I. CĂN CỨ PHÁP LÝ ÁP DỤNG
- Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 được Quốc hội thông qua ngày 27/11/2015, đã được sửa đổi, bổ sung theo các văn bản còn hiệu lực, trong đó có Luật số 99/2025/QH15 ngày 27/6/2025;
- Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 được Quốc hội thông qua ngày 27/11/2015, đã được sửa đổi, bổ sung theo các văn bản còn hiệu lực;
- Luật Luật sư số 65/2006/QH11 được Quốc hội thông qua ngày 29/6/2006, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 20/2012/QH13 ngày 20/11/2012.
II. NHẬN ĐỊNH PHÁP LÝ VÀ CHIẾN LƯỢC BẢO VỆ QUYỀN CỦA BỊ HẠI
1. Bị hại là chủ thể có quyền tố tụng độc lập
Trong giai đoạn điều tra, bị hại có quyền đưa ra chứng cứ, yêu cầu, đề nghị bảo vệ, yêu cầu bồi thường và khiếu nại theo luật. Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành ghi nhận một hệ thống quyền tương đối đầy đủ cho bị hại và người đại diện của họ.
2. Quyền phải được thực hiện đúng thời điểm
Công ty Luật TLK xác định quyền cần sử dụng, chứng cứ cần kèm và thời điểm thực hiện.
👉 Hãy liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời, Hotline: 097.211.8764.
III. QUYỀN ĐƯỢC THÔNG BÁO, GIẢI THÍCH VÀ BIẾT KẾT QUẢ ĐIỀU TRA
1. Bị hại có quyền được giải thích quyền và nghĩa vụ
Hiểu đúng quyền giúp bị hại chủ động cung cấp tài liệu, đưa ra yêu cầu và bảo vệ quyền lợi. Cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm thông báo, giải thích và bảo đảm thực hiện quyền, nghĩa vụ của người tham gia tố tụng; việc thông báo, giải thích phải được ghi vào biên bản.
2. Có quyền được thông báo kết quả điều tra
Khi được thông báo kết quả điều tra, bị hại cần đối chiếu với chứng cứ, yêu cầu và thiệt hại để xác định bước tiếp theo. Quyền được thông báo kết quả điều tra, giải quyết vụ án được ghi nhận trực tiếp tại Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự.
Ảnh 1: luật sư Công ty Luật TLK tư vấn quyền của người bị hại trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự tại TP. Hồ Chí Minh, Hotline 097.211.8764.
👉 Xem thêm: Luật sư bảo vệ bị hại tại phiên tòa hình sự TP. Hồ Chí Minh (MỚI NHẤT)
IV. QUYỀN ĐƯA RA CHỨNG CỨ, TÀI LIỆU VÀ YÊU CẦU
1. Bị hại có quyền chủ động cung cấp tài liệu
Mỗi tài liệu nên gắn với hành vi, chủ thể, hậu quả, thiệt hại hoặc tài sản liên quan. Bị hại còn có quyền trình bày ý kiến về chứng cứ, tài liệu, đồ vật và yêu cầu người có thẩm quyền kiểm tra, đánh giá.
2. Yêu cầu cần cụ thể và có căn cứ
Cần chỉ rõ nội dung đề nghị kiểm tra, xác minh và tài liệu hỗ trợ; tránh yêu cầu chung chung.
👉 Xem thêm: Bị hại bị đe dọa sau tố giác tại TP. Hồ Chí Minh cần làm gì? (MỚI NHẤT)
V. QUYỀN TỰ BẢO VỆ HOẶC NHỜ NGƯỜI BẢO VỆ QUYỀN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHÁP
1. Bị hại có thể tự bảo vệ quyền lợi
Bị hại có quyền tự mình thực hiện quyền tố tụng, cung cấp tài liệu, trình bày ý kiến và đưa ra yêu cầu theo quy định.
2. Có thể nhờ luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp
Luật sư hỗ trợ kiểm soát chứng cứ, yêu cầu, bồi thường và vấn đề phát sinh trong giai đoạn điều tra. Bộ luật Tố tụng hình sự xác định luật sư có thể là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại; người bảo vệ còn có các quyền về chứng cứ, giám định, định giá và tham gia một số hoạt động tố tụng theo luật.
