I. CĂN CỨ PHÁP LÝ
1. Luật Kế toán số 88/2015/QH13 do Quốc hội ban hành ngày 20/11/2015.
2. Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 do Quốc hội ban hành ngày 13/6/2019.
3. Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 do Quốc hội ban hành ngày 29/11/2024.
4. Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 do Quốc hội ban hành ngày 29/11/2025.
5. Nghị định số 174/2016/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 30/12/2016, quy định chi tiết một số điều của Luật Kế toán.
6. Nghị định số 126/2020/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 19/10/2020, quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế.
7. Thông tư số 80/2021/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 29/9/2021, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế và Nghị định số 126/2020/NĐ-CP.
Các văn bản hướng dẫn thi hành khác có liên quan còn hiệu lực.
II. NHẬN ĐỊNH PHÁP LÝ VÀ CHIẾN LƯỢC KIỂM SOÁT RỦI RO
Doanh nghiệp không bị thanh tra, kiểm tra thuế một cách ngẫu nhiên. Việc bị lựa chọn thanh tra thường xuất phát từ các dấu hiệu rủi ro cụ thể trong kê khai, sổ sách kế toán, giao dịch và hành vi tuân thủ nghĩa vụ thuế.
Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp cho rằng chỉ khi “làm sai nghiêm trọng” mới bị thanh tra. Tuy nhiên, cơ quan thuế hiện nay áp dụng cơ chế phân tích rủi ro dựa trên dữ liệu, đối chiếu theo ngành, quy mô và lịch sử kê khai. Chỉ cần một số chỉ tiêu bất thường kéo dài, doanh nghiệp đã có thể nằm trong danh sách theo dõi.
Bài viết này phân tích những trường hợp điển hình khiến doanh nghiệp dễ bị thanh tra, kiểm tra thuế, đồng thời giúp doanh nghiệp nhận diện sớm rủi ro để chủ động phòng ngừa.
👉 Liên hệ ngay Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764 để được đánh giá nhanh nguy cơ bị thanh tra thuế của doanh nghiệp.
III. VÌ SAO DOANH NGHIỆP BỊ LỰA CHỌN THANH TRA, KIỂM TRA THUẾ?
Thanh tra, kiểm tra thuế không còn mang tính ngẫu nhiên như trước. Cơ quan thuế hiện sử dụng hệ thống phân tích dữ liệu để xác định doanh nghiệp có rủi ro cao.
Thứ nhất, phân tích theo dữ liệu kê khai thuế.
Các chỉ tiêu về doanh thu, chi phí, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp được so sánh theo từng kỳ và theo mặt bằng ngành. Những biến động bất thường, thiếu hợp lý sẽ bị đánh dấu.
Thứ hai, so sánh chéo theo ngành nghề.
Doanh nghiệp có tỷ suất lợi nhuận, mức thuế phải nộp thấp hơn đáng kể so với trung bình ngành trong thời gian dài thường nằm trong diện theo dõi.
Thứ ba, lịch sử tuân thủ nghĩa vụ thuế.
Các doanh nghiệp từng bị xử phạt, truy thu hoặc có sai sót lặp lại nhiều lần sẽ có mức độ rủi ro cao hơn trong hệ thống quản lý thuế.
Ảnh 1: Doanh nghiệp bị thanh tra kiểm tra thuế – Hotline: 097.211.8764 / 0969.760.195
IV. CÁC DẤU HIỆU RỦI RO KHIẾN DOANH NGHIỆP DỄ BỊ “GẮN CỜ”
Một số dấu hiệu rủi ro thường khiến doanh nghiệp dễ bị đưa vào diện thanh tra, kiểm tra gồm:
- Doanh thu hoặc chi phí biến động bất thường qua các kỳ;
- Thuế giá trị gia tăng đầu vào lớn, âm kéo dài nhưng không tương xứng hoạt động kinh doanh;
- Kê khai lỗ nhiều năm liên tiếp nhưng vẫn mở rộng quy mô;
- Giao dịch với đối tác có dấu hiệu rủi ro về thuế.
