I. CĂN CỨ PHÁP LÝ
- Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 do Quốc hội ban hành ngày 13/6/2019
- Nghị định số 132/2020/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 05/11/2020, quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết
- Thông tư số 45/2021/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 18/6/2021
- Các văn bản hướng dẫn thi hành còn hiệu lực của cơ quan thuế
II. DOANH NGHIỆP FDI CÓ BẮT BUỘC ĐĂNG KÝ CHUYỂN GIÁ KHÔNG?
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không phải thực hiện thủ tục đăng ký trước chuyển giá với cơ quan thuế. Tuy nhiên, bắt buộc phải kê khai giao dịch liên kết và chuẩn bị hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết nếu trong kỳ tính thuế có phát sinh giao dịch với bên liên kết.
Nghĩa vụ này phát sinh tự động theo năm tài chính, không phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có lãi hay lỗ. Trên thực tế, rất nhiều doanh nghiệp FDI bị xử phạt do nhầm lẫn giữa khái niệm “đăng ký chuyển giá” và “kê khai – lập hồ sơ chuyển giá”.
Trong bối cảnh cơ quan thuế tăng cường thanh tra đối với doanh nghiệp FDI có giao dịch xuyên biên giới, việc không kê khai hoặc kê khai không đầy đủ thường dẫn đến:
- Ấn định lại giá giao dịch liên kết;
- Truy thu thuế thu nhập doanh nghiệp;
- Xử phạt vi phạm hành chính và tính tiền chậm nộp.
👉 Xem thêm: Khi dự án hết thời hạn hoạt động, có được gia hạn không?
III. GIAO DỊCH LIÊN KẾT VÀ CHUYỂN GIÁ TRONG DOANH NGHIỆP FDI LÀ GÌ?
1. Giao dịch liên kết theo pháp luật thuế
Giao dịch liên kết là các giao dịch phát sinh giữa các bên có quan hệ liên kết trong quá trình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, bao gồm:
- Mua bán hàng hóa, nguyên vật liệu, máy móc;
- Cung cấp dịch vụ quản lý, điều hành, hỗ trợ kỹ thuật;
- Chuyển giao tài sản hữu hình, tài sản vô hình;
- Vay, cho vay, bảo lãnh, trả lãi vay;
- Thanh toán phí bản quyền, phí thương hiệu.
Quan hệ liên kết được xác định dựa trên tiêu chí về sở hữu vốn, quyền kiểm soát, quyền chi phối hoặc phụ thuộc tài chính theo quy định tại Nghị định 132/2020/NĐ-CP.
2. Chuyển giá là gì?
Chuyển giá là việc xác định giá trong giao dịch liên kết không theo nguyên tắc giao dịch độc lập, làm dịch chuyển lợi nhuận từ nơi có thuế suất cao sang nơi có thuế suất thấp.
Trong thực tiễn FDI, chuyển giá thường thể hiện qua:
- Giá nhập khẩu từ công ty mẹ cao bất thường;
- Phí quản lý, phí dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn;
- Lãi vay từ bên liên kết vượt mức thông thường;
- Doanh nghiệp báo lỗ kéo dài nhưng vẫn mở rộng hoạt động.
3. Vì sao doanh nghiệp FDI bị kiểm soát chặt về chuyển giá?
Doanh nghiệp FDI có hệ thống giao dịch nội bộ phức tạp, phụ thuộc chính sách giá tập đoàn và khó so sánh với thị trường độc lập. Vì vậy, pháp luật thuế yêu cầu doanh nghiệp chủ động chứng minh giao dịch liên kết tuân thủ nguyên tắc giao dịch độc lập, thay vì chờ cơ quan thuế kiểm tra và ấn định.
👉 Xem thêm: Khi dự án hết thời hạn hoạt động, có được gia hạn không?