VI. QUYỀN ĐỀ NGHỊ GIÁM ĐỊNH, ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN
1. Giám định có thể quyết định việc xác định hậu quả và trách nhiệm
Trong nhiều vụ án, kết luận giám định là căn cứ quan trọng để làm rõ thương tích, tổn hại sức khỏe, nguyên nhân chết, dấu vết hoặc vấn đề chuyên môn khác. Bị hại có quyền đề nghị giám định; khi nhận kết luận còn có quyền trình bày ý kiến, đề nghị giám định bổ sung hoặc giám định lại theo quy định.
Khi thực hiện quyền này, người bị hại không nên chỉ ghi “đề nghị giám định lại” mà cần chỉ rõ nội dung chưa được làm rõ, điểm còn mâu thuẫn, tài liệu mới hoặc lý do nghi ngờ kết luận trước đó chưa đầy đủ.
2. Định giá tài sản phải gắn với tài sản và thời điểm xác định giá
Trong vụ án xâm phạm tài sản hoặc có yêu cầu bồi thường, giá trị tài sản có thể ảnh hưởng đến việc đánh giá hành vi, hậu quả và quyền dân sự. Người bị hại có quyền đề nghị định giá; cần cung cấp giấy tờ sở hữu, đặc điểm tài sản, thời điểm giao dịch và tài liệu về giá nếu có. Quyền đề nghị định giá tài sản của bị hại được ghi nhận trực tiếp tại Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự.
Luật sư TLK kiểm tra kết luận giám định, định giá ở cả đối tượng, phạm vi, tài liệu đầu vào và vấn đề chuyên môn cần làm rõ.
Ảnh 2: luật sư Công ty Luật TLK hỗ trợ người bị hại đề nghị giám định, định giá tài sản trong giai đoạn điều tra tại TP. Hồ Chí Minh, Hotline 097.211.8764.
👉 Xem thêm: Bị hại kháng cáo án hình sự tại TP. Hồ Chí Minh (MỚI NHẤT)
VII. QUYỀN ĐỀ NGHỊ BẢO VỆ KHI BỊ ĐE DỌA, GÂY SỨC ÉP
1. Bị hại có quyền yêu cầu bảo vệ mình và người thân thích
Bộ luật Tố tụng hình sự ghi nhận bị hại có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp khác của mình và người thân thích khi bị đe dọa. Bị hại cũng thuộc nhóm người được bảo vệ và có quyền đề nghị áp dụng biện pháp bảo vệ theo quy định.
Khi có cuộc gọi đe dọa, tin nhắn ép rút lời khai, hành vi theo dõi, gây sức ép đối với gia đình hoặc tác động nhằm ngăn cản việc cung cấp chứng cứ, người bị hại cần ghi nhận sự việc sớm.
2. Đề nghị bảo vệ cần đi cùng thông tin có thể kiểm tra
Người bị hại nên xác định người đe dọa nếu biết, thời gian, cách thức, nội dung tác động, tài liệu hoặc người chứng kiến. Tin nhắn, ghi âm, hình ảnh và dữ liệu liên quan cần được bảo toàn nguồn gốc.
Công ty Luật TLK đánh giá mức độ nguy cơ, tài liệu hiện có và cơ quan cần tiếp nhận để xây dựng yêu cầu bảo vệ đúng trọng tâm.
👉 Xem thêm: Luật sư bảo vệ bị hại vụ lừa đảo tại TP. Hồ Chí Minh (MỚI NHẤT)
VIII. QUYỀN YÊU CẦU BỒI THƯỜNG VÀ BẢO VỆ TÀI SẢN
1. Bị hại có quyền đề nghị mức bồi thường và biện pháp bảo đảm bồi thường
Pháp luật ghi nhận quyền của bị hại đề nghị mức bồi thường thiệt hại và biện pháp bảo đảm bồi thường. Vì vậy, ngay trong điều tra, người bị hại cần xác định thiệt hại, tài liệu chứng minh và chủ thể có trách nhiệm.
Nếu phát hiện tài sản có nguy cơ chuyển dịch, thông tin hợp pháp về tài khoản, bất động sản, phương tiện hoặc giao dịch cần được bảo toàn và cung cấp để cơ quan có thẩm quyền xem xét theo luật.
2. Yêu cầu về tài sản phải có căn cứ, không phải quyền tự ngăn chặn
Bị hại không có quyền tự phong tỏa tài khoản, kê biên tài sản hoặc cản trở giao dịch. Vai trò của người bị hại là cung cấp chứng cứ, chỉ ra tài sản, nguy cơ và nghĩa vụ cần bảo đảm; việc áp dụng biện pháp tố tụng thuộc cơ quan, người có thẩm quyền.
