Doanh nghiệp lỗ kéo dài trong giao dịch liên kết – Cảnh báo ấn định thuế

I. CĂN CỨ PHÁP LÝ

1. Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 do Quốc hội thông qua ngày 13/6/2019;

2. Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 do Quốc hội thông qua ngày 29/11/2025;

3. Nghị định số 132/2020/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 05/11/2020 về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết;

4. Nghị định số 125/2020/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 19/10/2020 về xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn;

5. Thông tư số 80/2021/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 29/9/2021;

6. Các văn bản hướng dẫn thi hành khác có liên quan còn hiệu lực.

II. NHẬN ĐỊNH PHÁP LÝ VÀ CHIẾN LƯỢC KIỂM SOÁT RỦI RO

Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, cho rằng việc kê khai lỗ nhiều năm liên tiếp là hiện tượng bình thường trong giai đoạn đầu tư, mở rộng thị trường hoặc tái cấu trúc. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của cơ quan thuế, lỗ kéo dài gắn với giao dịch liên kết lại là một trong những dấu hiệu rủi ro cao nhất về chuyển giá.

Thực tiễn thanh tra cho thấy, không ít doanh nghiệp dù báo lỗ liên tục nhưng vẫn mở rộng quy mô, tăng vốn, tăng doanh thu, thậm chí vẫn chi trả các khoản phí dịch vụ, phí bản quyền, lãi vay nội bộ với giá trị lớn cho các bên liên kết. Đây chính là điểm mấu chốt khiến cơ quan thuế đặt nghi vấn về chuyển dịch lợi nhuận ra nước ngoài.

👉 Liên hệ ngay Công ty Luật TLK để được rà soát sớm rủi ro chuyển giá và xây dựng chiến lược phòng vệ thuế chủ động – Hotline 097.211.8764.

III. LỖ KÉO DÀI TRONG GIAO DỊCH LIÊN KẾT – GÓC NHÌN CỦA CƠ QUAN THUẾ

Dưới góc độ quản lý thuế, lỗ không đồng nghĩa với vi phạm, nhưng lỗ kéo dài bất thường lại là chỉ báo quan trọng để cơ quan thuế đánh giá rủi ro lựa chọn đối tượng thanh tra.

Cơ quan thuế thường xem xét đồng thời các yếu tố:

• Tỷ lệ giao dịch liên kết chiếm phần lớn chi phí;

• Biên lợi nhuận thấp hơn đáng kể so với doanh nghiệp độc lập;

• Doanh nghiệp thực hiện chức năng – tài sản – rủi ro cao nhưng lợi nhuận không tương xứng;

• Mô hình “lỗ nhưng vẫn mở rộng hoạt động”.

Khi các yếu tố này cùng xuất hiện, doanh nghiệp gần như chắc chắn nằm trong “tầm ngắm” thanh tra chuyên đề về chuyển giá.

👉 Xem thêm: Chi phí dịch vụ nội bộ doanh nghiệp FDI – Rủi ro thuế & giải pháp

 

Ảnh 1: Doanh nghiệp lỗ kéo dài trong giao dịch liên kết – rủi ro thanh tra chuyển giá – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764 / 0969.760.195

IV. KHI NÀO DOANH NGHIỆP LỖ TRỞ THÀNH ĐỐI TƯỢNG THANH TRA TRỌNG ĐIỂM?

Không phải mọi doanh nghiệp lỗ đều bị thanh tra, nhưng trong thực tiễn, cơ quan thuế thường ưu tiên các trường hợp sau:

1. Lỗ liên tục từ 02–03 năm trở lên nhưng vẫn tăng doanh thu

Đây là dấu hiệu điển hình cho thấy lợi nhuận có thể đã bị “rút ruột” thông qua các giao dịch liên kết. Khi chi phí liên kết tăng nhanh hơn doanh thu, cơ quan thuế sẽ đặt nghi vấn về giá giao dịch.

2. Lỗ nhưng vẫn mở rộng đầu tư, tăng vốn hoặc vay nội bộ

Doanh nghiệp lỗ thực sự thường gặp khó khăn tài chính. Ngược lại, nếu doanh nghiệp liên tục tăng vốn, vay nội bộ, mở rộng sản xuất thì việc kê khai lỗ kéo dài sẽ bị xem xét kỹ lưỡng.

