I. CĂN CỨ PHÁP LÝ ÁP DỤNG

1. Luật Kế toán số 88/2015/QH13, được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2015;

2. Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 14/06/2025;

3. Nghị định số 320/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 15/12/2025, quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp;

4. Thông tư số 99/2025/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành ngày 27/10/2025, hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp.

II. NHẬN ĐỊNH VÀ CHIẾN LƯỢC KIỂM SOÁT KẾ TOÁN NGOẠI TỆ

1. Sai lệch tỷ giá không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận mà còn làm sai lệch công nợ

Doanh nghiệp FDI tại TP. Hà Nội thường phát sinh giao dịch bằng ngoại tệ khi mua bán quốc tế, nhận vốn, vay nước ngoài hoặc thanh toán cho công ty mẹ. Những giao dịch này phải được ghi nhận theo quy định kế toán áp dụng, với phương pháp xác định tỷ giá phù hợp từng nghiệp vụ. Việc sử dụng một tỷ giá cố định cho mọi giao dịch hoặc lấy tỷ giá chuyển tiền ngân hàng thay cho tỷ giá kế toán mà không kiểm tra điều kiện áp dụng có thể làm sai lệch giá trị tài sản, công nợ, doanh thu và chi phí.

Chiến lược kiểm soát cần phân biệt ba thời điểm: ghi nhận giao dịch ban đầu, thanh toán hoặc tất toán khoản mục ngoại tệ và đánh giá lại số dư cuối kỳ. Chênh lệch tỷ giá phát sinh tại mỗi thời điểm có bản chất và phương pháp xử lý khác nhau. Doanh nghiệp không nên gộp tất cả chênh lệch vào một khoản lãi hoặc lỗ tỷ giá mà thiếu bảng đối chiếu nguồn gốc.

2. Phải phân biệt tỷ giá kế toán với tỷ giá phục vụ mục đích thuế

Một giao dịch nhập khẩu có thể liên quan đến tỷ giá ghi nhận kế toán, tỷ giá xác định trị giá tính thuế hải quan và tỷ giá thực tế khi ngân hàng thực hiện thanh toán. Các tỷ giá này không nhất thiết trùng nhau vì được xác định theo những quy định và mục đích khác nhau. Doanh nghiệp cần phân biệt rõ để tránh sử dụng tỷ giá tính thuế thay cho tỷ giá kế toán hoặc ngược lại.

Từ năm 2026, doanh nghiệp thuộc phạm vi áp dụng Thông tư số 99/2025/TT-BTC phải chú trọng các quy định mới về ghi nhận ngoại tệ, chênh lệch tỷ giá và báo cáo tài chính. Tuy nhiên, thông tư này áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026; doanh nghiệp có năm tài chính bắt đầu trước thời điểm đó cần xác định đúng chế độ kế toán áp dụng theo quy định chuyển tiếp.

👉 CTA: Doanh nghiệp FDI tại TP. Hà Nội đang có chênh lệch giữa tỷ giá kế toán, chứng từ ngân hàng và dữ liệu thuế hoặc chưa xác định đúng lãi, lỗ tỷ giá? Liên hệ Công ty Luật TLK và TLK Global để rà soát nghiệp vụ, chứng từ và phương án xử lý phù hợp – Hotline 097.211.8764.

III. TỔNG QUAN DỊCH VỤ KẾ TOÁN NGOẠI TỆ VÀ CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ

1. Phạm vi kiểm soát kế toán ngoại tệ của doanh nghiệp FDI

Dịch vụ kế toán ngoại tệ tập trung vào việc kiểm tra phương pháp quy đổi, ghi nhận và đối chiếu các nghiệp vụ bằng ngoại tệ. Phạm vi có thể bao gồm tiền gửi ngân hàng, tiền mặt ngoại tệ, khoản phải thu, phải trả, mua bán hàng hóa, vay vốn và thanh toán quốc tế. Đối với từng giao dịch, cần xác định loại ngoại tệ, thời điểm ghi nhận, tỷ giá áp dụng và số liệu trên chứng từ liên quan.

Điểm trọng tâm của dịch vụ không phải dự báo biến động tỷ giá mà là bảo đảm số liệu kế toán phản ánh đúng nghiệp vụ thực tế. Một khoản chênh lệch do biến động thị trường có thể phát sinh hợp pháp; vấn đề cần xử lý là liệu khoản chênh lệch đã được xác định, ghi nhận và trình bày đúng quy định hay chưa.