Những dấu hiệu này nếu không được rà soát, giải trình kịp thời sẽ trở thành căn cứ lựa chọn thanh tra của cơ quan thuế.
👉 Xem thêm: Không rà soát kế toán, thuế: Rủi ro pháp lý doanh nghiệp phải trả giá
V. PHẠM VI RÀ SOÁT KẾ TOÁN, THUẾ TRONG DỊCH VỤ KIỂM TRA CHUYÊN SÂU
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn việc “rà soát kế toán, thuế” chỉ đơn thuần là đối chiếu số liệu hoặc kiểm tra chứng từ. Tuy nhiên, theo cách tiếp cận chuyên sâu của Công ty Luật TLK, phạm vi rà soát cần được triển khai toàn diện – có hệ thống – gắn với rủi ro pháp lý và nghĩa vụ thuế thực tế.
Việc xác định đúng phạm vi ngay từ đầu giúp doanh nghiệp phát hiện sớm sai sót, chủ động xử lý trước thanh tra và tránh bị truy thu, xử phạt ngoài dự liệu.
1. Rà soát hệ thống sổ sách kế toán
Nội dung rà soát không dừng ở việc “đủ sổ”, mà tập trung đánh giá:
- Tính phù hợp giữa sổ chi tiết – sổ tổng hợp – báo cáo tài chính;
- Việc ghi nhận doanh thu, chi phí, giá vốn có đúng bản chất giao dịch hay chỉ mang tính hình thức;
- Kiểm tra niên độ kế toán, nguyên tắc kế toán áp dụng, phương pháp hạch toán đang sử dụng;
- Đối chiếu số liệu kế toán với hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thực tế.
👉 Trong nhiều hồ sơ thực tiễn, Công ty Luật TLK nhận thấy doanh nghiệp không sai ở con số, mà sai ở cách ghi nhận, dẫn đến rủi ro thuế tiềm ẩn rất lớn khi bị kiểm tra chéo.
2. Rà soát nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp
Đây là nhóm rủi ro phổ biến nhất và thường bị truy thu với số tiền lớn. Việc rà soát tập trung vào:
- Phương pháp kê khai thuế đang áp dụng có phù hợp với mô hình hoạt động hay không;
- Điều kiện khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào;
- Tính hợp lý, hợp lệ của chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế;
- Các khoản chi phí có dấu hiệu bị loại khi quyết toán thuế.
👉 Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, nhiều doanh nghiệp bị truy thu thuế không phải do gian lận, mà do không hiểu đúng tiêu chí chi phí hợp lệ theo quy định pháp luật thuế.
3. Rà soát hồ sơ, chứng từ và tính tuân thủ pháp lý
Ngoài yếu tố tài chính, Công ty Luật TLK đặc biệt chú trọng:
- Sự đồng bộ giữa hợp đồng – hóa đơn – chứng từ thanh toán;
- Điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt;
- Rủi ro phát sinh từ giao dịch liên kết, giao dịch nội bộ, chi phí dịch vụ;
- Khả năng bị ấn định thuế khi cơ quan thuế đánh giá thiếu căn cứ.
Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp không chỉ “đúng sổ” mà còn “đúng luật”, giảm thiểu rủi ro tranh chấp về sau.
VI. CÁC RỦI RO THƯỜNG GẶP KHI KHÔNG RÀ SOÁT KẾ TOÁN, THUẾ ĐỊNH KỲ
Việc không rà soát định kỳ khiến doanh nghiệp rơi vào trạng thái “đi trong vùng mù pháp lý”, chỉ phát hiện sai sót khi đã có quyết định thanh tra hoặc kiểm tra thuế.
1. Rủi ro bị truy thu và xử phạt thuế
Sai sót tích lũy qua nhiều năm có thể dẫn đến:
- Truy thu thuế với số tiền lớn;
- Tính tiền chậm nộp kéo dài;
- Xử phạt vi phạm hành chính về thuế.
Trong nhiều trường hợp, tổng số tiền phải nộp vượt xa khả năng dự trù tài chính ban đầu của doanh nghiệp.