Ảnh 1: Liên hệ ngay Công ty Luật TLK để được tư vấn - Hotline 097.211.8764
IV. DOANH NGHIỆP FDI NÀO PHẢI KÊ KHAI GIAO DỊCH LIÊN KẾT?
1. Trường hợp bắt buộc kê khai
Doanh nghiệp FDI bắt buộc kê khai giao dịch liên kết khi:
- Có ít nhất một giao dịch phát sinh với bên liên kết trong kỳ tính thuế;
- Không phân biệt doanh nghiệp có lãi hay lỗ;
- Không phụ thuộc quy mô doanh thu, trừ trường hợp được miễn theo quy định.
2. Các giao dịch liên kết phổ biến trong doanh nghiệp FDI
Các giao dịch thường gặp gồm:
- Nhập khẩu nguyên vật liệu, thiết bị từ công ty mẹ;
- Trả phí quản lý, phí hỗ trợ tập đoàn;
- Vay vốn từ công ty mẹ hoặc bên liên kết;
- Chuyển giao công nghệ, bí quyết kỹ thuật.
Chỉ cần một giao dịch liên kết phát sinh, doanh nghiệp đã thuộc diện phải kê khai.
3. Doanh nghiệp báo lỗ vẫn phải kê khai
Doanh nghiệp FDI báo lỗ nhiều năm liên tiếp nhưng vẫn có giao dịch liên kết thường là đối tượng thanh tra trọng điểm của cơ quan thuế, không phải là trường hợp được miễn kê khai.
👉 Xem thêm: Khi dự án hết thời hạn hoạt động, có được gia hạn không?
V. THỦ TỤC ĐĂNG KÝ VÀ KÊ KHAI CHUYỂN GIÁ CHO CÔNG TY FDI
1. Có phải thực hiện thủ tục “đăng ký chuyển giá” với cơ quan thuế không?
Theo quy định pháp luật thuế hiện hành, doanh nghiệp FDI không phải thực hiện thủ tục đăng ký trước chuyển giá với cơ quan thuế. Tuy nhiên, khi có phát sinh giao dịch liên kết, doanh nghiệp bắt buộc phải kê khai giao dịch liên kết và tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ về chuyển giá trong hồ sơ quyết toán thuế.
Trên thực tế, thuật ngữ “đăng ký chuyển giá” thường được doanh nghiệp sử dụng để chỉ toàn bộ nghĩa vụ kê khai, lập hồ sơ và giải trình giao dịch liên kết. Nếu hiểu sai rằng không cần thực hiện bất kỳ thủ tục nào, doanh nghiệp có thể đối mặt với rủi ro pháp lý nghiêm trọng khi bị thanh tra thuế.
👉 Xem thêm: Khi dự án hết thời hạn hoạt động, có được gia hạn không?
2. Nghĩa vụ kê khai giao dịch liên kết – Mẫu số 01
Doanh nghiệp FDI có giao dịch liên kết bắt buộc phải lập và nộp Mẫu số 01 – Thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết kèm theo hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp.
Nội dung kê khai bao gồm:
- Thông tin về các bên liên kết;
- Bản chất và giá trị từng loại giao dịch liên kết;
- Phương pháp xác định giá giao dịch liên kết;
- Kết quả so sánh với giao dịch độc lập (nếu có).
Việc kê khai Mẫu số 01 không mang tính hình thức mà là căn cứ quan trọng để cơ quan thuế:
- Đánh giá rủi ro chuyển giá;
- Quyết định phạm vi và mức độ thanh tra;
- Xác định nghĩa vụ giải trình của doanh nghiệp.
3. Thời điểm và cách thức nộp hồ sơ kê khai chuyển giá
- Thời điểm nộp: Cùng thời điểm nộp hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp của năm tài chính.
- Hình thức nộp: Thông qua hệ thống khai thuế điện tử của cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
Doanh nghiệp cần lưu ý rằng việc nộp Mẫu số 01 là nghĩa vụ bắt buộc, kể cả trong trường hợp được miễn lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.
Ảnh 2: Liên hệ ngay Công ty Luật TLK để được tư vấn - Hotline 097.211.8764
VI. HỒ SƠ XÁC ĐỊNH GIÁ GIAO DỊCH LIÊN KẾT THEO QUY ĐỊNH
1. Tổng quan về hồ sơ chuyển giá
Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (Transfer Pricing Documentation) là bộ tài liệu nhằm chứng minh các giao dịch liên kết được thực hiện theo nguyên tắc giao dịch độc lập. Đây là cơ sở quan trọng nhất để doanh nghiệp FDI bảo vệ chi phí được trừ khi bị thanh tra thuế.