👉 Hãy liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời, Hotline: 097.211.8764.
IX. QUYỀN KHIẾU NẠI QUYẾT ĐỊNH, HÀNH VI TỐ TỤNG
1. Khiếu nại là quyền kiểm soát tính hợp pháp của hoạt động tố tụng
Bị hại có quyền khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan hoặc người có thẩm quyền tiến hành tố tụng. Quyền này có ý nghĩa khi chứng cứ không được xem xét, yêu cầu không được xử lý đúng quy định hoặc có quyết định, hành vi ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp.
Khiếu nại không nên được sử dụng chỉ vì không đồng ý với mọi diễn biến. Trước khi thực hiện, cần xác định quyết định hoặc hành vi bị khiếu nại, người thực hiện, căn cứ cho rằng có vi phạm và quyền lợi bị ảnh hưởng.
2. Đúng đối tượng, thẩm quyền và thời điểm quyết định hiệu quả khiếu nại
Một đơn khiếu nại dài nhưng sai chủ thể hoặc không chỉ ra hành vi cụ thể thường khó đạt mục tiêu. Luật sư TLK rà hồ sơ, biên bản, thông báo và mốc tố tụng để phân biệt trường hợp nên bổ sung chứng cứ, kiến nghị với trường hợp đã đủ căn cứ khiếu nại.
👉 Xem thêm: Luật sư bào chữa cho bị cáo chưa thành niên tại phiên tòa sơ thẩm TP. Hồ Chí Minh (MỚI NHẤT)
X. CÁCH THỰC HIỆN QUYỀN MÀ KHÔNG LÀM BẤT LỢI CHO HỒ SƠ
1. Mỗi quyền nên gắn với một mục tiêu và một nhóm chứng cứ
Người bị hại không cần sử dụng đồng thời mọi quyền chỉ vì pháp luật cho phép. Cần xác định vấn đề cấp thiết: giám định chưa đầy đủ, thiệt hại chưa rõ, tài sản có nguy cơ chuyển dịch, đang bị đe dọa hay có quyết định tố tụng cần xem xét.
Với mỗi vấn đề, nên chuẩn bị tài liệu tương ứng và một yêu cầu cụ thể. Cách tiếp cận này giúp hồ sơ nhất quán, hạn chế gửi nhiều văn bản trùng lặp hoặc thay đổi yêu cầu thiếu căn cứ.
2. Lời khai, tài liệu và yêu cầu phải được kiểm soát xuyên suốt
Người bị hại cần đọc kỹ biên bản trước khi ký, theo dõi tài liệu đã giao nộp và lưu các văn bản đã gửi, nhận. Khi phát sinh chứng cứ mới, cần kiểm tra có mâu thuẫn với lời trình bày trước đó hay không và giải thích rõ nếu có khác biệt khách quan.
Công ty Luật TLK tổ chức việc thực hiện quyền theo trục: vấn đề cần bảo vệ – chứng cứ – quyền tố tụng phù hợp – thời điểm hành động – kết quả cần hướng tới. Mục tiêu là sử dụng đúng quyền để hỗ trợ làm rõ sự thật và bảo vệ lợi ích hợp pháp của bị hại.
XI. CÔNG TY LUẬT TLK BẢO VỆ NGƯỜI BỊ HẠI TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA
1. Rà soát tư cách, quyền và mục tiêu bảo vệ ngay từ đầu
Khi tham gia bảo vệ người bị hại, Công ty Luật TLK trước hết kiểm tra tư cách tố tụng, diễn biến vụ án, chứng cứ đã có, thiệt hại đã phát sinh và mục tiêu người bị hại cần bảo vệ. Việc này giúp xác định quyền nào cần thực hiện ngay và quyền nào chỉ nên sử dụng khi có căn cứ phù hợp.
Luật sư không tách quyền tố tụng khỏi chứng cứ. Nếu mục tiêu là làm rõ thương tích, trọng tâm có thể nằm ở hồ sơ y tế, giám định và yêu cầu liên quan. Nếu trọng tâm là bồi thường, cần xây dựng tài liệu về thiệt hại, thu nhập, tài sản và chủ thể có trách nhiệm. Nếu xuất hiện nguy cơ đe dọa hoặc tác động đến lời khai, việc bảo toàn dấu vết và đề nghị bảo vệ phải được đặt lên trước.
