dự án, lĩnh vực đầu tư, địa bàn, thời gian hưởng ưu đãi và việc xác định thu nhập được ưu đãi. Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc đăng ký doanh nghiệp không tự động thay thế việc chứng minh đầy đủ điều kiện hưởng ưu đãi thuế.

Khi doanh nghiệp mở rộng dự án, điều chỉnh hoạt động hoặc tái cấu trúc, cần đối chiếu hồ sơ đầu tư với tình trạng thực tế và chính sách thuế áp dụng theo từng thời kỳ. Nếu cơ quan thuế có quan điểm điều chỉnh ưu đãi, việc phản hồi phải dựa trên điều kiện cụ thể và chứng cứ thực hiện, không suy đoán quyền hưởng ưu đãi chỉ từ tỷ lệ vốn nước ngoài.

3. Đại diện làm việc và xử lý bất đồng thuế có yếu tố nước ngoài

Khi hồ sơ có giao dịch xuyên biên giới hoặc yêu cầu giải trình từ công ty mẹ, doanh nghiệp cần bảo đảm thông tin sử dụng tại Việt Nam thống nhất với chứng từ giao dịch và số liệu kế toán. Báo cáo quản trị nội bộ của tập đoàn không đương nhiên thay thế chứng từ hoặc hồ sơ kê khai theo pháp luật Việt Nam.

Trường hợp sử dụng dịch vụ đại diện làm việc với cơ quan thuế, cần xác định rõ chủ thể đại diện, phạm vi ủy quyền và quyền ký văn bản. Đối với khoản thuế bị truy thu hoặc ấn định, doanh nghiệp phải đánh giá căn cứ xử lý, chứng cứ và thời hạn thực hiện biện pháp pháp lý. Không mặc nhiên cho rằng việc khiếu nại sẽ đình chỉ thi hành quyết định.

👉 Xem thêm: Dịch vụ kê khai thuế hàng tháng, hàng quý cho doanh nghiệp (MỚI NHẤT)

👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để được đánh giá hồ sơ, hỗ trợ giải trình khi kiểm tra, thanh tra thuế, kiểm soát rủi ro truy thu, ấn định thuế và lựa chọn phương án bảo vệ quyền lợi hợp pháp – Hotline 097.211.8764.

XIII. CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG

1. Doanh nghiệp nhận yêu cầu giải trình thuế có nghĩa là đã vi phạm pháp luật không?

Không. Yêu cầu giải trình có thể nhằm xác minh thông tin hoặc làm rõ chênh lệch. Việc xác định vi phạm phải căn cứ hành vi, chứng cứ và quy định pháp luật.

2. Doanh nghiệp cần chuẩn bị những hồ sơ gì khi bị kiểm tra, thanh tra thuế?

Cần căn cứ vào phạm vi kiểm tra, thanh tra. Hồ sơ có thể bao gồm quyết định, thông báo, tờ khai, báo cáo tài chính, sổ kế toán, hợp đồng và chứng từ giao dịch liên quan.

3. Doanh nghiệp có bắt buộc thuê luật sư hỗ trợ giải trình thuế không?

Không có nghĩa vụ chung phải thuê luật sư. Tuy nhiên, với hồ sơ phức tạp hoặc có nguy cơ phát sinh tranh chấp, việc tư vấn pháp lý có thể giúp xác định đúng quyền, nghĩa vụ và phương án phản hồi.

4. Doanh nghiệp có được phản đối nội dung biên bản kiểm tra thuế không?

Có thể trình bày và yêu cầu ghi nhận ý kiến theo quy định áp dụng. Việc phản hồi cần xác định nội dung chưa thống nhất, chứng cứ và thời điểm thực hiện phù hợp.

5. Cơ quan thuế có được yêu cầu cung cấp chứng từ ngoài phạm vi kiểm tra không?

Doanh nghiệp cần kiểm tra căn cứ, thẩm quyền và phạm vi yêu cầu. Nếu có vướng mắc, có thể đề nghị làm rõ nhưng vẫn phải thực hiện nghĩa vụ cung cấp thông tin hợp pháp.

6. Bị truy thu thuế có đồng nghĩa chắc chắn bị xử phạt không?

Không thể kết luận chung. Nghĩa vụ truy thu và xử phạt cần được xem xét riêng theo hành vi, căn cứ pháp luật và tình tiết cụ thể.

7. Doanh nghiệp có thể khai bổ sung khi đang bị thanh tra thuế không?

Khả năng khai bổ sung phụ thuộc thời điểm, phạm vi thủ tục và quy định quản lý thuế. Cần đánh giá tình trạng hồ sơ trước khi thực hiện, không tự ý thay đổi dữ liệu để né tránh trách nhiệm.

8. Doanh nghiệp không đồng ý với quyết định ấn định thuế thì xử lý thế nào?

Cần kiểm tra căn cứ ấn định, phương pháp tính, thẩm quyền và thời hạn pháp lý. Khi có đủ cơ sở, doanh nghiệp có thể lựa chọn khiếu nại hoặc khởi kiện theo điều kiện áp dụng.

9. Chi phí dịch vụ hỗ trợ giải trình thuế được tính như thế nào?

Chi phí phụ thuộc số kỳ, số khoản mục, độ phức tạp của chứng cứ và phạm vi luật sư tham gia. Công việc khiếu nại hoặc khởi kiện có thể được thỏa thuận riêng.

10. Doanh nghiệp FDI có cần chuẩn bị hồ sơ giải trình khác doanh nghiệp trong nước không?

Không mặc nhiên. Hồ sơ phụ thuộc giao dịch và nghĩa vụ thực tế. Doanh nghiệp FDI có thể cần thêm tài liệu về giao dịch liên kết, khoản thanh toán xuyên biên giới, ưu đãi đầu tư hoặc thuế nhà thầu.

👉 Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm thông tin về Hệ sinh thái TLK và các gói ưu đãi dịch vụ Pháp lý, Kế toán – Thuế đang được áp dụng dưới đây.

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ pháp lý của Công ty Luật TLK

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ Kế toán – Thuế của Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global

🔗 Hệ sinh thái TLK: Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý Thuế TLK Global

XIV. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK

Kiểm tra, thanh tra thuế là quá trình cơ quan có thẩm quyền đánh giá việc thực hiện nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. Việc giải trình cần dựa trên chứng cứ trung thực, căn cứ pháp lý chính xác và sự phân biệt rõ ràng giữa nghĩa vụ phải khắc phục với nội dung có cơ sở bảo vệ.

CÔNG TY LUẬT TLK tập trung tư vấn quyền, nghĩa vụ, thẩm quyền, trình tự và các biện pháp pháp lý khi doanh nghiệp phát sinh bất đồng về kết quả kiểm tra, thanh tra thuế. CÔNG TY TNHH TƯ VẤN & ĐẠI LÝ THUẾ TLK GLOBAL bổ trợ việc rà soát chứng từ, dữ liệu kế toán và nghiệp vụ thuế trong phạm vi chuyên môn, điều kiện hoạt động.

Với định hướng “xử lý đúng ngay từ đầu”, hệ sinh thái TLK chú trọng sự chính xác, minh bạch và trách nhiệm, hướng đến giải pháp phối hợp Pháp lý – Kế toán – Thuế phù hợp với từng vụ việc.

CÔNG TY LUẬT TLK

🌐 Website: https://tlklawfirm.vn
📧 Email: info@tlklawfirm.vn
☎ Tel: 0243.2011.747
📞 Hotline: 097.211.8764