I. CĂN CỨ PHÁP LÝ ÁP DỤNG
- Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 được Quốc hội thông qua ngày 27/11/2015, được sửa đổi, bổ sung bởi các văn bản còn hiệu lực có liên quan, trong đó có Luật số 02/2021/QH15 ngày 12/11/2021 và Luật số 99/2025/QH15 ngày 27/6/2025;
- Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 được Quốc hội thông qua ngày 27/11/2015, được sửa đổi, bổ sung bởi các văn bản còn hiệu lực có liên quan, trong đó có Luật số 86/2025/QH15 ngày 25/6/2025;
- Thông tư liên tịch số 04/2025/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC do Bộ Công an, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao ban hành ngày 27/6/2025.
II. NHẬN ĐỊNH PHÁP LÝ VÀ CHIẾN LƯỢC XỬ LÝ
1. Không phải mọi vụ án đều cần yêu cầu của bị hại
Khởi tố theo yêu cầu của bị hại là cơ chế đặc biệt, chỉ áp dụng với một số tội phạm và đúng khoản luật được xác định. Trước khi nộp yêu cầu, phải khóa đúng tội danh, khoản áp dụng và chủ thể có quyền.
2. Yêu cầu hoặc rút yêu cầu đều có hậu quả tố tụng
Rút yêu cầu có thể dẫn đến đình chỉ vụ án, trừ trường hợp việc rút trái ý muốn do bị ép buộc, cưỡng bức. Vì vậy, cần đánh giá chứng cứ, thiệt hại và an toàn của người bị hại trước khi quyết định.
👉 Hãy liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời, Hotline: 097.211.8764.
👉 Xem thêm: Khởi tố theo yêu cầu của bị hại tại TP. Đồng Nai (MỚI NHẤT)
III. KHỞI TỐ THEO YÊU CẦU CỦA BỊ HẠI LÀ GÌ?
1. Đây là điều kiện tố tụng trong nhóm trường hợp luật định
Trong các trường hợp thuộc Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự, việc khởi tố phụ thuộc vào yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện được pháp luật cho phép.
2. Phải phân biệt với tố giác tội phạm
Tố giác cung cấp thông tin về dấu hiệu tội phạm; yêu cầu khởi tố thể hiện ý chí tố tụng của chủ thể có quyền. Hai thủ tục không đồng nhất.
IV. NHỮNG TRƯỜNG HỢP PHÁP LUẬT YÊU CẦU PHẢI CÓ ĐỀ NGHỊ CỦA BỊ HẠI
1. Chỉ áp dụng với khoản 1 của các tội luật định
Pháp luật hiện hành giới hạn ở khoản 1 các điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155 và 156 của Bộ luật Hình sự.
2. Phải kiểm tra chính xác điều, khoản
Không thể chỉ nhìn tên tội danh để kết luận vụ án phải chờ yêu cầu của bị hại. Cần đối chiếu hành vi và khoản dự kiến áp dụng.
👉 Xem thêm: Bị hại yêu cầu bồi thường vụ án hình sự tại TP. Đồng Nai (MỚI NHẤT)
V. AI CÓ QUYỀN YÊU CẦU KHỞI TỐ?
1. Bị hại là chủ thể có quyền yêu cầu
Yêu cầu phải thể hiện ý chí thực sự của người bị hại và được ghi nhận trong hồ sơ.
2. Người đại diện trong trường hợp luật định
Người đại diện có thể yêu cầu khi bị hại dưới 18 tuổi, có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất, hoặc đã chết.
Ảnh 1: Luật sư Công ty Luật TLK hỗ trợ người bị hại yêu cầu khởi tố vụ án hình sự tại TP. Đồng Nai – Hotline 097.211.8764
VI. HÌNH THỨC VÀ NỘI DUNG YÊU CẦU KHỞI TỐ
Yêu cầu khởi tố không nên được hiểu là một câu đề nghị chung chung nằm cuối đơn tố giác. Với nhóm vụ án thuộc cơ chế khởi tố theo yêu cầu của bị hại, ý chí yêu cầu phải được thể hiện rõ, xác định được chủ thể và đưa vào hồ sơ theo hình thức pháp luật quy định. Hướng dẫn liên ngành năm 2026 quy định yêu cầu phải thể hiện bằng văn bản có chữ ký hoặc điểm chỉ; nếu bị hại hoặc người đại diện trực tiếp trình bày thì Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát phải lập biên bản để người yêu cầu ký hoặc điểm chỉ.