Theo quy định, hồ sơ chuyển giá gồm 03 cấp độ.
2. Hồ sơ quốc gia (Local File)
Hồ sơ quốc gia tập trung phân tích hoạt động của doanh nghiệp FDI tại Việt Nam, bao gồm:
- Mô tả doanh nghiệp và ngành nghề kinh doanh;
- Phân tích chức năng, tài sản và rủi ro;
- Mô tả chi tiết từng giao dịch liên kết;
- Phương pháp xác định giá giao dịch liên kết;
- Phân tích so sánh độc lập.
Đây là tài liệu trọng tâm mà cơ quan thuế thường yêu cầu xuất trình đầu tiên khi thanh tra.
3. Hồ sơ toàn cầu (Master File)
Hồ sơ toàn cầu phản ánh bức tranh tổng thể của tập đoàn, bao gồm:
- Cơ cấu tổ chức và mối quan hệ liên kết trong tập đoàn;
- Chuỗi giá trị toàn cầu;
- Chính sách chuyển giá nội bộ;
- Phân bổ lợi nhuận trong tập đoàn.
Đối với doanh nghiệp FDI là công ty con, hồ sơ này thường do công ty mẹ cung cấp, nhưng trách nhiệm chuẩn bị và xuất trình vẫn thuộc về doanh nghiệp tại Việt Nam.
4. Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR)
Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia áp dụng đối với tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 18.000 tỷ đồng trở lên.
Báo cáo này cung cấp thông tin về:
- Doanh thu, lợi nhuận, thuế phải nộp tại từng quốc gia;
- Số lượng nhân sự;
- Hoạt động kinh doanh chính của từng công ty trong tập đoàn.
👉 Xem thêm: Khi dự án hết thời hạn hoạt động, có được gia hạn không?
VII. THỜI HẠN KÊ KHAI, LƯU TRỮ VÀ NGUYÊN TẮC TUÂN THỦ
1. Thời hạn kê khai và chuẩn bị hồ sơ
- Mẫu số 01: Nộp cùng hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hằng năm;
- Hồ sơ chuyển giá: Không phải nộp ngay, nhưng phải chuẩn bị sẵn để xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu.
2. Thời hạn lưu trữ hồ sơ chuyển giá
Doanh nghiệp FDI có trách nhiệm lưu trữ hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết tối thiểu 10 năm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
3. Nguyên tắc giao dịch độc lập
Mọi giao dịch liên kết phải được xác định theo nguyên tắc giao dịch độc lập, tức là mức giá và điều kiện giao dịch tương đương với giao dịch giữa các bên không có quan hệ liên kết trong điều kiện tương tự.
👉 Xem thêm: Khi dự án hết thời hạn hoạt động, có được gia hạn không?
Ảnh 3: Liên hệ ngay Công ty Luật TLK để được tư vấn - Hotline 097.211.8764
VIII. TRƯỜNG HỢP ĐƯỢC MIỄN LẬP HỒ SƠ CHUYỂN GIÁ
1. Miễn theo ngưỡng doanh thu và giá trị giao dịch
Doanh nghiệp được miễn lập hồ sơ chuyển giá khi:
- Tổng doanh thu dưới ngưỡng luật định;
- Tổng giá trị giao dịch liên kết không vượt ngưỡng quy định.
2. Miễn do giao dịch liên kết trong nước
Doanh nghiệp chỉ phát sinh giao dịch liên kết với các bên liên kết trong nước, cùng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp và không được hưởng ưu đãi thuế, có thể được miễn lập hồ sơ.
3. Miễn do áp dụng thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá
Doanh nghiệp đã ký kết và áp dụng thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế được miễn lập hồ sơ chuyển giá trong phạm vi giao dịch được thỏa thuận.
4. Lưu ý quan trọng về trường hợp miễn
Việc miễn lập hồ sơ không đồng nghĩa với miễn kê khai. Doanh nghiệp vẫn phải kê khai đầy đủ Mẫu số 01 theo quy định.
