I. CĂN CỨ PHÁP LÝ ÁP DỤNG
- Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13, Quốc hội, ngày 24/11/2015;
- Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13, Quốc hội, ngày 25/11/2015;
- Luật số 85/2025/QH15, Quốc hội, ngày 25/6/2025, sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự và một số luật có liên quan.
II. KHI NÀO DI SẢN ĐƯỢC CHIA THỪA KẾ THEO PHÁP LUẬT?
1. Không có di chúc không phải trường hợp duy nhất
Thừa kế theo pháp luật còn có thể áp dụng khi di chúc không hợp pháp, người được chỉ định không còn quyền hưởng hoặc đối với phần di sản chưa được định đoạt. Bộ luật Dân sự là căn cứ trung tâm điều chỉnh chế định thừa kế theo pháp luật, hàng thừa kế và thừa kế thế vị.
2. Có thể đồng thời tồn tại hai cơ chế phân chia
Một vụ việc có thể vừa chia theo di chúc, vừa chia theo pháp luật. Vì vậy, cần xác định chính xác phần di sản thuộc từng cơ chế trước khi tính quyền hưởng của các bên.
👉 Hãy liên hệ ngay với Luật sư TLK để được xác định căn cứ hưởng thừa kế và phương án phân chia phù hợp. Hotline: 097.211.8764
III. XÁC ĐỊNH ĐÚNG HÀNG THỪA KẾ VÀ NGƯỜI CÓ QUYỀN HƯỞNG DI SẢN
1. Hàng thừa kế phải xác định theo quan hệ pháp lý
Cần kiểm tra quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi con nuôi và các căn cứ pháp lý liên quan. Bộ luật Dân sự quy định các hàng thừa kế theo pháp luật và nguyên tắc những người cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
2. Không tự động chuyển sang hàng sau
Việc một người không nhận tài sản không đồng nghĩa hàng thừa kế đó bị bỏ qua. Phải xác định họ còn sống, có quyền hưởng, đã từ chối nhận di sản hay thuộc trường hợp không được quyền hưởng.
Ảnh 1: luật sư xác định hàng thừa kế theo pháp luật tại TP. Huế Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764
👉 Xem thêm: Luật sư giải quyết tranh chấp đất đai thừa kế tại TP. Huế của Công ty Luật TLK
IV. THỪA KẾ THẾ VỊ: ĐIỀU KIỆN VÀ CÁCH XÁC ĐỊNH PHẦN DI SẢN
1. Thế vị không phải một hàng thừa kế độc lập
Khi con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng thời điểm với người để lại di sản, cần kiểm tra điều kiện thế vị để xác định đúng chủ thể được hưởng. Thừa kế thế vị được Bộ luật Dân sự quy định như một cơ chế riêng trong thừa kế theo pháp luật.
2. Phần thế vị phải tính theo nhánh
Không chia đều trực tiếp người thế vị với tất cả người ở hàng thứ nhất. Trước hết phải xác định phần mà cha hoặc mẹ của người thế vị đáng lẽ được hưởng nếu còn sống, rồi chia trong nhánh tương ứng.
👉 Xem thêm: Luật sư bảo vệ nguyên đơn tranh chấp thừa kế tại TP. Huế của Công ty Luật TLK
V. LOẠI TRỪ NGƯỜI KHÔNG CÓ QUYỀN HƯỞNG HOẶC ĐÃ TỪ CHỐI NHẬN DI SẢN
1. Không được hưởng phải có căn cứ pháp luật
Mâu thuẫn gia đình không tự động làm mất quyền thừa kế. Muốn loại một người khỏi diện hưởng phải đối chiếu đúng trường hợp luật định và chứng cứ chứng minh. Bộ luật Dân sự quy định riêng các trường hợp người không được quyền hưởng di sản.