1. Nội dung phải xác định rõ ý chí yêu cầu khởi tố
Văn bản nên thể hiện thông tin người yêu cầu, tư cách, vụ việc liên quan, hành vi đề nghị xem xét và ý chí yêu cầu khởi tố. Nếu người đại diện thực hiện, cần làm rõ căn cứ đại diện và tình trạng của bị hại thuộc trường hợp pháp luật cho phép.
2. Yêu cầu phải gắn với đúng trường hợp Điều 155
Trước khi ký văn bản, luật sư cần kiểm tra tội danh và khoản dự kiến áp dụng. Cùng một tội danh nhưng chỉ trường hợp thuộc khoản luật được Điều 155 dẫn chiếu mới phụ thuộc vào yêu cầu của bị hại.
👉 Xem thêm: Luật sư bảo vệ bị hại tại phiên tòa sơ thẩm TP. Đồng Nai (MỚI NHẤT)
VII. NỘP YÊU CẦU Ở ĐÂU VÀ VÀO THỜI ĐIỂM NÀO?
Yêu cầu khởi tố cần được đặt đúng vào hồ sơ đang được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, kiểm tra hoặc giải quyết. Khi bị hại trực tiếp trình bày tại Cơ quan điều tra hoặc Viện kiểm sát, nội dung yêu cầu phải được lập thành biên bản; biên bản do Viện kiểm sát lập được chuyển cho Cơ quan điều tra để xem xét và đưa vào hồ sơ vụ án.
1. Xác định đầu mối đang xử lý vụ việc
Nếu đã tố giác trước đó, cần kiểm tra cơ quan đang thụ lý, số tiếp nhận, văn bản chuyển và tài liệu đã giao. Gửi yêu cầu đúng đầu mối giúp tránh tình trạng có đơn nhưng không gắn được với hồ sơ đang xác minh.
2. Không nên chờ đến giai đoạn quá muộn
Với trường hợp pháp luật yêu cầu phải có đề nghị của bị hại, ý chí khởi tố là điều kiện tố tụng quan trọng. Người bị hại nên được tư vấn sớm về căn cứ, chứng cứ, thiệt hại và hệ quả của quyết định này.
Ảnh 2: Người bị hại nộp yêu cầu khởi tố vụ án hình sự tại TP. Đồng Nai Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764
VIII. RÚT YÊU CẦU KHỞI TỐ VÀ HẬU QUẢ PHÁP LÝ
Rút yêu cầu có thể làm thay đổi trực tiếp số phận tố tụng của vụ án. Theo Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự, khi người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu thì vụ án phải được đình chỉ, trừ trường hợp có căn cứ xác định việc rút trái ý muốn do bị ép buộc hoặc cưỡng bức.
1. Rút yêu cầu không phải thủ tục có thể thử rồi làm lại
Người bị hại hoặc người đại diện đã rút yêu cầu thì về nguyên tắc không có quyền yêu cầu lại, trừ trường hợp việc rút trước đó do bị ép buộc hoặc cưỡng bức. Trước khi rút cần đánh giá chứng cứ, thiệt hại, thỏa thuận bồi thường, mức độ thực hiện nghĩa vụ và rủi ro còn lại.
2. Thẩm quyền đình chỉ phụ thuộc giai đoạn hồ sơ
Nếu vụ án đang điều tra hoặc đã có kết luận điều tra nhưng hồ sơ chưa chuyển sang Viện kiểm sát thì Cơ quan điều tra xem xét đình chỉ điều tra; nếu hồ sơ đã chuyển sang Viện kiểm sát thì Viện kiểm sát xem xét đình chỉ vụ án.
👉 Hãy liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời, Hotline: 097.211.8764.