👉 Xem thêm: Khi dự án hết thời hạn hoạt động, có được gia hạn không?
IX. RỦI RO PHÁP LÝ VÀ CHẾ TÀI KHI DOANH NGHIỆP FDI VI PHẠM CHUYỂN GIÁ
Trong thực tiễn thanh tra, kiểm tra thuế, các vi phạm liên quan đến chuyển giá và giao dịch liên kết là nhóm rủi ro cao nhất đối với doanh nghiệp FDI. Khi không tuân thủ đúng nghĩa vụ kê khai và lập hồ sơ, doanh nghiệp có thể đối mặt với nhiều hệ quả pháp lý nghiêm trọng.
1. Ấn định giá giao dịch liên kết và truy thu thuế
Cơ quan thuế có quyền ấn định lại giá giao dịch liên kết nếu xác định doanh nghiệp:
- Không kê khai giao dịch liên kết;
- Kê khai không trung thực, không đầy đủ;
- Không xuất trình được hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết khi bị yêu cầu.
Hệ quả trực tiếp là truy thu thuế thu nhập doanh nghiệp đối với phần chi phí bị loại hoặc lợi nhuận bị điều chỉnh tăng.
2. Xử phạt vi phạm hành chính và tiền chậm nộp
Bên cạnh truy thu thuế, doanh nghiệp còn có thể bị:
- Phạt vi phạm hành chính về thuế;
- Tính tiền chậm nộp trên số thuế bị truy thu;
- Gia tăng áp lực tài chính và rủi ro dòng tiền.
👉 Xem thêm: Khi dự án hết thời hạn hoạt động, có được gia hạn không?
3. Thanh tra, kiểm tra kéo dài nhiều năm
Doanh nghiệp FDI vi phạm chuyển giá thường bị đưa vào diện giám sát rủi ro cao, dẫn đến:
- Thanh tra nhiều năm liên tiếp;
- Mở rộng phạm vi kiểm tra sang các sắc thuế khác;
- Gia tăng chi phí tuân thủ và chi phí quản trị nội bộ.
X. LỢI ÍCH KHI DOANH NGHIỆP FDI TUÂN THỦ ĐÚNG QUY ĐỊNH CHUYỂN GIÁ NGAY TỪ ĐẦU
Việc tuân thủ đúng và đầy đủ quy định về chuyển giá không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro mà còn mang lại nhiều lợi ích thực chất.
1. Giảm thiểu tối đa rủi ro thanh tra thuế
Doanh nghiệp có hồ sơ chuyển giá bài bản, kê khai đầy đủ thường được đánh giá rủi ro thấp, từ đó:
- Giảm khả năng bị thanh tra chuyên sâu;
- Chủ động hơn trong việc giải trình với cơ quan thuế.
2. Bảo vệ chi phí được trừ và lợi nhuận hợp pháp
Hồ sơ chuyển giá là cơ sở pháp lý quan trọng nhất để doanh nghiệp chứng minh:
- Tính hợp lý của chi phí;
- Tính độc lập của giá giao dịch;
- Sự minh bạch trong phân bổ lợi nhuận.
3. Chủ động trong quản trị thuế và chiến lược dài hạn
Tuân thủ chuyển giá giúp doanh nghiệp FDI:
- Dự báo trước nghĩa vụ thuế;
- Ổn định hoạt động tài chính;
- Tăng độ tin cậy với đối tác, ngân hàng và cơ quan quản lý.
👉 Xem thêm: Khi dự án hết thời hạn hoạt động, có được gia hạn không?
XI. DỊCH VỤ TƯ VẤN CHUYỂN GIÁ CHO DOANH NGHIỆP FDI TẠI CÔNG TY LUẬT TLK
Nhận thức rõ tính phức tạp và rủi ro cao của chuyển giá, Công ty Luật TLK cung cấp dịch vụ tư vấn chuyển giá chuyên sâu, đồng hành cùng doanh nghiệp FDI trong toàn bộ quá trình tuân thủ pháp luật thuế.