2. Lợi ích của việc kiểm soát chênh lệch tỷ giá theo từng khoản mục

Đối chiếu định kỳ giúp doanh nghiệp xác định nguyên nhân phát sinh lãi, lỗ tỷ giá, đồng thời phát hiện sai sót trong ghi nhận công nợ ngoại tệ. Điều này đặc biệt hữu ích khi doanh nghiệp có nhiều nhà cung cấp nước ngoài, hợp đồng thanh toán nhiều lần hoặc khoản vay có thời hạn dài.

Việc kiểm soát còn hỗ trợ lập báo cáo tài chính và xác định nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp. Tuy nhiên, lợi nhuận kế toán từ chênh lệch tỷ giá không đương nhiên được xử lý giống hệt khi xác định thu nhập chịu thuế; cần đánh giá quy định thuế tương ứng với loại chênh lệch và kỳ tính thuế liên quan.

Ảnh 1: Chuyên viên TLK Global rà soát chứng từ ngoại tệ, bảng công nợ và chênh lệch tỷ giá trên hệ thống kế toán của doanh nghiệp FDI tại TP. Hà Nội - Hotline: 097.211.8764

Xem thêm: Dịch vụ kế toán thuế FDI tại Hà Nội sau thành lập (Mới nhất).

IV. ĐIỀU KIỆN GHI NHẬN NGOẠI TỆ VÀ XÁC ĐỊNH TỶ GIÁ KẾ TOÁN

1. Xác định tỷ giá ghi nhận ban đầu theo bản chất giao dịch

Doanh nghiệp cần xác định tỷ giá phù hợp tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ kinh tế, tài chính bằng ngoại tệ theo chế độ kế toán áp dụng. Việc ghi nhận khoản phải thu từ khách hàng nước ngoài, khoản phải trả nhà cung cấp hoặc tiền nhận từ khoản vay không thể chỉ dựa trên tỷ giá cuối kỳ. Cần có chứng từ thể hiện ngày giao dịch, đồng tiền, giá trị và cơ sở lựa chọn tỷ giá.

Đối với những giao dịch thanh toán trước hoặc nhận trước bằng ngoại tệ, doanh nghiệp phải đánh giá riêng cách ghi nhận khoản ứng trước và ảnh hưởng đến giá trị hàng hóa, dịch vụ sau đó. Không được mặc nhiên áp dụng tỷ giá tại ngày giao hàng cho toàn bộ hợp đồng nếu đã phát sinh nghiệp vụ ứng trước thuộc trường hợp có quy định kế toán riêng.

2. Phân biệt khoản mục tiền tệ và khoản mục phi tiền tệ có gốc ngoại tệ

Việc đánh giá lại cuối kỳ phụ thuộc vào bản chất khoản mục. Tiền, khoản phải thu và nghĩa vụ phải trả bằng ngoại tệ có thể thuộc nhóm khoản mục tiền tệ phải được đánh giá theo quy định. Trong khi đó, không phải mọi tài sản hoặc khoản ứng trước có liên quan đến ngoại tệ đều được đánh giá lại giống như tiền hoặc công nợ phải thanh toán.

Đối với vốn góp bằng ngoại tệ, doanh nghiệp phải ghi nhận theo quy định kế toán liên quan đến vốn chủ sở hữu và thời điểm góp vốn. Không thể tự động đánh giá lại toàn bộ vốn góp như khoản nợ ngoại tệ còn phải thanh toán. Việc phân loại đúng là điều kiện để tránh tạo ra lãi, lỗ tỷ giá không có căn cứ.

V. HỒ SƠ, QUY TRÌNH VÀ THỜI ĐIỂM ĐỐI CHIẾU CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ

1. Hồ sơ cần kiểm tra khi rà soát nghiệp vụ ngoại tệ

Doanh nghiệp cần cung cấp chứng từ thể hiện bản chất giao dịch và phương pháp ghi nhận tỷ giá đã sử dụng. Đối với khoản vay hoặc công nợ ngoại tệ, hồ sơ phải cho phép đối chiếu số dư nguyên tệ, số tiền quy đổi và những lần thanh toán phát sinh. Các nhóm tài liệu thường gồm:

Hợp đồng mua bán, cung cấp dịch vụ hoặc vay vốn bằng ngoại tệ;

Sao kê ngân hàng, chứng từ nhận tiền và chuyển tiền;

Hồ sơ xuất nhập khẩu và chứng từ thanh toán liên quan;

Sổ kế toán chi tiết theo từng đối tượng, từng loại ngoại tệ;

Chính sách xác định tỷ giá và chứng cứ về nguồn tỷ giá sử dụng;

Bảng đánh giá lại khoản mục tiền tệ cuối kỳ và dữ liệu báo cáo tài chính.