2. Từ chối nhận di sản phải xác định đúng bản chất
Khi một người nói đã “nhường phần” hoặc “không lấy tài sản”, cần phân biệt từ chối nhận di sản với thỏa thuận phân chia, tặng cho hoặc giao dịch khác vì hậu quả pháp lý không giống nhau.
VI. XÁC ĐỊNH DI SẢN, NGHĨA VỤ TÀI SẢN VÀ PHẦN ĐƯỢC CHIA
1. Phải xác định đúng khối di sản trước khi tính phần của từng người
Thừa kế theo pháp luật chỉ có thể chia chính xác khi xác định được tài sản nào thực sự thuộc người chết. Nếu tài sản là tài sản chung, cần tách phần của đồng sở hữu trước; nếu có nghĩa vụ tài sản, phải xác định khoản phải thanh toán trước khi phân chia phần còn lại. Bộ luật Dân sự hiện hành là căn cứ trung tâm điều chỉnh việc xác định di sản, người thừa kế và phân chia thừa kế theo pháp luật.
Việc tính phần thừa kế trên toàn bộ tài sản đứng tên người chết mà không kiểm tra nguồn gốc dễ kéo sai toàn bộ kết quả phân chia.
2. Nghĩa vụ tài sản phải được đặt trước bước phân chia
Các khoản nợ, nghĩa vụ tài chính, chi phí hợp lý liên quan đến di sản cần được rà soát bằng chứng cứ. Không phải mọi khoản tiền một bên tự khai đều được trừ khỏi di sản; phải kiểm tra căn cứ phát sinh, số tiền, thời điểm và tài liệu chứng minh.
Đối với hồ sơ có nhiều nghĩa vụ, TLK tách riêng bảng di sản gốc – nghĩa vụ phải thực hiện – di sản ròng còn lại, từ đó mới tính phần của từng người.
3. Phần được chia phải tính theo đúng hàng và đúng nhánh
Sau khi xác định phần di sản còn lại, mới tính phần của từng người trong cùng hàng và phần của người thế vị theo từng nhánh. TLK ưu tiên lập bảng tính riêng cho từng tài sản và từng người để tránh nhầm giữa tỷ lệ hưởng và giá trị thực tế.
👉 Xem thêm: Luật sư bảo vệ bị đơn tranh chấp thừa kế tại TP. Huế của Công ty Luật TLK
VII. CHỨNG CỨ CHỨNG MINH QUAN HỆ HUYẾT THỐNG, HÔN NHÂN VÀ NUÔI DƯỠNG
1. Giấy tờ hộ tịch là nhóm chứng cứ trọng tâm
Giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, quyết định nuôi con nuôi, giấy chứng tử và tài liệu hộ tịch khác thường là căn cứ trực tiếp để xác định quan hệ pháp lý giữa người để lại di sản với người yêu cầu hưởng thừa kế.
Trường hợp hồ sơ cũ bị thiếu, sai lệch thông tin hoặc không còn bản chính, cần xác định cơ quan đang quản lý dữ liệu và xây dựng phương án thu thập tài liệu thay thế.
2. Không nên chỉ dựa vào lời khai của người thân
Lời khai có thể hỗ trợ nhưng cần đối chiếu với hồ sơ hộ tịch, tài liệu cư trú, giấy tờ gia đình và chứng cứ khách quan khác. Đặc biệt với tranh chấp kéo dài nhiều năm, tên gọi, năm sinh hoặc quan hệ nhân thân có thể được ghi nhận không thống nhất giữa các tài liệu.
3. Chứng cứ thiếu phải có phương án yêu cầu hỗ trợ thu thập
Nếu đương sự không thể tự thu thập tài liệu cần thiết, phải chỉ rõ tài liệu, nơi lưu giữ và mục đích chứng minh để đề nghị Tòa án hỗ trợ theo điều kiện luật định. Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13 vẫn là khung tố tụng cơ bản và đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 85/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.
