Dự án đầu tư theo hợp đồng BCC có cần lập pháp nhân riêng không? Công ty Luật TLK

I. CĂN CỨ PHÁP LÝ

Luật Đầu tư số 61/2020/QH14, được Quốc hội thông qua ngày 17/6/2020.
Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13, được Quốc hội thông qua ngày 24/11/2015.
Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, được Quốc hội thông qua ngày 17/6/2020.
Nghị định số 31/2021/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, quy định chi tiết thi hành Luật Đầu tư.
Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, được Quốc hội thông qua ngày 13/6/2019.
Các Thông tư của Bộ Tài chính và văn bản hướng dẫn liên quan còn hiệu lực.

II. NHẬN ĐỊNH PHÁP LÝ VÀ CHIẾN LƯỢC KIỂM SOÁT RỦI RO

👉 DỰ ÁN ĐẦU TƯ THEO HỢP ĐỒNG BCC KHÔNG BẮT BUỘC PHẢI LẬP PHÁP NHÂN RIÊNG

Theo quy định của Luật Đầu tư, Hợp đồng BCC là hình thức hợp tác kinh doanh không thành lập tổ chức kinh tế mới. Điều này đồng nghĩa với việc các bên tham gia BCC không bắt buộc phải thành lập doanh nghiệp hoặc pháp nhân riêng để triển khai dự án.

Các bên trong hợp đồng BCC:

Vẫn giữ nguyên tư cách pháp lý độc lập của mình;
Thực hiện quyền và nghĩa vụ trực tiếp thông qua hợp đồng BCC;
Chịu trách nhiệm pháp lý theo phần việc và cam kết đã thỏa thuận.

Tuy nhiên, việc không bắt buộc lập pháp nhân không đồng nghĩa với việc luôn nên áp dụng BCC trong mọi trường hợp. Trên thực tế, có nhiều dự án nếu không cân nhắc kỹ, việc triển khai theo BCC có thể phát sinh rủi ro về quản lý, thuế và trách nhiệm pháp lý.

👉 Xem thêm: Điều kiện, thủ tục mở văn phòng đại diện cho nhà đầu tư nước ngoài

III. HỢP ĐỒNG BCC (BUSINESS COOPERATION CONTRACT) LÀ GÌ?

Hợp đồng BCC (Business Cooperation Contract) là hợp đồng được ký giữa các nhà đầu tư nhằm hợp tác kinh doanh, phân chia lợi nhuận hoặc sản phẩm mà không thành lập tổ chức kinh tế mới.

Đặc điểm cốt lõi của hợp đồng BCC gồm:

Được ký giữa hai hoặc nhiều nhà đầu tư;
Có thể áp dụng cho nhà đầu tư trong nước, nhà đầu tư nước ngoài hoặc kết hợp cả hai;
Không làm phát sinh pháp nhân mới;
Việc quản lý, điều hành dự án phụ thuộc hoàn toàn vào thỏa thuận trong hợp đồng.

Hợp đồng BCC thường được lựa chọn trong các trường hợp:

Các bên muốn triển khai nhanh dự án;
Không muốn phát sinh thủ tục thành lập doanh nghiệp;
Dự án có thời hạn nhất định hoặc phạm vi hợp tác rõ ràng.

IV. BẢN CHẤT PHÁP LÝ CỦA DỰ ÁN ĐẦU TƯ THEO HỢP ĐỒNG BCC

Về bản chất pháp lý, dự án đầu tư theo hợp đồng BCC có các đặc điểm quan trọng sau:

BCC chỉ là một hợp đồng, không phải là pháp nhân;
Không có con dấu, mã số doanh nghiệp hay tư cách chủ thể độc lập;
Mọi quyền và nghĩa vụ pháp lý phát sinh trực tiếp đối với từng bên tham gia;
Trách nhiệm dân sự, thương mại và nghĩa vụ thuế không được “che chắn” bởi một pháp nhân trung gian.

Điều này khiến BCC trở thành hình thức hợp tác linh hoạt, nhưng đồng thời cũng đòi hỏi:

Hợp đồng phải được soạn thảo rất chặt chẽ;
Phân định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của từng bên;
Lường trước các rủi ro phát sinh trong suốt quá trình triển khai dự án.

👉 Xem thêm: Thủ tục rút vốn của nhà đầu tư nước ngoài và hợp pháp hóa chuyển tiền

V. TRƯỜNG HỢP KHÔNG PHẢI LẬP PHÁP NHÂN KHI THỰC HIỆN BCC

Trong nhiều tình huống, việc triển khai dự án theo Hợp đồng BCC không cần thành lập pháp nhân riêng và vẫn phù hợp với quy định pháp luật. Các trường hợp điển hình gồm:

1. Dự án có quy mô nhỏ hoặc phạm vi hợp tác rõ ràng

Khi dự án:

Có phạm vi công việc cụ thể, dễ kiểm soát;
Thời hạn hợp tác không dài;
Không phát sinh hoạt động quản trị phức tạp,

việc triển khai theo BCC giúp giảm chi phí pháp lý và thủ tục hành chính, không cần lập doanh nghiệp mới.