2. Quy trình đối chiếu và thời điểm cần thực hiện

TLK Global có thể hỗ trợ doanh nghiệp kiểm tra tỷ giá ghi nhận ban đầu, đối chiếu số dư nguyên tệ và xác định chênh lệch khi thanh toán hoặc đánh giá lại. Trước tiên phải xác định nghiệp vụ và khoản mục kế toán, sau đó mới kiểm tra nguồn tỷ giá và cách ghi nhận. Những sai lệch được phân loại theo nguyên nhân để tránh điều chỉnh hàng loạt các khoản không có lỗi.

Việc đối chiếu nên thực hiện định kỳ, đặc biệt trước khi lập báo cáo tài chính, thanh toán các khoản công nợ lớn hoặc tất toán khoản vay nước ngoài. Nếu sai sót thuộc kỳ kế toán trước, doanh nghiệp cần đánh giá phương án sửa chữa sổ kế toán và ảnh hưởng đến báo cáo, nghĩa vụ thuế theo quy định.

Xem thêm: Góp vốn và mở tài khoản vốn đầu tư cho công ty FDI tại TP. Hà Nội (MỚI NHẤT).

VI. XỬ LÝ SAI SÓT GHI NHẬN NGOẠI TỆ VÀ ĐÁNH GIÁ LẠI CUỐI KỲ

1. Xử lý trường hợp doanh nghiệp sử dụng sai tỷ giá ghi nhận ban đầu

Doanh nghiệp FDI tại TP. Hà Nội có thể sử dụng không đúng tỷ giá khi ghi nhận doanh thu xuất khẩu, mua hàng nhập khẩu, khoản phải thu, phải trả hoặc giao dịch thanh toán bằng ngoại tệ. Sai sót thường phát sinh do lấy tỷ giá thanh toán của ngân hàng để ghi nhận mọi nghiệp vụ, áp dụng tỷ giá cuối kỳ cho giao dịch trong kỳ hoặc không phân biệt tỷ giá kế toán với tỷ giá tính thuế theo quy định chuyên ngành.

Khi phát hiện sai sót, doanh nghiệp cần kiểm tra thời điểm phát sinh nghiệp vụ, bản chất giao dịch và chế độ kế toán áp dụng cho năm tài chính tương ứng. Sau đó, đối chiếu chứng từ gốc với tỷ giá đã sử dụng để xác định mức chênh lệch và phương án điều chỉnh. Việc sửa chữa phải bảo đảm tính nhất quán giữa sổ chi tiết, sổ tổng hợp và báo cáo tài chính; không được tự thay đổi nguồn tỷ giá nhằm tạo ra kết quả lợi nhuận có lợi.

2. Xử lý việc đánh giá lại khoản mục tiền tệ không đúng quy định

Sai sót cuối kỳ có thể xuất hiện khi doanh nghiệp bỏ sót khoản phải thu, phải trả ngoại tệ cần đánh giá lại hoặc đánh giá lại cả những khoản mục không thuộc diện áp dụng. Đặc biệt, việc nhầm lẫn khoản ứng trước, vốn chủ sở hữu và nghĩa vụ công nợ có thể làm phát sinh lãi, lỗ tỷ giá không phản ánh đúng bản chất giao dịch.

Phương án xử lý cần phân loại số dư theo từng khoản mục, từng loại ngoại tệ và đối tượng liên quan. Sau khi xác định khoản phải đánh giá lại, doanh nghiệp kiểm tra tỷ giá áp dụng và đối chiếu kết quả với số liệu đã ghi nhận. Nếu sai sót thuộc kỳ trước, cần đánh giá riêng ảnh hưởng đến báo cáo tài chính, nghĩa vụ thuế và thủ tục sửa chữa sổ kế toán theo quy định.

VII. RỦI RO SAI LỆCH TỶ GIÁ, BÁO CÁO TÀI CHÍNH VÀ NGHĨA VỤ THUẾ

1. Rủi ro làm sai lệch công nợ, doanh thu và chi phí tài chính

Việc áp dụng sai tỷ giá có thể ảnh hưởng đồng thời đến giá trị khoản phải thu, phải trả, hàng tồn kho, tài sản và kết quả hoạt động kinh doanh. Đối với doanh nghiệp FDI có doanh thu xuất khẩu lớn hoặc vay vốn nước ngoài, một sai lệch nhỏ về phương pháp ghi nhận nhưng lặp lại trên nhiều giao dịch có thể tạo ra chênh lệch đáng kể trên báo cáo tài chính.