VIII. TRANH CHẤP GIỮA CÁC HÀNG THỪA KẾ VÀ NGƯỜI THỪA KẾ THẾ VỊ
1. Tranh chấp thường bắt đầu từ việc xác định sai thứ tự hưởng
Người ở hàng sau không đương nhiên được hưởng chỉ vì có quan hệ huyết thống với người chết. Cần kiểm tra đầy đủ người ở hàng trước, tình trạng còn sống, quyền hưởng, việc từ chối nhận di sản và các trường hợp không được quyền hưởng.
Cấu trúc hàng thừa kế và thừa kế thế vị được điều chỉnh trong Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13.
2. Người thế vị phải được xác định theo nhánh
Khi có nhiều con, cháu và nhiều người đã chết trước hoặc cùng thời điểm với người để lại di sản, sơ đồ gia phả pháp lý phải được dựng theo từng nhánh.
Sai lầm thường gặp là chia đều tất cả cháu cùng với những người con còn sống. Cách tính này có thể làm sai bản chất của thừa kế thế vị vì trước hết phải xác định phần mà người thuộc thế hệ trước đáng lẽ được hưởng, sau đó mới phân chia trong nhánh thế vị tương ứng.
3. Mỗi bên cần chứng minh căn cứ của vị trí mình yêu cầu
Bên yêu cầu được hưởng phải chứng minh quan hệ pháp lý và điều kiện hưởng. Bên phản bác cũng phải chỉ ra căn cứ loại trừ hoặc tài liệu mâu thuẫn.
TLK xây dựng ma trận chứng cứ theo từng người: quan hệ với người chết – hàng thừa kế – tình trạng pháp lý – căn cứ thế vị – chứng cứ – điểm có thể bị phản bác. Cách làm này tách rõ tranh chấp nhân thân khỏi tranh chấp tài sản.
Ảnh 2: luật sư giải quyết tranh chấp hàng thừa kế và thừa kế thế vị tại TP. Huế Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764
👉 Xem thêm: Luật sư giải quyết tranh chấp di chúc tại TP. Huế của Công ty Luật TLK
IX. THỜI HIỆU VÀ THỜI ĐIỂM MỞ THỪA KẾ
1. Thời điểm mở thừa kế là mốc pháp lý trung tâm
Thời điểm người có tài sản chết là mốc quan trọng để xác định người thừa kế, di sản và nhiều vấn đề pháp lý liên quan. Vì vậy, giấy chứng tử hoặc tài liệu xác định thời điểm chết phải được kiểm tra ngay từ đầu. Bộ luật Dân sự hiện hành quy định trực tiếp về thời điểm, địa điểm mở thừa kế và thời hiệu thừa kế.
2. Không thể áp dụng một mốc thời hiệu cho mọi yêu cầu
Tranh chấp thừa kế có thể bao gồm yêu cầu chia di sản, xác nhận quyền thừa kế hoặc yêu cầu thực hiện nghĩa vụ tài sản. Mỗi loại yêu cầu cần được đối chiếu với quy định thời hiệu tương ứng; không nên kết luận “hết thời hiệu” chỉ bằng cách đếm số năm từ thời điểm người để lại di sản chết.
3. Thời hiệu phải được phân tích cùng lịch sử quản lý tài sản
Với nhà, đất do một người quản lý trong thời gian dài, cần kiểm tra quá trình sử dụng, thỏa thuận giữa các đồng thừa kế, giao dịch đã phát sinh và tình trạng pháp lý hiện tại của tài sản. Những dữ kiện này ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược khởi kiện hoặc phòng vệ.
X. KHỞI KIỆN, PHÂN CHIA VÀ BẢO TOÀN DI SẢN
1. Yêu cầu khởi kiện phải chỉ rõ người được hưởng và phần đề nghị giải quyết
Đơn khởi kiện cần xác định người để lại di sản, người thừa kế, tài sản tranh chấp, căn cứ chia theo pháp luật và phần quyền yêu cầu. Nếu có thừa kế thế vị, phải thể hiện rõ nhánh thế vị và cách tính; nếu một phần di sản đã được định đoạt hợp pháp bằng di chúc thì phải phân định rõ phần nào đang yêu cầu chia theo pháp luật.
Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13 hiện tiếp tục được áp dụng cùng các nội dung sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 85/2025/QH15.
2. Phương án chia phải tính đến hiện trạng tài sản
Với nhà, đất tại TP. Huế, cần đánh giá khả năng chia hiện vật, giao tài sản cho một người và thanh toán chênh lệch hoặc lựa chọn phương án khác phù hợp với quyền của các bên.
Nếu yêu cầu chỉ dừng ở tỷ lệ phần trăm mà không dự liệu cách thực hiện, kết quả giải quyết có thể tiếp tục phát sinh khó khăn tại giai đoạn thi hành án.
3. Di sản có nguy cơ chuyển dịch phải được bảo toàn đúng điều kiện
Nếu có dấu hiệu bán, tặng cho, thế chấp, sang tên hoặc thay đổi hiện trạng, luật sư cần thu thập chứng cứ về nguy cơ thực tế và đánh giá biện pháp bảo toàn phù hợp. Không nên yêu cầu phong tỏa hoặc cấm chuyển dịch theo thói quen; phạm vi phải tương xứng với tài sản, quyền đang tranh chấp và điều kiện tố tụng.
👉 Hãy liên hệ ngay với Luật sư TLK khi có tranh chấp hàng thừa kế, thừa kế thế vị hoặc di sản có nguy cơ chuyển dịch để được xây dựng phương án khởi kiện và bảo vệ tài sản kịp thời. Hotline: 097.211.8764
👉 Xem thêm: Luật sư xác định di sản thừa kế tại TP. Huế của Công ty Luật TLK
XI. CHIẾN LƯỢC TRANH TỤNG TRANH CHẤP THỪA KẾ THEO PHÁP LUẬT
1. Phải dựng đúng “sơ đồ người thừa kế” trước khi tranh luận
Tranh chấp thừa kế theo pháp luật thường không khó ở việc đọc quy định mà khó ở việc xác định chính xác ai thuộc hàng nào, ai còn quyền hưởng, ai thuộc trường hợp thế vị và ai đã phát sinh sự kiện pháp lý làm thay đổi quyền hưởng. Vì vậy, Luật sư cần lập sơ đồ gia hệ pháp lý theo từng nhánh, gắn với giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, quyết định nuôi con nuôi, giấy chứng tử và các tài liệu hộ tịch liên quan.
Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 hiện vẫn là căn cứ trung tâm về hàng thừa kế và thừa kế thế vị. Việc tranh luận phải bám vào đúng quan hệ pháp lý và phần quyền, không chỉ dựa trên quan hệ tình cảm hoặc việc ai đang trực tiếp quản lý tài sản.
2. Tranh tụng phải tách ba nhóm vấn đề: người hưởng – di sản – cách chia
Nhóm thứ nhất là ai có quyền hưởng và theo hàng nào. Nhóm thứ hai là tài sản nào thực sự thuộc di sản, đã trừ nghĩa vụ tài sản chưa. Nhóm thứ ba là chia bằng hiện vật, giao tài sản cho một người hay thanh toán chênh lệch. Tách đúng ba nhóm này giúp tránh tình trạng tranh luận về “phần được hưởng” khi ngay cả phạm vi di sản còn chưa được xác định.
3. Phải có phương án dự phòng cho từng nhánh thừa kế
Nếu một người bị xác định không có quyền hưởng, đã từ chối hợp lệ hoặc một nhánh phát sinh thừa kế thế vị, tỷ lệ phân chia sẽ thay đổi. TLK xây dựng các kịch bản phân chia để khi chứng cứ thay đổi, chiến lược vẫn kiểm soát được.