👉 Xem thêm: Chi phí lãi vay doanh nghiệp FDI – Giới hạn khấu trừ & rủi ro thuế

V. CƠ CHẾ ẤN ĐỊNH THUẾ KHI DOANH NGHIỆP LỖ KÉO DÀI TRONG GIAO DỊCH LIÊN KẾT

Trong thực tiễn thanh tra, khi doanh nghiệp rơi vào diện rủi ro cao, cơ quan thuế không mặc định chấp nhận số liệu doanh nghiệp tự kê khai, mà sẽ áp dụng cơ chế ấn định thuế nếu hồ sơ, dữ liệu không bảo đảm độ tin cậy.

1. Trường hợp nào cơ quan thuế được quyền ấn định thuế?

Cơ quan thuế thường tiến hành ấn định thuế khi doanh nghiệp có một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Không lập hoặc lập không đầy đủ Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết;

• Hồ sơ có lập nhưng phân tích so sánh không phù hợp bản chất giao dịch;

• Doanh nghiệp không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh giá giao dịch liên kết theo nguyên tắc giao dịch độc lập;

• Số liệu kế toán – thuế có mâu thuẫn, thiếu nhất quán, không phản ánh đúng thực tế.

Trong các trường hợp này, nghĩa vụ chứng minh thuộc về doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp không chứng minh được, cơ quan thuế có quyền điều chỉnh lợi nhuận chịu thuế.

👉 Xem thêm: Thuế nhà thầu nước ngoài trong giao dịch xuyên biên giới – Rủi ro FDI

2. Cách cơ quan thuế xác định lại lợi nhuận chịu thuế

Khi ấn định thuế, cơ quan thuế thường thực hiện các bước:

• Loại bỏ toàn bộ hoặc một phần chi phí giao dịch liên kết không hợp lý;

• Xác định lại biên lợi nhuận theo dữ liệu doanh nghiệp độc lập so sánh;

• Điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp;

• Truy thu thuế, tính tiền chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính.

Điểm đáng lưu ý là việc ấn định thuế thường mang tính hồi tố nhiều năm, khiến số tiền truy thu có thể rất lớn, vượt xa khả năng dự phòng của doanh nghiệp.

VI. NHỮNG LỖI ĐIỂN HÌNH KHIẾN DOANH NGHIỆP LỖ KÉO DÀI GẦN NHƯ “CHẮC CHẮN” BỊ ẤN ĐỊNH THUẾ

Từ kinh nghiệm xử lý hồ sơ tại Công ty Luật TLK, có thể khái quát các lỗi phổ biến sau.

1. Chỉ “đối phó hình thức” khi lập hồ sơ giao dịch liên kết

Nhiều doanh nghiệp:

• Thuê đơn vị lập hồ sơ mang tính sao chép;

• Phân tích chức năng – rủi ro sơ sài;

• Chọn đối tượng so sánh không tương đồng;

👉 Khi bị thanh tra, hồ sơ này không có giá trị bảo vệ, thậm chí còn trở thành căn cứ để cơ quan thuế bác bỏ toàn bộ.

2. Chi phí liên kết tăng đều nhưng không có giải trình hợp lý

Các khoản chi phí như:

• Phí dịch vụ nội bộ;

• Phí bản quyền;

• Lãi vay từ bên liên kết;

Nếu tăng đều qua các năm trong khi doanh nghiệp liên tục báo lỗ, gần như chắc chắn sẽ bị đưa vào diện thanh tra chuyên sâu.

👉 Xem thêm: Ấn định thuế đối với doanh nghiệp FDI: Rủi ro & cách phòng tránh

3. Lỗ kéo dài nhưng chức năng – rủi ro lại ở mức cao

Một nghịch lý thường gặp là:

• Doanh nghiệp tại Việt Nam chịu rủi ro thị trường, tồn kho, nhân sự;

• Nhưng lợi nhuận lại ở mức rất thấp hoặc âm;

👉 Điều này không phù hợp logic kinh tế, khiến cơ quan thuế có cơ sở cho rằng lợi nhuận đã bị chuyển dịch sang bên liên kết.