Doanh nghiệp cần phân biệt biến động tỷ giá thực tế với sai sót kế toán. Khoản lỗ phát sinh do ngoại tệ mất giá không đương nhiên là khoản hạch toán sai; ngược lại, kết quả lãi tỷ giá không có nghĩa phương pháp ghi nhận đã phù hợp. Vấn đề quyết định là chứng cứ giao dịch, loại khoản mục và quy định kế toán được áp dụng nhất quán.

2. Rủi ro thuế khi sử dụng sai tỷ giá hoặc xác định không đúng chênh lệch

Chênh lệch tỷ giá có thể ảnh hưởng đến thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp, nhưng phương pháp ghi nhận kế toán và cách xác định nghĩa vụ thuế không phải lúc nào cũng đồng nhất. Khi rà soát, doanh nghiệp cần xem xét riêng chênh lệch phát sinh khi thanh toán, chênh lệch đánh giá lại cuối kỳ và những trường hợp có quy định thuế đặc thù.

Để xác định đúng phạm vi rủi ro, doanh nghiệp nên đối chiếu:

Không nên tự động đưa toàn bộ chênh lệch tỷ giá vào doanh thu hoặc chi phí tính thuế khi chưa xác định đúng bản chất khoản chênh lệch. Nếu sai sót làm ảnh hưởng nghĩa vụ thuế của kỳ đã kê khai, doanh nghiệp cần đánh giá việc khai bổ sung và các hậu quả pháp lý tương ứng.

Ảnh 2: Chuyên viên TLK Global kiểm tra bảng đánh giá lại công nợ ngoại tệ, tỷ giá ghi sổ và chênh lệch tỷ giá trên báo cáo tài chính doanh nghiệp FDI tại TP. Hà Nội - Hotline: 097.211.8764

👉 CTA: Doanh nghiệp FDI tại TP. Hà Nội đang có chênh lệch lớn giữa công nợ ngoại tệ, số liệu ngân hàng và báo cáo tài chính hoặc chưa xác định đúng lãi, lỗ tỷ giá? Liên hệ Công ty Luật TLK và TLK Global để kiểm tra chứng từ, phương pháp ghi nhận và phương án xử lý phù hợp – Hotline 097.211.8764.

VIII. GIÁ TRỊ DỊCH VỤ KẾ TOÁN NGOẠI TỆ CỦA TLK GLOBAL

1. Xác định đúng phương pháp ghi nhận và nguyên nhân chênh lệch tỷ giá

Giá trị trọng tâm của dịch vụ là giúp doanh nghiệp xác định khoản chênh lệch nào phát sinh từ biến động tỷ giá thực tế, khoản nào xuất phát từ phương pháp ghi nhận và khoản nào có dấu hiệu sai sót. TLK Global có thể hỗ trợ rà soát dữ liệu nguyên tệ, nguồn tỷ giá, sổ kế toán và chứng từ thanh toán để xác định nguyên nhân chênh lệch theo từng giao dịch.

Kết quả rà soát cần thể hiện số liệu có cơ sở, những khoản cần điều chỉnh và nội dung còn thiếu chứng cứ. Đối với giao dịch có vấn đề về hợp đồng, khoản vay hoặc quy định ngoại hối, Công ty Luật TLK có thể phối hợp đánh giá khía cạnh pháp lý trong phạm vi được giao.

2. Nâng cao chất lượng báo cáo tài chính và kiểm soát chi phí thuế

Khi công nợ ngoại tệ được đối chiếu thường xuyên, doanh nghiệp có thể quản lý tốt hơn nghĩa vụ thanh toán, xác định lãi, lỗ tỷ giá và hạn chế sai lệch tích lũy qua nhiều kỳ. Điều này đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp có nhiều hợp đồng bằng USD, EUR hoặc những đồng tiền khác, bởi dữ liệu kế toán cần phản ánh cả giá trị nguyên tệ và giá trị quy đổi.

Dịch vụ còn giúp doanh nghiệp xác định những điểm khác biệt cần xem xét giữa kế toán và thuế. Tuy nhiên, việc rà soát không đồng nghĩa mọi khoản lỗ tỷ giá sẽ được tính vào chi phí được trừ hoặc cơ quan thuế sẽ chấp nhận toàn bộ kết quả phân tích. Kết luận phải dựa trên chứng từ và quy định pháp luật cụ thể.

Xem thêm: Dịch vụ kế toán – thuế trọn gói cho công ty FDI mới thành lập tại Việt Nam: Phạm vi, quy trình và chi phí (MỚI NHẤT).