👉 Xem thêm: Luật sư giải quyết thừa kế theo pháp luật tại TP. Huế của Công ty Luật TLK
XII. DỊCH VỤ LUẬT SƯ TLK GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP THỪA KẾ THEO PHÁP LUẬT TẠI TP. HUẾ
1. TLK rà soát đồng thời quan hệ nhân thân và tài sản
Với tranh chấp thừa kế theo pháp luật tại TP. Huế, TLK không chỉ xác định “ai là con, ai là vợ/chồng” mà còn kiểm tra thời điểm mở thừa kế, tình trạng hôn nhân, quan hệ nuôi con nuôi, người chết trước hoặc cùng thời điểm, người từ chối nhận di sản và người có thể thuộc trường hợp không được quyền hưởng.
Song song, Luật sư rà từng tài sản, nguồn gốc, tình trạng đăng ký, nghĩa vụ còn tồn tại và biến động sau khi mở thừa kế. Đây là cơ sở để tính phần quyền trên đúng khối di sản.
2. Phạm vi dịch vụ đi từ xác minh đến tranh tụng
Tùy hồ sơ, TLK có thể lập sơ đồ hàng thừa kế; rà hộ tịch; xác định thừa kế thế vị; kiểm tra di sản; xây dựng bảng tính phần quyền; soạn đơn khởi kiện hoặc bản ý kiến; đề nghị thu thập chứng cứ; tham gia hòa giải, thẩm định, định giá; chuẩn bị kế hoạch hỏi, bản luận cứ và trực tiếp bảo vệ tại phiên tòa.
Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13 vẫn là khung tố tụng cơ bản, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 85/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.
3. Sản phẩm pháp lý phải giúp khách hàng nhìn rõ phần quyền
Khách hàng có thể nhận sơ đồ gia hệ pháp lý, bảng hàng thừa kế, bảng nhánh thế vị, bảng di sản – nghĩa vụ – di sản ròng, ma trận chứng cứ, phương án chia và bản luận cứ.
Nhờ đó, khách hàng biết phần quyền dự kiến, điểm còn tranh chấp và chứng cứ cần bổ sung.
4. Phải dự liệu khả năng thi hành ngay từ đầu
Nếu di sản là nhà, đất hoặc tài sản khó chia, TLK đánh giá khả năng chia hiện vật, giao tài sản cho một người, thanh toán chênh lệch và bảo toàn tài sản. Khi có dấu hiệu chuyển dịch, việc xem xét biện pháp khẩn cấp tạm thời phải bám đúng điều kiện, tính cấp thiết, phạm vi tài sản và nghĩa vụ bảo đảm nếu pháp luật yêu cầu. Nghị quyết 02/2020/NQ-HĐTP hiện hướng dẫn việc áp dụng một số biện pháp khẩn cấp tạm thời của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Ảnh 3: dịch vụ luật sư giải quyết thừa kế theo pháp luật hàng thừa kế và thừa kế thế vị tại TP. Huế Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764
👉 Xem thêm: Luật sư giải quyết tranh chấp đất đai thừa kế tại TP. Huế của Công ty Luật TLK
XIII. CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG
1. Không có di chúc thì tài sản có mặc nhiên chia đều cho tất cả người thân không?
Không. Phải xác định đúng hàng thừa kế, người còn quyền hưởng, người từ chối nhận di sản và người thuộc trường hợp thế vị trước khi tính phần. Bộ luật Dân sự quy định cụ thể các hàng thừa kế và nguyên tắc hưởng theo pháp luật.
2. Người ở hàng thừa kế thứ hai có được hưởng cùng hàng thứ nhất không?
Thông thường không. Việc chuyển sang hàng sau phải căn cứ đúng điều kiện pháp luật, không chỉ vì người ở hàng sau có quan hệ huyết thống gần với người chết.
3. Cháu có được hưởng thay phần của cha hoặc mẹ đã chết không?
Có thể nếu đáp ứng điều kiện thừa kế thế vị. Phần của người thế vị được xác định theo nhánh của người đáng lẽ được hưởng nếu còn sống.