2. Rủi ro bị ấn định thuế
Khi cơ quan thuế đánh giá doanh nghiệp không chứng minh được tính hợp lý của chi phí, nguy cơ bị ấn định thuế là rất cao. Khi đó, doanh nghiệp mất quyền chủ động trong việc giải trình và bảo vệ quan điểm của mình.
3. Rủi ro ảnh hưởng đến uy tín và hoạt động kinh doanh
Các sai sót về kế toán, thuế còn ảnh hưởng trực tiếp đến:
- Uy tín với đối tác, ngân hàng;
- Khả năng gọi vốn, chuyển nhượng, tái cấu trúc;
- Hoạt động thanh tra liên ngành kéo theo nhiều hệ quả pháp lý khác.
👉 Đây chính là lý do Công ty Luật TLK luôn khuyến nghị doanh nghiệp chủ động rà soát trước khi bị kiểm tra, thay vì xử lý trong thế bị động.
VII. KINH NGHIỆM THỰC TIỄN CỦA CÔNG TY LUẬT TLK KHI RÀ SOÁT KẾ TOÁN, THUẾ
Từ thực tiễn trực tiếp hỗ trợ nhiều doanh nghiệp ở các quy mô khác nhau, Công ty Luật TLK nhận thấy:
- Doanh nghiệp thường chủ quan với các sai sót “nhỏ”, nhưng chính các sai sót này lại là căn cứ để cơ quan thuế mở rộng phạm vi kiểm tra;
- Việc rà soát cần được thực hiện bởi đội ngũ có tư duy pháp lý – thuế – kế toán đồng thời, không thể tách rời;
- Cách trình bày, giải thích hồ sơ quan trọng không kém bản thân số liệu.
Chính vì vậy, dịch vụ rà soát của Công ty Luật TLK không chỉ dừng ở việc “chỉ ra lỗi”, mà còn:
- Đưa ra phương án xử lý phù hợp với từng mức độ rủi ro;
- Chuẩn hóa lại hồ sơ theo hướng an toàn – bền vững – dễ bảo vệ;
- Đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình làm việc với cơ quan Nhà nước khi cần thiết.
VIII. LỢI ÍCH KHI DOANH NGHIỆP SỬ DỤNG DỊCH VỤ RÀ SOÁT KẾ TOÁN, THUẾ CỦA CÔNG TY LUẬT TLK
Việc lựa chọn đúng đơn vị rà soát kế toán, thuế không chỉ giúp doanh nghiệp “kiểm tra sổ sách”, mà quan trọng hơn là kiểm soát rủi ro pháp lý và tài chính trong trung hạn – dài hạn.
Khi sử dụng dịch vụ của Công ty Luật TLK, doanh nghiệp nhận được các giá trị cốt lõi sau:
- Được rà soát toàn diện từ kế toán – thuế – pháp lý, không tách rời từng mảng;
- Phát hiện sớm rủi ro tiềm ẩn trước khi bị thanh tra, kiểm tra;
- Có phương án xử lý phù hợp, tránh điều chỉnh sai gây phát sinh nghĩa vụ thuế mới;
- Chuẩn hóa hồ sơ theo hướng dễ giải trình – dễ bảo vệ – giảm nguy cơ ấn định thuế.
👉 Đây chính là điểm khác biệt giữa “rà soát hình thức” và “rà soát để bảo vệ doanh nghiệp”.
IX. QUY TRÌNH CÔNG TY LUẬT TLK HỖ TRỢ RÀ SOÁT KẾ TOÁN, THUẾ
Quy trình được thiết kế chặt chẽ, phù hợp với từng loại hình doanh nghiệp:
1. Tiếp nhận thông tin và đánh giá sơ bộ rủi ro
Xác định ngành nghề, mô hình hoạt động, lịch sử kê khai và các dấu hiệu rủi ro ban đầu.
2. Rà soát chi tiết sổ sách, chứng từ, hồ sơ thuế
Đối chiếu sổ kế toán – báo cáo tài chính – hồ sơ khai thuế – hợp đồng – hóa đơn.