👉 Xem thêm: Người bị hại kháng cáo bản án hình sự sơ thẩm TP. Đồng Nai (MỚI NHẤT)
IX. XỬ LÝ KHI VIỆC RÚT YÊU CẦU DO ÉP BUỘC, CƯỠNG BỨC
Nếu có căn cứ xác định ý chí rút yêu cầu không tự nguyện do bị ép buộc hoặc cưỡng bức, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án vẫn tiếp tục tiến hành tố tụng.
1. Bảo toàn ngay chứng cứ về hành vi ép buộc
Tin nhắn, cuộc gọi, ghi âm, camera, người chứng kiến hoặc tài liệu thể hiện đe dọa cần được bảo toàn sớm. Người bị hại nên lập dòng thời gian riêng cho hành vi ép buộc, xác định ai thực hiện, thời điểm, nội dung và hậu quả.
Không nên tự đối đầu để lấy thêm chứng cứ. Khi có nguy cơ ảnh hưởng tính mạng, sức khỏe, danh dự, tài sản hoặc người thân, cần cân nhắc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp bảo vệ.
2. Tách bồi thường tự nguyện khỏi cưỡng ép ý chí tố tụng
Các bên có thể thỏa thuận bồi thường trong phạm vi pháp luật cho phép, nhưng việc bồi thường không hợp thức hóa hành vi đe dọa hoặc ép người bị hại rút yêu cầu. Luật sư phải kiểm tra tính tự nguyện và mức độ thực hiện thỏa thuận trước khi khách hàng quyết định.
👉 Xem thêm: Dịch vụ Luật sư bảo vệ bị hại trong vụ án lừa đảo tại TP. Đồng Nai (MỚI NHẤT)
X. QUYỀN CỦA BỊ HẠI SAU KHI VỤ ÁN ĐƯỢC KHỞI TỐ
Yêu cầu khởi tố không phải điểm kết thúc của chiến lược bảo vệ. Sau khi vụ án được khởi tố, người bị hại tiếp tục có các quyền tố tụng liên quan đến chứng cứ, yêu cầu, bồi thường, bảo vệ an toàn và tham gia giải quyết vụ án.
1. Tiếp tục kiểm soát chứng cứ và yêu cầu bồi thường
Người bị hại cần theo dõi lời khai, giám định, định giá, tài sản, dữ liệu điện tử và các khoản thiệt hại. Luật sư nên duy trì bản đồ chứng cứ và cập nhật hồ sơ bồi thường để tránh đến xét xử mới phát hiện thiếu căn cứ.
2. Chuẩn bị cho điều tra, truy tố và xét xử
Điều tra tập trung vào chứng cứ và hoạt động xác minh; truy tố rà nội dung còn thiếu; xét xử chuẩn bị xét hỏi, tranh luận và bảo vệ yêu cầu bồi thường. Nếu bản án ảnh hưởng quyền lợi, người bị hại cần kiểm tra quyền kháng cáo trong phạm vi pháp luật cho phép.
XI. CHIẾN LƯỢC LUẬT SƯ BẢO VỆ NGƯỜI BỊ HẠI
Khởi tố theo yêu cầu của người bị hại là cơ chế có thể tác động trực tiếp đến việc vụ án được khởi tố, tiếp tục hay đình chỉ trong những trường hợp luật định. Vì vậy, chiến lược luật sư không nên dừng ở việc soạn văn bản yêu cầu, mà phải kiểm soát đồng thời căn cứ áp dụng, ý chí tự nguyện, chứng cứ, thiệt hại và các bước bảo vệ tiếp theo.
1. Khóa đúng điều kiện áp dụng trước khi đưa ra yêu cầu
Công ty Luật TLK trước hết rà soát hành vi, tài liệu và dữ kiện liên quan để xác định vụ việc có thực sự thuộc trường hợp khởi tố theo yêu cầu của người bị hại hay không. Điểm phải kiểm soát là đúng tội danh, đúng khoản luật, đúng chủ thể có quyền và đúng tình trạng tố tụng.
Sai lầm phổ biến là chỉ nhìn tên tội danh rồi cho rằng người bị hại có quyền quyết định toàn bộ việc khởi tố hoặc đình chỉ. Luật sư cần tách rõ phần nào thuộc quyền định đoạt của người bị hại và phần nào vẫn thuộc thẩm quyền của cơ quan tiến hành tố tụng.