Ảnh 2: Ấn định thuế khi doanh nghiệp lỗ kéo dài trong giao dịch liên kết – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764 / 0969.760.195

VII. KINH NGHIỆM THỰC TIỄN: DOANH NGHIỆP CẦN LÀM GÌ TRƯỚC KHI THANH TRA THUẾ DIỄN RA?

Trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, doanh nghiệp vẫn có “khoảng trống pháp lý” để xử lý rủi ro, nếu chủ động và đúng hướng.

1. Rà soát lại toàn bộ giao dịch liên kết theo bản chất thực tế

Doanh nghiệp cần:

• Soát lại chức năng – tài sản – rủi ro thực tế;

• Đánh giá lại mức độ phù hợp của lợi nhuận;

• Xác định giao dịch nào có rủi ro cao nhất.

2. Chủ động điều chỉnh, kê khai bổ sung khi cần thiết

Trong nhiều trường hợp, tự điều chỉnh trước thanh tra giúp doanh nghiệp:

• Giảm mức truy thu;

• Tránh bị xử phạt nặng;

• Thể hiện thiện chí tuân thủ.

👉 Xem thêm: Thuế đối với doanh nghiệp FDI & giao dịch xuyên biên giới – Rủi ro & giải pháp

3. Chuẩn bị chiến lược pháp lý song song với chiến lược thuế

Đây là điểm khác biệt quan trọng. Không chỉ lập hồ sơ, doanh nghiệp cần:

• Chuẩn bị kịch bản làm việc với đoàn thanh tra;

• Xây dựng lập luận pháp lý bảo vệ;

• Xác định ranh giới nhượng bộ – bảo vệ.

Đây cũng là giai đoạn vai trò của đơn vị tư vấn chuyên sâu như Công ty Luật TLK trở nên then chốt.

VIII. LỢI ÍCH KHI DOANH NGHIỆP CHỦ ĐỘNG KIỂM SOÁT RỦI RO “LỖ KÉO DÀI” TRONG GIAO DỊCH LIÊN KẾT

Việc chủ động kiểm soát rủi ro trước khi thanh tra thuế diễn ra mang lại cho doanh nghiệp những lợi ích rõ rệt:

• Giảm nguy cơ bị ấn định thuế hồi tố nhiều năm, tránh cú sốc tài chính lớn;

• Chủ động điều chỉnh cấu trúc lợi nhuận, phù hợp với chức năng – rủi ro thực tế;

• Tăng khả năng bảo vệ hồ sơ khi làm việc với đoàn thanh tra;

• Giữ ổn định hoạt động kinh doanh, tránh gián đoạn do tranh chấp thuế kéo dài.

Thực tiễn cho thấy, doanh nghiệp chủ động rà soát sớm luôn ở thế chủ động và có lợi hơn rất nhiều so với doanh nghiệp chỉ “chờ thanh tra rồi mới xử lý”.

👉 Xem thêm: Thay đổi người đại diện có phải đăng ký lại tài khoản thuế điện tử?

IX. QUY TRÌNH CÔNG TY LUẬT TLK HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP TRONG CÁC TRƯỜNG HỢP LỖ KÉO DÀI

Công ty Luật TLK không tiếp cận vấn đề “lỗ kéo dài” theo hướng hình thức, mà triển khai quy trình bảo vệ đa tầng:

1. Đánh giá nhanh mức độ rủi ro dựa trên dữ liệu tài chính – giao dịch liên kết;

2. Rà soát bản chất chức năng – tài sản – rủi ro của doanh nghiệp;

3. Phân tích lại biên lợi nhuận và phương pháp so sánh;

4. Đề xuất phương án điều chỉnh hoặc phòng vệ pháp lý phù hợp;

5. Đồng hành làm việc với cơ quan thuế, bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.

Điểm khác biệt của Công ty Luật TLK là kết hợp tư duy pháp lý và thuế, không chỉ dừng ở lập hồ sơ kỹ thuật.

X. CAM KẾT CỦA CÔNG TY LUẬT TLK

• Cam kết tính chính xác pháp lý: Chỉ sử dụng căn cứ pháp luật còn hiệu lực;

• Cam kết bảo mật tuyệt đối thông tin tài chính – giao dịch liên kết;

• Cam kết giải pháp thực tiễn, không tư vấn lý thuyết;

• Cam kết đồng hành xuyên suốt từ rà soát đến thanh tra, khiếu nại (nếu phát sinh).

