Thủ tục xin Giấy phép truy xuất nguồn gốc thực phẩm mới nhất

I. CƠ SỞ PHÁP LÝ

1. Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12 ngày 17/6/2010.

2. Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm.

3. Nghị định số 115/2018/NĐ-CP ngày 04/9/2018 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm.

4. Thông tư số 17/2021/TT-BNNPTNT ngày 20/12/2021 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định về truy xuất nguồn gốc, thu hồi và xử lý sản phẩm không bảo đảm an toàn thực phẩm thuộc lĩnh vực quản lý.

II. NHẬN ĐỊNH PHÁP LÝ VÀ CHIẾN LƯỢC KIỂM SOÁT RỦI RO

Truy xuất nguồn gốc thực phẩm hiện nay không còn là lựa chọn tự nguyện mà đã trở thành nghĩa vụ pháp lý bắt buộc đối với nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Việc không thiết lập hoặc thiết lập sai hệ thống truy xuất có thể dẫn đến xử phạt nặng, buộc thu hồi sản phẩm và đình chỉ hoạt động.

Trong các đợt thanh tra, hậu kiểm an toàn thực phẩm những năm gần đây, truy xuất nguồn gốc thực phẩm luôn là nội dung được cơ quan quản lý kiểm tra đầu tiên. Không ít doanh nghiệp cho rằng chỉ cần công bố sản phẩm hoặc kiểm nghiệm định kỳ là đủ, trong khi thực tế, thiếu hoặc sai hệ thống truy xuất nguồn gốc lại là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến xử phạt, buộc thu hồi hàng hóa, thậm chí đình chỉ hoạt động.

Ở góc độ pháp lý, truy xuất nguồn gốc không chỉ nhằm “đối phó kiểm tra”, mà còn là cơ chế xác định trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm. Người đứng đầu cơ sở có thể phải chịu trách nhiệm nếu không chứng minh được nguồn gốc nguyên liệu, quá trình sản xuất và lưu thông sản phẩm.

👉 Liên hệ ngay Công ty Luật TLK để được rà soát và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm đúng luật – đúng thực tế – hạn chế rủi ro hậu kiểm ngay từ đầu.

III. TRUY XUẤT NGUỒN GỐC THỰC PHẨM LÀ GÌ VÀ VÌ SAO LÀ NGHĨA VỤ BẮT BUỘC

Trước khi đi sâu vào thủ tục, cần hiểu đúng bản chất pháp lý của truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Theo Luật An toàn thực phẩm và các văn bản hướng dẫn, truy xuất nguồn gốc là khả năng theo dõi, nhận diện và xác định toàn bộ quá trình hình thành của thực phẩm, từ nguyên liệu đầu vào, sản xuất, chế biến, bảo quản cho đến khi sản phẩm được đưa ra thị trường.

Điểm mấu chốt ở đây là:

• Truy xuất nguồn gốc không phải một loại giấy phép đơn lẻ, mà là một hệ thống dữ liệu, quy trình và bằng chứng pháp lý.

• Cơ quan quản lý không chỉ yêu cầu “có”, mà yêu cầu có khả năng truy xuất thực tế khi cần.

Vì sao truy xuất nguồn gốc trở thành nghĩa vụ bắt buộc? Bởi khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm, Nhà nước cần:

• Xác định nguồn gây mất an toàn;

• Khoanh vùng, thu hồi sản phẩm nhanh chóng;

• Xác định chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý.

Do đó, đối với nhiều nhóm thực phẩm, đặc biệt là nông sản, thực phẩm chế biến, thực phẩm lưu thông theo chuỗi, truy xuất nguồn gốc không còn là khuyến nghị mà là yêu cầu bắt buộc theo pháp luật.

Ảnh 1: Truy xuất nguồn gốc thực phẩm theo quy định pháp luật – tư vấn bởi Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764

IV. DOANH NGHIỆP, HỘ KINH DOANH NÀO BẮT BUỘC PHẢI THỰC HIỆN TRUY XUẤT NGUỒN GỐC THỰC PHẨM

Không phải mọi cơ sở kinh doanh thực phẩm đều áp dụng cùng một mức độ truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, trên thực tế, phạm vi đối tượng bắt buộc đang ngày càng mở rộng.

Trước hết, các doanh nghiệp sản xuất, chế biến thực phẩm phải thiết lập hệ thống truy xuất để chứng minh:

• Nguồn gốc nguyên liệu đầu vào hợp pháp;

• Quy trình sản xuất bảo đảm an toàn;

• Khả năng truy xuất ngược khi có yêu cầu.

Tiếp theo là các cơ sở kinh doanh thực phẩm theo chuỗi, đặc biệt trong lĩnh vực nông – lâm – thủy sản. Đối với nhóm này, truy xuất nguồn gốc là điều kiện then chốt để:

• Được phép lưu thông hàng hóa;

• Tham gia hệ thống phân phối hiện đại;

• Phục vụ xuất khẩu hoặc bán hàng trên sàn thương mại điện tử.

Ngoài ra, trên thực tế tư vấn của Công ty Luật TLK, rất nhiều trường hợp không bị luật bắt buộc trực tiếp, nhưng lại bị bắt buộc gián tiếp thông qua:

• Yêu cầu của đối tác phân phối;

• Điều kiện tham gia chuỗi cung ứng;

• Tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu.