2. Gắn yêu cầu khởi tố với bản đồ chứng cứ và thiệt hại
Yêu cầu khởi tố càng quan trọng thì hồ sơ chứng cứ càng phải được chuẩn hóa. Luật sư rà lời khai, dữ liệu điện tử, camera, tài liệu y tế, giám định, chứng từ, người làm chứng và thiệt hại để xác định nội dung đã có căn cứ, nội dung còn mâu thuẫn hoặc cần xác minh thêm.
Nếu người bị hại đồng thời yêu cầu bồi thường, hồ sơ thiệt hại phải được chuẩn bị song song. Chỉ tập trung vào ý chí khởi tố nhưng bỏ qua chứng cứ về hậu quả có thể làm yếu quyền lợi tài sản ở giai đoạn sau.
3. Kiểm soát quyết định rút yêu cầu và bảo vệ ý chí tự nguyện
Trước khi rút yêu cầu, cần đánh giá việc bồi thường đã thực hiện đến đâu, nguy cơ tiếp tục bị xâm hại và hậu quả tố tụng có thể phát sinh. Luật sư phải làm rõ quyết định có được đưa ra tự nguyện, có đầy đủ thông tin và không chịu tác động trái pháp luật hay không.
Nếu có dấu hiệu đe dọa, ép buộc hoặc cưỡng bức, ưu tiên chuyển sang bảo toàn chứng cứ, yêu cầu bảo vệ và thông báo cho cơ quan có thẩm quyền.
👉 Xem thêm: Luật sư bảo vệ bị hại trong vụ cố ý gây thương tích tại TP. Đồng Nai (MỚI NHẤT)
Ảnh 3: Luật sư Công ty Luật TLK bảo vệ người bị hại yêu cầu khởi tố và xử lý việc rút yêu cầu tại TP. Đồng Nai – Hotline 097.211.8764
XII. NHỮNG SAI LẦM CÓ THỂ LÀM MẤT LỢI THẾ TỐ TỤNG
Trong nhóm vụ án khởi tố theo yêu cầu của người bị hại, một quyết định thiếu thông tin hoặc hành động sai thời điểm có thể làm thay đổi đáng kể vị thế tố tụng.
1. Nhầm giữa tố giác tội phạm và yêu cầu khởi tố
Tố giác là việc cung cấp thông tin về dấu hiệu tội phạm; yêu cầu khởi tố là điều kiện tố tụng chỉ xuất hiện trong phạm vi luật định. Nếu trộn hai nội dung, hồ sơ có thể không thể hiện rõ ý chí của chủ thể có quyền.
Cách phù hợp là tách phần trình bày sự việc, chứng cứ và đề nghị xác minh khỏi phần thể hiện ý chí yêu cầu khởi tố. Trường hợp có người đại diện, cần kiểm tra căn cứ đại diện từ đầu.
2. Rút yêu cầu quá sớm khi bồi thường chưa được thực hiện
Cam kết bồi thường và việc thực hiện nghĩa vụ là hai vấn đề khác nhau. Nếu người bị hại rút yêu cầu khi nghĩa vụ mới chỉ được hứa hẹn, rủi ro về quyền lợi tài sản cần được đánh giá kỹ.
Luật sư cần kiểm tra thỏa thuận, chứng cứ thực hiện nghĩa vụ, tài sản liên quan và hậu quả pháp lý trước khi khách hàng quyết định.
3. Không lưu chứng cứ khi bị tác động đến ý chí
Đe dọa, gây áp lực hoặc ép thay đổi lời khai có thể diễn ra qua điện thoại, tin nhắn, người trung gian hoặc gặp trực tiếp. Nếu người bị hại xóa dữ liệu hoặc không ghi nhận mốc thời gian, việc chứng minh sau đó có thể khó khăn.
Khi có dấu hiệu bất thường, cần ưu tiên an toàn và bảo toàn dữ liệu hợp pháp; không tự tạo tình huống nguy hiểm để thu thập thêm chứng cứ.