3. Phân tích rủi ro và đề xuất phương án xử lý
Phân loại rủi ro theo mức độ: thấp – trung bình – cao để có hướng xử lý phù hợp.
4. Hỗ trợ điều chỉnh, chuẩn hóa hồ sơ (nếu cần)
Đảm bảo việc điều chỉnh tuân thủ pháp luật và hạn chế phát sinh nghĩa vụ bất lợi.
👉 Trong trường hợp phát sinh làm việc với cơ quan thuế, Công ty Luật TLK có thể đại diện hoặc đồng hành cùng doanh nghiệp.
X. CAM KẾT CỦA CÔNG TY LUẬT TLK
Công ty Luật TLK cam kết:
- Đúng pháp luật – an toàn pháp lý;
- Bảo mật tuyệt đối thông tin doanh nghiệp;
- Chi phí minh bạch – không phát sinh ngoài thỏa thuận;
- Tư vấn dựa trên thực tiễn xử lý hồ sơ, không lý thuyết suông.
XI. CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG (FAQ)
1. Doanh nghiệp nhỏ có cần rà soát kế toán, thuế không?
Có. Doanh nghiệp nhỏ thường dễ phát sinh sai sót do thiếu bộ phận chuyên trách, rủi ro không hề thấp hơn doanh nghiệp lớn.
2. Bao lâu nên rà soát kế toán, thuế một lần?
Thông thường nên thực hiện định kỳ hằng năm hoặc trước các thời điểm nhạy cảm như thanh tra, gọi vốn, chuyển nhượng.
3. Rà soát có làm phát sinh thêm nghĩa vụ thuế không?
Không. Rà soát nhằm phát hiện rủi ro để có phương án xử lý phù hợp, tránh phát sinh nghĩa vụ bất lợi về sau.
4. Công ty Luật TLK có trực tiếp điều chỉnh sổ sách không?
Công ty Luật TLK tập trung rà soát, tư vấn pháp lý và định hướng xử lý; việc điều chỉnh sẽ được thực hiện trên cơ sở thống nhất với doanh nghiệp.
5. Nếu đã từng bị thanh tra rồi thì có cần rà soát nữa không?
Có. Sau thanh tra thường vẫn tồn tại rủi ro cho các kỳ tiếp theo nếu không được xử lý triệt để.
6. Rà soát có phát hiện được rủi ro bị ấn định thuế không?
Có. Đây là một trong những trọng tâm của dịch vụ rà soát chuyên sâu.
7. Doanh nghiệp FDI có cần rà soát riêng không?
Có. Doanh nghiệp FDI thường có rủi ro cao hơn do giao dịch liên kết, chi phí dịch vụ, chuyển giá.
8. Thời gian rà soát kéo dài bao lâu?
Tùy quy mô và phạm vi, thông thường từ 7–20 ngày làm việc.
9. Công ty Luật TLK có hỗ trợ làm việc với cơ quan thuế không?
Có. Công ty Luật TLK có thể đại diện hoặc tham gia cùng doanh nghiệp trong quá trình làm việc.
10. Khi nào nên liên hệ Công ty Luật TLK?
Ngay khi doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro hoặc muốn chủ động kiểm soát trước khi bị kiểm tra.
👉 Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm thông tin về Hệ sinh thái TLK và các gói ưu đãi dịch vụ Pháp lý, Kế toán – Thuế đang được áp dụng dưới đây.
🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ pháp lý của Công ty Luật TLK
🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ Kế toán – Thuế của Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global
🔗 Hệ sinh thái TLK: Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý Thuế TLK Global
XII. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK
Để được rà soát sổ sách kế toán, thuế một cách toàn diện – an toàn – đúng pháp luật, Quý doanh nghiệp có thể kết nối trực tiếp với Công ty Luật TLK để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời:
CÔNG TY LUẬT TLK
🌐 Website: https://tlklawfirm.vn
📧 Email: info@tlklawfirm.vn
☎ Tel: 0243.2011.747
📞 Hotline: 097.211.8764 / 0969.760.195