👉 Liên hệ ngay Công ty Luật TLK để được đánh giá rủi ro lỗ kéo dài và giao dịch liên kết trước khi cơ quan thuế “gõ cửa” – Hotline 097.211.8764.

Ảnh 3: Doanh nghiệp lỗ kéo dài trong giao dịch liên kết – giải pháp phòng vệ thuế – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764 / 0969.760.195

XI. CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG

1. Doanh nghiệp lỗ 2–3 năm liên tiếp có chắc chắn bị thanh tra không?
Không phải mọi trường hợp đều bị thanh tra. Tuy nhiên, nếu lỗ kéo dài đi kèm tỷ lệ giao dịch liên kết cao, biên lợi nhuận bất thường hoặc chi phí liên kết lớn, khả năng bị lựa chọn thanh tra là rất cao.

2. Lỗ do đầu tư ban đầu có được cơ quan thuế chấp nhận không?
Có thể được chấp nhận nếu doanh nghiệp chứng minh được bản chất đầu tư, lộ trình sinh lời hợp lý và giá giao dịch liên kết phù hợp nguyên tắc giao dịch độc lập.

3. Không lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết thì hậu quả gì?
Doanh nghiệp có nguy cơ bị ấn định thuế, truy thu thuế thu nhập doanh nghiệp, tính tiền chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính.

4. Doanh nghiệp có thể tự điều chỉnh trước khi thanh tra không?
Có. Việc tự điều chỉnh, kê khai bổ sung trước khi thanh tra giúp giảm đáng kể mức xử phạt và truy thu.

5. Chi phí dịch vụ nội bộ có phải nguyên nhân chính khiến doanh nghiệp lỗ không?
Rất thường xuyên. Đây là khoản chi phí bị kiểm tra sâu nhất khi doanh nghiệp lỗ kéo dài.

6. Nếu bị ấn định thuế, doanh nghiệp còn cơ hội bảo vệ không?
Có. Doanh nghiệp có quyền giải trình, khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính, nếu có hồ sơ và lập luận pháp lý phù hợp.

7. Doanh nghiệp nhỏ có được miễn lập hồ sơ giao dịch liên kết không?
Chỉ được miễn khi đáp ứng đầy đủ điều kiện miễn theo quy định. Nếu không, vẫn phải lập hồ sơ.

8. Khi nào nên thuê luật sư tham gia xử lý chuyển giá?
Ngay từ giai đoạn trước thanh tra, không nên chờ đến khi đã có kết luận ấn định thuế.

9. Lỗ kéo dài nhưng vẫn tăng doanh thu có bị coi là bất thường không?
Có. Đây là dấu hiệu rủi ro cao, thường được cơ quan thuế sử dụng để lựa chọn đối tượng thanh tra.

10. Công ty Luật TLK có hỗ trợ làm việc trực tiếp với cơ quan thuế không?
Có. Công ty Luật TLK đại diện doanh nghiệp xuyên suốt quá trình làm việc, giải trình và bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

👉 Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm thông tin về Hệ sinh thái TLK và các gói ưu đãi dịch vụ Pháp lý, Kế toán – Thuế đang được áp dụng dưới đây.

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ pháp lý của Công ty Luật TLK

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ Kế toán – Thuế của Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global

🔗 Hệ sinh thái TLK: Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý Thuế TLK Global

XII. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK

Trong bối cảnh thanh tra chuyển giá ngày càng chuyên sâu, việc doanh nghiệp lỗ kéo dài trong giao dịch liên kết không còn là vấn đề kế toán đơn thuần, mà là rủi ro pháp lý – thuế nghiêm trọng.

👉 Hãy kết nối với Công ty Luật TLK để được đồng hành, rà soát và xây dựng chiến lược phòng vệ thuế bền vững.

CÔNG TY LUẬT TLK:

🌐 Website: tlklawfirm.vn

📧 Email: info@tlklawfirm.vn

☎ Tel: 0243.2011.747

📞 Hotline: 097.211.8764 / 0969.760.195