2. Hoạt động hợp tác không yêu cầu giấy phép gắn với pháp nhân

Một số lĩnh vực:

Không yêu cầu giấy phép con đứng tên pháp nhân dự án;
Cho phép các bên tự chịu trách nhiệm theo tư cách pháp lý sẵn có,

thì BCC là hình thức phù hợp và không cần lập pháp nhân riêng.

3. Các bên đã có đủ năng lực pháp lý và hệ thống quản trị riêng

Khi mỗi bên tham gia BCC:

Đã là doanh nghiệp đang hoạt động ổn định;
Có hệ thống kế toán, thuế, nhân sự độc lập;
Có thể tự thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước,

việc lập thêm pháp nhân trung gian không mang lại nhiều giá trị gia tăng.

Ảnh 1: Hợp đồng BCC không bắt buộc lập pháp nhân riêng – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764

👉 Xem thêm: Nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần doanh nghiệp Việt Nam có cần dự án?

VI. TRƯỜNG HỢP NÊN HOẶC BUỘC PHẢI LẬP PHÁP NHÂN THAY CHO BCC

Ngược lại, có những trường hợp việc tiếp tục triển khai theo BCC tiềm ẩn rủi ro cao, hoặc không đáp ứng yêu cầu quản lý, khi đó việc lập pháp nhân riêng là cần thiết hoặc bắt buộc.

1. Dự án có quy mô lớn, thời gian thực hiện dài

Đối với dự án:

Có vốn đầu tư lớn;
Thời gian triển khai kéo dài nhiều năm;
Cần bộ máy điều hành tập trung,

việc không có pháp nhân trung gian khiến:

Khó phân định trách nhiệm;
Khó kiểm soát tài chính và nghĩa vụ thuế;
Dễ phát sinh tranh chấp giữa các bên.

2. Lĩnh vực kinh doanh có điều kiện hoặc yêu cầu pháp nhân

Nhiều lĩnh vực:

Yêu cầu giấy phép kinh doanh gắn với tổ chức kinh tế;
Yêu cầu chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý thống nhất,

trong trường hợp này, BCC không đáp ứng được điều kiện pháp lý, buộc phải thành lập pháp nhân.

3. Nhu cầu huy động vốn, vay vốn hoặc ký kết hợp đồng lớn

Khi dự án:

Cần vay vốn ngân hàng;
Cần ký hợp đồng với đối tác lớn;
Cần một chủ thể chịu trách nhiệm tập trung,

việc thiếu pháp nhân riêng sẽ gây bất lợi trong đàm phán và thực hiện giao dịch.

Ảnh 2: Trường hợp cần thành lập pháp nhân thay vì hợp đồng BCC – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764

👉 Xem thêm: Có được tách dự án đầu tư đang hoạt động thành hai doanh nghiệp?

VII. SO SÁNH BCC VÀ HÌNH THỨC THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP LIÊN DOANH

Để lựa chọn đúng mô hình, nhà đầu tư cần phân biệt rõ BCC và hình thức thành lập doanh nghiệp liên doanh:

Về pháp nhân:
- BCC: Không phát sinh pháp nhân mới;
- Liên doanh: Có pháp nhân độc lập.
Về trách nhiệm pháp lý:
- BCC: Các bên chịu trách nhiệm trực tiếp;
- Liên doanh: Trách nhiệm gắn với pháp nhân liên doanh.
Về quản trị:
- BCC: Phụ thuộc hoàn toàn vào hợp đồng;
- Liên doanh: Có cơ cấu quản trị theo Luật Doanh nghiệp.
Về thuế và kế toán:
- BCC: Phân tán theo từng bên;
- Liên doanh: Thực hiện tập trung tại pháp nhân.

👉 Xem thêm: Thay đổi địa điểm dự án có cần điều chỉnh giấy phép đầu tư không?

VIII. NGHĨA VỤ PHÁP LÝ, THUẾ VÀ KẾ TOÁN TRONG DỰ ÁN BCC

Do dự án BCC không có pháp nhân riêng, nên nghĩa vụ pháp lý và tài chính không được tập trung vào một chủ thể, mà được phân bổ cho từng bên tham gia theo hợp đồng.

1. Nghĩa vụ pháp lý

Mỗi bên tự chịu trách nhiệm pháp lý đối với phần việc của mình;
Trách nhiệm dân sự, thương mại phát sinh không được “che chắn” bởi pháp nhân trung gian;
Tranh chấp phát sinh thường phải xử lý trực tiếp giữa các bên ký BCC.