IX. QUY TRÌNH TLK GLOBAL TRIỂN KHAI DỊCH VỤ

1. Tiếp nhận dữ liệu và xác định phạm vi nghiệp vụ ngoại tệ

TLK Global tiếp nhận sổ kế toán, chứng từ ngân hàng, hợp đồng ngoại tệ và bảng công nợ theo kỳ rà soát. Trước khi kiểm tra chi tiết, cần xác định chế độ kế toán áp dụng, đồng tiền kế toán, nguồn tỷ giá đã sử dụng và các nghiệp vụ có ảnh hưởng trọng yếu đến báo cáo tài chính.

Những giao dịch có nhiều lần ứng trước, thanh toán hoặc điều chỉnh giá trị cần được phân loại riêng. Việc xác định phạm vi ngay từ đầu giúp doanh nghiệp tập trung xử lý sai sót thực chất, tránh điều chỉnh toàn bộ số liệu chỉ vì phát hiện một khoản chênh lệch chưa được giải thích.

2. Đối chiếu, tính toán lại và bàn giao kết quả

Sau khi phân loại nghiệp vụ, TLK Global hỗ trợ đối chiếu số nguyên tệ, tỷ giá ghi sổ và số tiền thanh toán thực tế. Những khoản chênh lệch được xác định theo nguyên nhân để đề xuất phương án ghi nhận hoặc điều chỉnh phù hợp với kỳ kế toán.

Sản phẩm bàn giao cần bao gồm bảng đối chiếu nghiệp vụ, danh mục sai sót, cơ sở tính toán và những vấn đề cần doanh nghiệp xác minh thêm. Khi có ảnh hưởng đến kê khai thuế hoặc giao dịch ngoại hối, doanh nghiệp phải đánh giá nghĩa vụ tương ứng; việc hoàn tất điều chỉnh kế toán không tự động thay thế các thủ tục pháp lý khác.

Xem thêm: Thuế nhà thầu nước ngoài FDI tại Hà Nội: Khi nào phải nộp?

X. NĂNG LỰC, TRÁCH NHIỆM VÀ CAM KẾT DỊCH VỤ TRONG PHẠM VI HỢP PHÁP

1. Trách nhiệm của doanh nghiệp đối với chứng từ và dữ liệu ngoại tệ

Doanh nghiệp FDI chịu trách nhiệm cung cấp trung thực hợp đồng, sao kê ngân hàng, dữ liệu công nợ và các tài liệu liên quan. Đơn vị cung cấp dịch vụ có trách nhiệm thực hiện công việc chuyên môn trong phạm vi hợp đồng, đồng thời phải thông báo rõ những khoản không đủ căn cứ để xác định hoặc điều chỉnh.

Đối với vấn đề có nhiều phương pháp đánh giá, đơn vị tư vấn cần giải thích cơ sở lựa chọn và giới hạn áp dụng. Không được bảo đảm kết quả lợi nhuận hoặc nghĩa vụ thuế thông qua việc lựa chọn tỷ giá không phù hợp quy định.

2. Tiêu chí lựa chọn đơn vị kế toán ngoại tệ cho doanh nghiệp FDI

Doanh nghiệp nên ưu tiên đơn vị có khả năng phân biệt tỷ giá ghi nhận kế toán, tỷ giá thanh toán và tỷ giá sử dụng cho mục đích thuế; đồng thời hiểu phương pháp đánh giá lại các khoản mục tiền tệ. Chất lượng dịch vụ cần được thể hiện bằng bảng đối chiếu có thể kiểm tra và giải thích rõ nguyên nhân chênh lệch.

Đối với doanh nghiệp có khoản vay nước ngoài, hoạt động xuất nhập khẩu hoặc giao dịch thường xuyên với công ty mẹ, việc phối hợp giữa chuyên môn kế toán – thuế và pháp lý có thể giúp kiểm soát những nghĩa vụ phát sinh ngoài phạm vi ghi nhận sổ sách. Tuy nhiên, trách nhiệm của từng đơn vị phải được xác định rõ trong hợp đồng dịch vụ.

XI. HỆ SINH THÁI CÔNG TY LUẬT TLK VÀ TLK GLOBAL

1. Kết hợp kế toán – thuế với tư vấn pháp lý trong giao dịch ngoại tệ

Kế toán ngoại tệ của doanh nghiệp FDI tại TP. Hà Nội thường gắn với hoạt động góp vốn, vay nước ngoài, mua bán quốc tế và thanh toán cho các bên liên kết. Một khoản chênh lệch tỷ giá có thể được ghi nhận đúng về mặt kế toán nhưng giao dịch làm phát sinh khoản chênh lệch vẫn cần được xem xét về điều kiện thanh toán, quản lý ngoại hối hoặc nghĩa vụ thuế. Vì vậy, việc rà soát cần phân biệt tính chính xác của bút toán với tính hợp pháp của giao dịch.