👉 Xem thêm: Luật sư bảo vệ bị hại dưới 18 tuổi tại TP. Đồng Nai (MỚI NHẤT)
XIII. CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG
1. Có phải mọi vụ án hình sự đều cần người bị hại yêu cầu mới được khởi tố?
Không. Chỉ những trường hợp luật định mới phụ thuộc vào yêu cầu của người bị hại. Cần kiểm tra đúng tội danh và khoản áp dụng.
2. Tố giác tội phạm có đồng nghĩa với yêu cầu khởi tố không?
Không. Tố giác cung cấp thông tin về dấu hiệu tội phạm; yêu cầu khởi tố là ý chí tố tụng của chủ thể có quyền trong trường hợp luật định.
3. Yêu cầu khởi tố có bắt buộc phải lập thành văn bản không?
Yêu cầu phải được thể hiện theo hình thức pháp luật quy định và được ghi nhận trong hồ sơ. Khi trình bày trực tiếp, nội dung cần được lập biên bản.
4. Người đại diện có thể yêu cầu khởi tố thay bị hại không?
Có trong các trường hợp pháp luật cho phép. Cần kiểm tra tư cách đại diện và tình trạng của người bị hại trước khi thực hiện.
5. Người bị hại có thể rút yêu cầu khởi tố không?
Có thể trong phạm vi cơ chế này, nhưng việc rút có thể dẫn tới hậu quả tố tụng quan trọng. Nên đánh giá kỹ trước khi quyết định.
6. Đã rút yêu cầu thì có yêu cầu lại được không?
Về nguyên tắc không, trừ trường hợp pháp luật cho phép, đặc biệt khi việc rút trước đó do bị ép buộc hoặc cưỡng bức.
7. Bồi thường xong có bắt buộc phải rút yêu cầu khởi tố không?
Không. Bồi thường và rút yêu cầu là hai vấn đề riêng. Quyết định phải dựa trên ý chí tự nguyện và quyền lợi thực tế của bị hại.
8. Nếu bị ép rút yêu cầu thì cần làm gì?
Cần ưu tiên an toàn, giữ chứng cứ về việc đe dọa hoặc cưỡng ép và thông báo cho cơ quan có thẩm quyền để được xem xét, bảo vệ.
9. Sau khi vụ án được khởi tố, bị hại còn quyền yêu cầu bồi thường không?
Có thể. Người bị hại cần tiếp tục chuẩn bị chứng cứ thiệt hại, theo dõi tài sản liên quan và thực hiện quyền theo từng giai đoạn tố tụng.
10. Khi nào nên mời luật sư bảo vệ người bị hại?
Nên cân nhắc từ khi cần xác định vụ việc có thuộc trường hợp khởi tố theo yêu cầu hay không, nhất là khi chứng cứ phức tạp, có bồi thường hoặc nguy cơ bị tác động đến ý chí.
👉 Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm thông tin về Hệ sinh thái TLK và các gói ưu đãi dịch vụ Pháp lý, Kế toán – Thuế đang được áp dụng dưới đây.
🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ pháp lý của Công ty Luật TLK
🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ Kế toán – Thuế của Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global
🔗 Hệ sinh thái TLK: Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý Thuế TLK Global
XIV. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK
Khởi tố vụ án theo yêu cầu của người bị hại tại TP. Đồng Nai cần được xử lý thận trọng vì quyết định yêu cầu hoặc rút yêu cầu có thể tác động trực tiếp đến tiến trình tố tụng và quyền lợi về sau. Điểm quan trọng là xác định đúng phạm vi luật định, chứng cứ, thiệt hại và thời điểm hành động.
Công ty Luật TLK hỗ trợ rà soát điều kiện áp dụng, xác định chủ thể có quyền, chuẩn hóa yêu cầu, kiểm tra chứng cứ, đánh giá việc bồi thường, xử lý nguy cơ ép buộc và bảo vệ người bị hại trong các giai đoạn tiếp theo.
Điểm khác biệt của Công ty Luật TLK là đúng vấn đề – đúng chứng cứ – đúng thời điểm – đúng chiến lược, hướng tới bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại.
👉 Hãy liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời, Hotline: 097.211.8764.
CÔNG TY LUẬT TLK
🌐 Website: https://tlklawfirm.vn
📧 Email: info@tlklawfirm.vn
☎ Tel: 0243.2011.747
📞 Hotline: 097.211.8764