2. Kiểm soát lời khai, chứng cứ và các yêu cầu trong suốt quá trình điều tra
Người bị hại có thể phải tham gia nhiều buổi làm việc, cung cấp tài liệu nhiều lần và tiếp nhận các thông báo khác nhau. TLK theo dõi từng mốc, đối chiếu lời trình bày với chứng cứ, kiểm tra biên bản trước khi ký và lưu dấu những tài liệu đã giao nộp.
Khi có chứng cứ mới, luật sư đánh giá tài liệu đó làm rõ vấn đề gì, có mâu thuẫn với lời khai trước hay không và cần giải thích như thế nào. Khi đưa ra yêu cầu, văn bản phải xác định đúng vấn đề, căn cứ, chứng cứ kèm theo và kết quả cần hướng tới; tránh gửi nhiều đơn nhưng không làm rõ điểm cần xử lý.
3. Chuẩn bị quyền lợi cho giai đoạn truy tố và xét xử
Giai đoạn điều tra không kết thúc mục tiêu bảo vệ. Trước khi vụ án chuyển sang giai đoạn tiếp theo, TLK rà lại chứng cứ về hành vi, hậu quả, trách nhiệm dân sự, tài sản, giám định, định giá và những yêu cầu chưa được giải quyết. Những điểm còn thiếu cần được nhận diện sớm để người bị hại tiếp tục kiến nghị, bổ sung hoặc chuẩn bị quan điểm bảo vệ phù hợp.
Cách làm xuyên suốt giúp người bị hại không rơi vào tình trạng đến phiên tòa mới phát hiện chứng cứ thiệt hại còn thiếu hoặc quyền quan trọng đã không được thực hiện đúng thời điểm.
Ảnh 3: luật sư Công ty Luật TLK bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự tại TP. Hồ Chí Minh, Hotline 097.211.8764.
👉 Xem thêm: Luật sư xin giảm nhẹ hình phạt, đề nghị án treo cho người chưa thành niên tại TP. Hồ Chí Minh (MỚI NHẤT)
XII. SAI LẦM NGƯỜI BỊ HẠI CẦN TRÁNH
1. Có quyền nhưng không thực hiện đúng thời điểm
Một quyền tố tụng chỉ phát huy giá trị khi được sử dụng đúng lúc. Nếu kết quả giám định có điểm chưa rõ nhưng người bị hại không kịp đề nghị xem xét, hoặc chứng cứ về thiệt hại chưa được bổ sung trước khi kết thúc điều tra, việc bảo vệ quyền lợi ở giai đoạn sau có thể khó khăn hơn.
Người bị hại nên quản lý các mốc điều tra, thông báo, tài liệu đã nộp và yêu cầu đã gửi. Mỗi bước cần gắn với mục tiêu rõ ràng, không chờ hồ sơ chuyển giai đoạn mới rà lại.
2. Gửi nhiều yêu cầu nhưng không kèm chứng cứ và căn cứ cụ thể
Yêu cầu giám định, định giá, bảo vệ, bồi thường hoặc xem xét một hoạt động tố tụng đều cần được đặt trên nền tảng dữ kiện có thể kiểm tra. Việc liên tục gửi đơn với nội dung lặp lại, thiếu tài liệu hỗ trợ hoặc không chỉ rõ vấn đề cần xử lý có thể làm hồ sơ nặng về hình thức nhưng yếu về giá trị.
Cách hiệu quả hơn là xác định đúng vấn đề pháp lý, lựa chọn quyền phù hợp và gắn mỗi yêu cầu với nhóm chứng cứ tương ứng.
3. Tự thu thập chứng cứ bằng phương thức có nguy cơ vi phạm pháp luật
Người bị hại có quyền đưa ra chứng cứ nhưng không vì thế mà được tự ý truy cập tài khoản, thiết bị, thư từ, dữ liệu hoặc tài sản thuộc quyền quản lý của người khác. Khi biết một nguồn chứng cứ tồn tại nhưng không thể tiếp cận hợp pháp, nên ghi nhận nguồn, nội dung cần làm rõ và đề nghị cơ quan có thẩm quyền thu thập, xác minh.
Tương tự, không nên tự gây sức ép với người làm chứng hoặc người có liên quan để lấy lời xác nhận theo hướng có lợi. Chứng cứ cần được thu thập và sử dụng theo cách bảo đảm khả năng kiểm tra, đánh giá.