Trong hệ sinh thái TLK, CÔNG TY LUẬT TLK phụ trách tư vấn pháp lý về hợp đồng, đầu tư nước ngoài, nghĩa vụ ngoại hối và những vấn đề pháp luật liên quan. CÔNG TY TNHH TƯ VẤN VÀ ĐẠI LÝ THUẾ TLK GLOBAL hỗ trợ kiểm soát dữ liệu kế toán, xác định chênh lệch tỷ giá, đối chiếu công nợ và đánh giá nghĩa vụ thuế trong phạm vi dịch vụ. Việc phối hợp giúp doanh nghiệp tránh nhầm lẫn giữa xử lý số liệu kế toán với hoàn tất thủ tục pháp lý.

2. Giá trị của việc kiểm soát ngoại tệ trong suốt quá trình hoạt động

Đối với doanh nghiệp FDI có nhiều hợp đồng mua bán bằng ngoại tệ, việc duy trì phương pháp ghi nhận nhất quán là cơ sở để đánh giá chính xác doanh thu, chi phí và công nợ. Khi phát sinh giao dịch mới, doanh nghiệp cần kiểm tra điều kiện thanh toán, loại ngoại tệ và ảnh hưởng đến dữ liệu kế toán thay vì tiếp tục sử dụng máy móc phương pháp đã áp dụng cho giao dịch khác.

Đặc biệt, khi doanh nghiệp thay đổi đồng tiền kế toán hoặc chuyển đổi hệ thống báo cáo phục vụ công ty mẹ, cần xác định rõ nghĩa vụ lập báo cáo theo pháp luật Việt Nam và yêu cầu báo cáo quản trị của tập đoàn. Việc chuyển đổi dữ liệu phải có cơ sở và khả năng đối chiếu, không được làm thay đổi bản chất tài sản, công nợ hoặc kết quả kinh doanh.

Xem thêm: Dịch vụ kế toán – thuế trọn gói cho công ty mới thành lập có vốn đầu tư nước ngoài tại TP. Hà Nội (MỚI NHẤT).

XII. GIẢI PHÁP KIỂM SOÁT TỶ GIÁ, CÔNG NỢ NGOẠI TỆ VÀ CHI PHÍ TÀI CHÍNH DÀI HẠN

1. Xây dựng chính sách lựa chọn và sử dụng tỷ giá kế toán nhất quán

Doanh nghiệp FDI nên thiết lập quy trình nội bộ về nguồn tỷ giá, thời điểm ghi nhận và phương pháp quy đổi các nghiệp vụ ngoại tệ. Chính sách này phải phù hợp với chế độ kế toán áp dụng, trong đó có Thông tư số 99/2025/TT-BTC đối với năm tài chính thuộc phạm vi điều chỉnh. Việc lựa chọn tỷ giá cần có chứng cứ để kiểm tra và phải được áp dụng nhất quán cho các nghiệp vụ có cùng bản chất.

Đối với giao dịch xuất nhập khẩu, doanh nghiệp cần xác định rõ tỷ giá phục vụ ghi nhận kế toán và tỷ giá sử dụng cho mục đích hải quan, thuế theo quy định tương ứng. Không nên điều chỉnh tỷ giá kế toán chỉ để khớp với tờ khai hải quan nếu hai loại tỷ giá được xác định theo những căn cứ khác nhau. Những chênh lệch hợp pháp cần được giải thích và đối chiếu, thay vì tự sửa số liệu để triệt tiêu sự khác biệt.

2. Kiểm soát công nợ ngoại tệ theo từng hợp đồng và đối tượng

Hệ thống theo dõi công nợ cần phản ánh đồng thời số nguyên tệ và giá trị quy đổi theo phương pháp kế toán áp dụng. Đối với hợp đồng thanh toán nhiều lần, doanh nghiệp phải theo dõi riêng các khoản ứng trước, giá trị đã nghiệm thu, số đã thanh toán và nghĩa vụ còn lại. Việc tổng hợp toàn bộ hợp đồng thành một số dư mà không phân biệt thời điểm phát sinh có thể gây khó khăn khi xác định chênh lệch tỷ giá thực tế.