4. Con nuôi có được hưởng thừa kế theo pháp luật không?
Có thể, nếu quan hệ nuôi con nuôi được xác lập hợp pháp và không thuộc trường hợp bị loại trừ quyền hưởng. Cần kiểm tra hồ sơ nuôi con nuôi và thời điểm phát sinh quan hệ pháp lý.
5. Người đã ly hôn có còn được hưởng di sản của vợ hoặc chồng cũ không?
Cần xác định tình trạng hôn nhân hợp pháp tại thời điểm mở thừa kế. Nếu quan hệ vợ chồng đã chấm dứt hợp pháp trước thời điểm này thì phải đánh giá quyền hưởng theo tình trạng pháp lý thực tế.
6. Một người nói “không lấy phần thừa kế” có được coi là đã từ chối không?
Không nên kết luận chỉ dựa vào lời nói. Phải phân biệt từ chối nhận di sản với thỏa thuận phân chia hoặc việc tặng cho phần tài sản sau khi đã xác lập quyền.
7. Người không chăm sóc cha mẹ có bị mất quyền thừa kế không?
Không tự động. Chỉ có thể loại một người khỏi quyền hưởng khi thuộc trường hợp luật định và có chứng cứ chứng minh tương ứng.
8. Người thế vị có được chia đều với những người con còn sống của người để lại di sản không?
Không chia ngang trực tiếp theo cách đó. Trước hết phải xác định phần của người đã chết trước hoặc cùng thời điểm, sau đó mới chia phần này cho những người thế vị trong nhánh tương ứng.
9. Di sản là nhà đất đang bị một người quản lý thì có thể khởi kiện chia được không?
Có thể nếu còn quyền yêu cầu và có căn cứ về di sản, người thừa kế và phần quyền. Việc một người quản lý tài sản không tự động làm mất quyền của các đồng thừa kế.
10. Khi nào nên thuê luật sư giải quyết thừa kế theo pháp luật tại TP. Huế?
Nên thuê sớm khi gia đình có nhiều nhánh thừa kế, hồ sơ hộ tịch thiếu, xuất hiện người thế vị, tài sản đã biến động hoặc các bên không thống nhất về cách chia.
👉 Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm thông tin về Hệ sinh thái TLK và các gói ưu đãi dịch vụ Pháp lý, Kế toán – Thuế đang được áp dụng dưới đây.
🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ pháp lý của Công ty Luật TLK
🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ Kế toán – Thuế của Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global
🔗 Hệ sinh thái TLK: Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý Thuế TLK Global
XIV. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK
Tranh chấp thừa kế theo pháp luật tại TP. Huế cần được xử lý đồng thời trên bốn trục: đúng người thừa kế – đúng hàng và nhánh thế vị – đúng khối di sản – đúng phương án phân chia. Sai một mắt xích có thể kéo theo sai toàn bộ tỷ lệ hưởng và yêu cầu tố tụng.
Hệ sinh thái TLK gồm Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global, hỗ trợ đồng bộ các vấn đề Pháp lý – Tài chính – Kế toán – Thuế khi việc phân chia di sản phát sinh nghĩa vụ tài chính hoặc tài sản cần xử lý.
➡️ Điểm khác biệt cốt lõi của TLK là “xử lý đúng ngay từ đầu”: dựng đúng sơ đồ người thừa kế, xác định chính xác nhánh thế vị, chuẩn hóa chứng cứ và lựa chọn phương án chia có khả năng thi hành.
👉 Hãy liên hệ ngay với Luật sư TLK để được xác định hàng thừa kế, thừa kế thế vị, phần quyền và xây dựng phương án giải quyết tranh chấp phù hợp tại TP. Huế. Hotline: 097.211.8764
CÔNG TY LUẬT TLK
🌐 Website: https://tlklawfirm.vn
📧 Email: info@tlklawfirm.vn
☎ Tel: 0243.2011.747
📞 Hotline: 097.211.8764