XIII. CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG
1. Người bị hại có quyền biết kết quả điều tra không?
Có. Bị hại có quyền được thông báo kết quả điều tra, giải quyết vụ án. Khi nhận thông tin, nên đối chiếu với chứng cứ và yêu cầu đã đưa ra.
2. Người bị hại có được tự nộp thêm chứng cứ trong giai đoạn điều tra không?
Có. Bị hại có quyền đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật và yêu cầu. Tài liệu nên được giao nộp có danh mục và ghi rõ nội dung cần chứng minh.
3. Có thể đề nghị giám định lại thương tích không?
Có thể đề nghị khi có căn cứ. Cần chỉ rõ điểm chưa đầy đủ, mâu thuẫn hoặc tài liệu mới làm phát sinh nhu cầu xem xét lại.
4. Người bị hại có quyền đề nghị định giá tài sản không?
Có. Khi giá trị tài sản có ý nghĩa với vụ án hoặc yêu cầu bồi thường, bị hại có quyền đề nghị định giá theo quy định.
5. Bị đe dọa trong thời gian điều tra thì phải làm gì?
Cần bảo toàn tin nhắn, ghi âm, hình ảnh, thông tin người chứng kiến và đề nghị cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp bảo vệ khi có căn cứ.
6. Người bị hại có quyền yêu cầu bồi thường ngay trong điều tra không?
Có thể đưa ra yêu cầu bồi thường và cung cấp chứng cứ về thiệt hại. Không nên chờ đến phiên tòa mới bắt đầu chuẩn bị hồ sơ.
7. Có thể đề nghị kê biên hoặc phong tỏa tài sản không?
Bị hại có thể cung cấp thông tin và đề nghị xem xét biện pháp bảo đảm bồi thường; quyết định áp dụng thuộc cơ quan, người có thẩm quyền theo luật.
8. Khi không đồng ý với hành vi tố tụng thì có thể khiếu nại không?
Có thể khi thuộc trường hợp pháp luật cho phép. Cần xác định đúng quyết định hoặc hành vi, chủ thể, căn cứ và quyền lợi bị ảnh hưởng.
9. Người bị hại có bắt buộc phải có luật sư không?
Không bắt buộc. Luật sư có thể hỗ trợ kiểm soát chứng cứ, yêu cầu, bồi thường và bảo vệ quyền lợi trong vụ việc phức tạp.
10. Khi nào nên nhờ Công ty Luật TLK tham gia?
Nên cân nhắc sớm khi chứng cứ nhiều, có tranh luận về giám định, thiệt hại lớn, tài sản có nguy cơ chuyển dịch, bị đe dọa hoặc cần kiểm soát nhiều quyền tố tụng cùng lúc.
👉 Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm thông tin về Hệ sinh thái TLK và các gói ưu đãi dịch vụ Pháp lý, Kế toán – Thuế đang được áp dụng dưới đây.
🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ pháp lý của Công ty Luật TLK
🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ Kế toán – Thuế của Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global
🔗 Hệ sinh thái TLK: Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý Thuế TLK Global
XIV. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK
Trong giai đoạn điều tra, người bị hại có nhiều quyền nhưng hiệu quả không nằm ở việc sử dụng tất cả các quyền cùng lúc. Điều quan trọng là xác định đúng vấn đề cần bảo vệ, chứng cứ tương ứng và thời điểm phải hành động.
Công ty Luật TLK hỗ trợ người bị hại tại TP. Hồ Chí Minh rà tư cách tố tụng, kiểm soát lời khai và chứng cứ, đề nghị giám định, định giá, bảo vệ an toàn, yêu cầu bồi thường, bảo toàn tài sản và thực hiện quyền khiếu nại khi có căn cứ; đồng thời chuẩn bị hồ sơ cho giai đoạn truy tố, xét xử.
➡️ TLK tập trung “xử lý đúng ngay từ đầu”: đúng quyền – đúng chứng cứ – đúng thời điểm – đúng chiến lược, để mỗi quyền tố tụng được sử dụng trực tiếp cho mục tiêu bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người bị hại.
👉 Hãy liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời, Hotline: 097.211.8764.
CÔNG TY LUẬT TLK
🌐 Website: https://tlklawfirm.vn
📧 Email: info@tlklawfirm.vn
☎ Tel: 0243.2011.747
📞 Hotline: 097.211.8764