Đối chiếu công nợ định kỳ còn giúp doanh nghiệp phát hiện những khoản thanh toán chưa được ghi nhận hoặc số dư không thống nhất với xác nhận của đối tác. Khi có sự khác biệt, cần kiểm tra chứng từ trước khi điều chỉnh. Không nên tự động ghi nhận toàn bộ chênh lệch thành lãi hoặc lỗ tỷ giá nếu nguyên nhân thực tế là sai số dư công nợ, thiếu chứng từ hoặc chưa cập nhật giao dịch.

3. Kiểm soát chênh lệch tỷ giá khi lập báo cáo tài chính

Trước thời điểm lập báo cáo tài chính, doanh nghiệp cần rà soát các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ thuộc diện đánh giá lại. Việc xác định tỷ giá cuối kỳ phải phù hợp với chế độ kế toán và loại khoản mục, đồng thời có tài liệu lưu giữ về nguồn tỷ giá sử dụng. Kết quả đánh giá lại cần được đối chiếu với sổ kế toán chi tiết và tổng hợp.

Đối với doanh nghiệp có khoản vay nước ngoài hoặc công nợ ngoại tệ lớn, chênh lệch tỷ giá có thể ảnh hưởng đáng kể đến kết quả tài chính. Tuy nhiên, biến động tỷ giá thị trường không đồng nghĩa với sai sót kế toán. Doanh nghiệp cần phân biệt khoản chênh lệch phát sinh hợp pháp với sai lệch do phương pháp ghi nhận, đồng thời đánh giá riêng ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế.

4. Thiết lập quy trình rà soát ngoại tệ theo chu kỳ

Một quy trình hiệu quả cần xác định rõ trách nhiệm giữa bộ phận kinh doanh, thanh toán và kế toán. Khi ký hợp đồng bằng ngoại tệ, doanh nghiệp ghi nhận điều khoản giá và thanh toán; khi phát sinh giao dịch, kế toán xác định tỷ giá phù hợp; khi thanh toán hoặc tất toán, doanh nghiệp đối chiếu số dư và ghi nhận chênh lệch; cuối kỳ, thực hiện đánh giá lại đối với những khoản mục thuộc diện áp dụng.

Bảng kiểm soát phải được cập nhật khi doanh nghiệp thay đổi đồng tiền kế toán, hệ thống phần mềm hoặc phương thức giao dịch quốc tế. Những vấn đề phát sinh từ các kỳ trước cần được đánh giá theo chế độ kế toán có hiệu lực của từng năm tài chính, không áp dụng tự động quy định mới cho toàn bộ giao dịch cũ.

Ảnh 3: Bộ phận tài chính doanh nghiệp FDI tại TP. Hà Nội rà soát công nợ ngoại tệ, bảng xác định tỷ giá và chênh lệch đánh giá lại cuối kỳ - Hotline: 097.211.8764

Xem thêm: Thủ tục đăng ký vay vốn nước ngoài cho dự án FDI tại Hà Nội.

👉 CTA: Doanh nghiệp FDI tại TP. Hà Nội cần kiểm tra phương pháp ghi nhận ngoại tệ, đối chiếu công nợ hoặc xử lý chênh lệch tỷ giá trước khi lập báo cáo tài chính? Liên hệ Công ty Luật TLK và TLK Global để rà soát chứng từ, xác định sai lệch và xây dựng phương án xử lý phù hợp – Hotline 097.211.8764.

XIII. CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG

1. Doanh nghiệp FDI tại TP. Hà Nội có bắt buộc ghi nhận giao dịch ngoại tệ theo tỷ giá kế toán không?

Có. Doanh nghiệp phải ghi nhận nghiệp vụ bằng ngoại tệ theo chế độ kế toán áp dụng. Tỷ giá được xác định theo bản chất giao dịch và thời điểm ghi nhận, không thể tùy ý lựa chọn nhằm làm tăng hoặc giảm lợi nhuận.

2. Tỷ giá kế toán có luôn giống tỷ giá ngân hàng thực hiện chuyển tiền không?

Không. Tỷ giá ghi nhận kế toán và tỷ giá thanh toán có thể khác nhau do thời điểm và nguyên tắc xác định. Doanh nghiệp cần lưu chứng từ nguồn tỷ giá và ghi nhận chênh lệch theo quy định.

3. Tỷ giá trên tờ khai hải quan có phải sử dụng để ghi nhận kế toán không?

Không mặc nhiên. Tỷ giá phục vụ tính thuế hải quan và tỷ giá kế toán có thể được xác định theo các quy định riêng. Doanh nghiệp cần phân biệt để tránh sử dụng sai tỷ giá.