2. Nghĩa vụ thuế

Nghĩa vụ thuế được xác định riêng cho từng bên theo phần doanh thu, lợi nhuận được chia;
Không có “một mã số thuế chung” cho toàn bộ dự án BCC;
Nếu hợp đồng không quy định rõ, rủi ro bị cơ quan thuế ấn định nghĩa vụ là rất cao.

👉 Xem thêm: Thủ tục hoàn thuế VAT đầu vào cho dự án đầu tư mới

Ảnh 3: Liên hệ ngay Công ty Luật TLK để được tư vấn - Hotline 097.211.8764

3. Kế toán và phân chia lợi nhuận

Các bên phải thống nhất rõ cơ chế hạch toán, phân chia chi phí – lợi nhuận;
Thiếu minh bạch kế toán dễ dẫn đến:
- Tranh chấp nội bộ;
- Bị truy thu thuế khi thanh tra.

IX. RỦI RO PHÁP LÝ NẾU HIỂU SAI VỀ PHÁP NHÂN TRONG HỢP ĐỒNG BCC

Việc hiểu sai bản chất “không có pháp nhân” của BCC là nguyên nhân phổ biến dẫn đến các rủi ro sau:

1. Rủi ro về trách nhiệm pháp lý

Đối tác, bên thứ ba có thể yêu cầu từng bên trong BCC chịu trách nhiệm trực tiếp;
Không thể đẩy nghĩa vụ sang một pháp nhân trung gian không tồn tại.

2. Rủi ro thuế và truy thu

Hợp đồng BCC không chặt chẽ khiến cơ quan thuế:
- Bác cách phân chia doanh thu;
- Ấn định thuế không có lợi cho nhà đầu tư;
Phát sinh truy thu, tiền chậm nộp và xử phạt.

3. Rủi ro trong quản lý và vận hành dự án

Không có bộ máy điều hành thống nhất;
Dễ phát sinh mâu thuẫn khi dự án kéo dài hoặc mở rộng quy mô;
Khó xử lý khi một bên vi phạm nghĩa vụ.

👉 Xem thêm: So sánh hợp đồng BCC và công ty liên doanh tại Việt Nam

X. CÁCH CÔNG TY LUẬT TLK TƯ VẤN VÀ TRIỂN KHAI DỰ ÁN BCC

Công ty Luật TLK hỗ trợ nhà đầu tư triển khai dự án BCC theo hướng đúng luật – kiểm soát rủi ro – tối ưu mô hình, cụ thể:

Đánh giá tính phù hợp của BCC so với việc thành lập pháp nhân;
Tư vấn lựa chọn mô hình đầu tư tối ưu ngay từ đầu;
Soạn thảo hợp đồng BCC chặt chẽ, phân định rõ:
- quyền – nghĩa vụ;
- trách nhiệm pháp lý;
- nghĩa vụ thuế và cơ chế phân chia lợi nhuận;
Đồng hành trong quá trình triển khai và xử lý phát sinh.

👉 Xem thêm: Đầu tư ra nước ngoài có phải xin phép không? Quy định mới nhất

XI. CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG

1. Dự án theo hợp đồng BCC có bắt buộc phải lập pháp nhân không?
Không. Pháp luật không bắt buộc lập pháp nhân khi triển khai BCC.

2. Nhà đầu tư nước ngoài có được ký hợp đồng BCC không?
Có, nếu đáp ứng điều kiện đầu tư theo Luật Đầu tư.

3. Hợp đồng BCC có cần đăng ký đầu tư không?
Có, nếu thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục đầu tư theo quy định.

4. Có thể chuyển từ BCC sang thành lập doanh nghiệp không?
Có, nếu các bên thống nhất và thực hiện đúng thủ tục pháp lý.

5. BCC có được mở tài khoản riêng không?
Không có tài khoản pháp nhân chung; việc quản lý dòng tiền phụ thuộc thỏa thuận.

6. Nghĩa vụ thuế trong BCC do ai thực hiện?
Do từng bên thực hiện theo phần lợi ích được chia.

7. Khi xảy ra tranh chấp BCC, giải quyết như thế nào?
Theo thỏa thuận trong hợp đồng và pháp luật có liên quan.

8. BCC có phù hợp với dự án dài hạn không?
Thường không, trừ khi hợp đồng được thiết kế rất chặt chẽ.

9. Có thể vừa ký BCC vừa thành lập pháp nhân không?
Có, trong một số mô hình kết hợp.

10. Công ty Luật TLK có hỗ trợ trọn gói dự án BCC không?
Có, từ tư vấn mô hình đến soạn thảo và triển khai.

👉 Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm thông tin về Hệ sinh thái TLK và các gói ưu đãi dịch vụ Pháp lý, Kế toán – Thuế đang được áp dụng dưới đây.

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ pháp lý của Công ty Luật TLK

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ Kế toán – Thuế của Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global

🔗 Hệ sinh thái TLK: Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý Thuế TLK Global