1. Phạm vi dịch vụ
- Rà soát quan hệ liên kết và giao dịch liên kết;
- Tư vấn kê khai Mẫu số 01 đúng quy định;
- Lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (Local File, Master File);
- Hỗ trợ giải trình khi thanh tra, kiểm tra thuế;
- Tư vấn cấu trúc giao dịch an toàn, phù hợp thực tiễn FDI.
2. Quy trình triển khai tại Công ty Luật TLK
- Tiếp nhận và đánh giá rủi ro ban đầu;
- Phân tích mô hình hoạt động và giao dịch;
- Xây dựng hồ sơ và phương án tuân thủ;
- Đồng hành trong suốt quá trình làm việc với cơ quan thuế.
3. Cam kết của Công ty Luật TLK
- Tư vấn đúng pháp luật, bám sát thực tiễn thanh tra;
- Bảo mật tuyệt đối thông tin doanh nghiệp;
- Giải pháp rõ ràng, dễ triển khai, hạn chế rủi ro lâu dài.
👉 Xem thêm: Khi dự án hết thời hạn hoạt động, có được gia hạn không?
XII. CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG
1. Doanh nghiệp FDI không phát sinh lãi có phải kê khai chuyển giá không?
Có. Nghĩa vụ kê khai giao dịch liên kết không phụ thuộc vào kết quả kinh doanh lãi hay lỗ.
2. Không có giao dịch với công ty mẹ nước ngoài thì có phải kê khai không?
Nếu không phát sinh bất kỳ giao dịch nào với bên liên kết thì không phải kê khai. Tuy nhiên, cần rà soát kỹ các giao dịch nội bộ gián tiếp.
3. Miễn lập hồ sơ chuyển giá có đồng nghĩa với không cần kê khai không?
Không. Doanh nghiệp vẫn phải kê khai Mẫu số 01 theo quy định.
4. Cơ quan thuế thường kiểm tra chuyển giá trong trường hợp nào?
Thường tập trung vào doanh nghiệp FDI báo lỗ nhiều năm, có giao dịch liên kết lớn, chi phí bất thường.
5. Khi nào cần chuẩn bị hồ sơ chuyển giá?
Doanh nghiệp nên chuẩn bị ngay trong năm tài chính, không nên chờ đến khi bị thanh tra.
6. Hồ sơ chuyển giá có phải nộp hàng năm không?
Không nộp định kỳ, nhưng bắt buộc phải xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu.
7. Công ty mới thành lập có phải kê khai chuyển giá không?
Có, nếu ngay trong năm đầu đã phát sinh giao dịch liên kết.
8. Phí dịch vụ chuyển giá có được tính vào chi phí được trừ không?
Có, nếu đáp ứng điều kiện về tính hợp lý, hợp lệ và có hồ sơ chứng minh.
9. Doanh nghiệp FDI có thể tự lập hồ sơ chuyển giá không?
Có thể, nhưng rủi ro cao nếu không am hiểu sâu pháp luật và thực tiễn thanh tra.
10. Công ty Luật TLK có hỗ trợ trọn gói về chuyển giá không?
Có. Công ty Luật TLK cung cấp dịch vụ trọn gói từ kê khai đến giải trình.
👉 Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm thông tin về Hệ sinh thái TLK và các gói ưu đãi dịch vụ Pháp lý, Kế toán – Thuế đang được áp dụng dưới đây.
🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ pháp lý của Công ty Luật TLK
🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ Kế toán – Thuế của Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global
🔗 Hệ sinh thái TLK: Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý Thuế TLK Global
XIII. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK
Nếu Quý doanh nghiệp đang có giao dịch liên kết hoặc cần rà soát nghĩa vụ chuyển giá, Công ty Luật TLK sẵn sàng hỗ trợ chuyên sâu, bảo đảm tuân thủ đúng pháp luật và hạn chế tối đa rủi ro thuế.
CÔNG TY LUẬT TLK
🌐 Website: https://tlklawfirm.vn
📧 Email: info@tlklawfirm.vn
☎ Tel: 0243.2011.747
📞 Hotline: 097.211.8764 / 0969.760.195