4. Khoản phải thu bằng USD có phải đánh giá lại cuối kỳ không?

Phải xem xét liệu khoản phải thu có thuộc khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ phải đánh giá lại theo chế độ kế toán áp dụng hay không. Kết quả đánh giá phải dựa trên số dư và tỷ giá phù hợp.

5. Vốn góp bằng ngoại tệ có được đánh giá lại như khoản vay nước ngoài không?

Không thể áp dụng cùng một phương pháp cho mọi trường hợp. Vốn chủ sở hữu và nghĩa vụ nợ có bản chất khác nhau; doanh nghiệp phải ghi nhận và đánh giá theo quy định tương ứng.

6. Chênh lệch tỷ giá khi thanh toán được hạch toán thế nào?

Cần xác định tỷ giá ghi sổ của khoản mục, tỷ giá giao dịch khi thanh toán và bản chất khoản chênh lệch. Việc ghi nhận lãi hoặc lỗ phải theo chế độ kế toán áp dụng.

7. Lỗ chênh lệch tỷ giá có được tính toàn bộ vào chi phí được trừ không?

Không đương nhiên. Việc xác định chi phí được trừ phụ thuộc loại chênh lệch, khoản mục và quy định thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng cho kỳ tính thuế liên quan.

8. Doanh nghiệp áp dụng Thông tư số 99/2025/TT-BTC từ thời điểm nào?

Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau thời điểm đó. Doanh nghiệp có năm tài chính bắt đầu trước ngày này cần xem xét quy định chuyển tiếp.

9. Ghi nhận sai tỷ giá của năm trước có được điều chỉnh không?

Doanh nghiệp phải đánh giá tính chất sai sót, mức độ ảnh hưởng và phương pháp sửa chữa theo quy định kế toán. Nếu ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế đã kê khai, cần xem xét riêng việc khai bổ sung.

10. Khi nào doanh nghiệp FDI nên thuê dịch vụ rà soát chênh lệch tỷ giá?

Nên rà soát khi có giao dịch ngoại tệ thường xuyên, công nợ lớn, khoản vay nước ngoài hoặc trước khi lập báo cáo tài chính. Kiểm tra sớm giúp phát hiện sai lệch và xác định phương án xử lý có căn cứ.

 

👉 Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm thông tin về Hệ sinh thái TLK và các gói ưu đãi dịch vụ Pháp lý, Kế toán – Thuế đang được áp dụng dưới đây.

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ pháp lý của Công ty Luật TLK

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ Kế toán – Thuế của Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global

🔗 Hệ sinh thái TLK: Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý Thuế TLK Global

XIV. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK

Kế toán ngoại tệ và xử lý chênh lệch tỷ giá của doanh nghiệp FDI tại TP. Hà Nội đòi hỏi phương pháp ghi nhận chính xác, chứng từ có thể kiểm tra và sự thống nhất giữa công nợ, thanh toán, báo cáo tài chính với nghĩa vụ thuế. Kiểm soát đúng từ khi phát sinh giao dịch giúp doanh nghiệp hạn chế sai lệch tích lũy, bảo vệ chất lượng thông tin tài chính và giảm chi phí khắc phục khi kết thúc năm tài chính.

CÔNG TY LUẬT TLK cung cấp giải pháp tư vấn pháp lý đối với hợp đồng, giao dịch xuyên biên giới, khoản vay và nghĩa vụ ngoại hối của doanh nghiệp có vốn nước ngoài. CÔNG TY TNHH TƯ VẤN VÀ ĐẠI LÝ THUẾ TLK GLOBAL phối hợp hỗ trợ kiểm soát kế toán ngoại tệ, đối chiếu công nợ, xác định chênh lệch tỷ giá và đánh giá nghĩa vụ thuế trong phạm vi dịch vụ phù hợp. Với triết lý “xử lý đúng ngay từ đầu”, hệ sinh thái TLK hướng đến giải pháp đồng bộ Pháp lý – Tài chính – Kế toán – Thuế, giúp doanh nghiệp quản trị tài chính minh bạch và vận hành ổn định.

👉 Liên hệ Công ty Luật TLK để được tư vấn phương án kiểm soát kế toán ngoại tệ, xử lý chênh lệch tỷ giá và rà soát nghĩa vụ thuế cho doanh nghiệp FDI tại TP. Hà Nội – Hotline 097.211.8764.

CÔNG TY LUẬT TLK:

🌐 Website: tlklawfirm.vn

📧 Email: info@tlklawfirm.vn

☎ Tel: 0243.2011.747

📞 Hotline: 097.211.8764