Đây là điểm mà nhiều doanh nghiệp thường bỏ sót, dẫn đến bị động khi bị yêu cầu truy xuất nguồn gốc trong quá trình kinh doanh.

V. ĐIỀU KIỆN PHÁP LÝ ĐỂ ĐƯỢC CHẤP NHẬN HỆ THỐNG TRUY XUẤT NGUỒN GỐC

Để hệ thống truy xuất nguồn gốc được cơ quan có thẩm quyền chấp nhận, doanh nghiệp không chỉ cần “có hồ sơ”, mà phải đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện pháp lý và thực tiễn.

Trước hết, cơ sở phải có đầy đủ tư cách pháp lý phù hợp với loại hình hoạt động thực tế. Hồ sơ pháp lý doanh nghiệp, ngành nghề kinh doanh, địa điểm sản xuất phải thống nhất và có khả năng kiểm chứng.

Tiếp theo, hệ thống truy xuất phải thể hiện được:

• Dòng chảy nguyên liệu rõ ràng;

• Mối liên kết giữa các công đoạn;

• Khả năng đối chiếu dữ liệu khi bị kiểm tra.

Trên thực tế xử lý hồ sơ, nhiều hệ thống truy xuất bị đánh giá không đạt do:

• Dữ liệu chỉ mang tính hình thức;

• Không phản ánh đúng hoạt động thực tế;

• Không truy xuất được ngược khi có yêu cầu đột xuất.

Đây cũng chính là lý do Công ty Luật TLK luôn tiếp cận truy xuất nguồn gốc dưới góc độ pháp lý gắn với vận hành thực tế, thay vì chỉ soạn hồ sơ trên giấy.

VI. HỒ SƠ XIN GIẤY PHÉP TRUY XUẤT NGUỒN GỐC THỰC PHẨM THEO QUY ĐỊNH MỚI NHẤT

Trên thực tế pháp lý, “Giấy phép truy xuất nguồn gốc thực phẩm” không tồn tại như một giấy phép hành chính độc lập theo mẫu thống nhất. Thay vào đó, cơ quan quản lý đánh giá nghĩa vụ truy xuất nguồn gốc thông qua hệ thống hồ sơ, dữ liệu và khả năng vận hành thực tế của doanh nghiệp. Vì vậy, hồ sơ cần được chuẩn bị đúng bản chất pháp lý, không làm theo hướng hình thức.

1. Nhóm hồ sơ pháp lý của cơ sở

Cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải có đầy đủ hồ sơ pháp lý chứng minh tư cách hoạt động hợp pháp, bao gồm:

• Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy tờ pháp lý tương đương (đúng ngành nghề thực phẩm);

• Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc hồ sơ tự công bố theo đúng loại hình;

• Hồ sơ pháp lý về địa điểm sản xuất, kho bảo quản, cơ sở kinh doanh.

Các giấy tờ này phải thống nhất về thông tin, đặc biệt là địa chỉ, ngành nghề, phạm vi hoạt động. Trong thực tiễn hậu kiểm, chỉ cần một điểm không khớp cũng có thể khiến hệ thống truy xuất bị đánh giá là không hợp lệ.

2. Nhóm hồ sơ về hệ thống truy xuất nguồn gốc

Đây là phần cốt lõi quyết định việc hồ sơ có được chấp nhận hay không, bao gồm:

• Mô tả hệ thống truy xuất nguồn gốc đang áp dụng;

• Sơ đồ chuỗi cung ứng từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm cuối cùng;

• Cách thức ghi nhận, lưu trữ và tra cứu thông tin truy xuất;

• Quy trình xử lý khi phát hiện sản phẩm không bảo đảm an toàn thực phẩm.

Lưu ý quan trọng: hồ sơ này không được sao chép mẫu chung, mà phải phản ánh đúng thực tế vận hành của từng cơ sở. Đây là lỗi rất phổ biến khiến hồ sơ bị đánh giá hình thức.

VII. QUY TRÌNH THỰC HIỆN – CƠ QUAN CÓ THẨM QUYỀN – THỜI GIAN XỬ LÝ THỰC TẾ

Để triển khai đúng nghĩa vụ truy xuất nguồn gốc thực phẩm, doanh nghiệp cần đi theo một quy trình bài bản, thay vì chỉ nộp hồ sơ mang tính đối phó.

1. Quy trình thực hiện trên thực tế

Quy trình thường bao gồm các bước:

1. Rà soát mô hình sản xuất, kinh doanh thực phẩm thực tế;

2. Xác định nghĩa vụ truy xuất nguồn gốc áp dụng cho từng sản phẩm;

3. Xây dựng hoặc điều chỉnh hệ thống truy xuất nguồn gốc phù hợp;

4. Chuẩn hóa hồ sơ pháp lý và hồ sơ truy xuất;

5. Làm việc, giải trình với cơ quan có thẩm quyền khi có yêu cầu.

Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp không bị yêu cầu nộp hồ sơ ngay, nhưng vẫn phải chứng minh được khả năng truy xuất khi bị kiểm tra đột xuất.

2. Cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, đánh giá

Tùy loại thực phẩm, thẩm quyền quản lý và kiểm tra có thể thuộc:

• Bộ Y tế;

• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn;

• Bộ Công Thương;

• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cơ quan chuyên môn trực thuộc.

Việc xác định đúng cơ quan quản lý chuyên ngành là yếu tố quan trọng để chuẩn bị hồ sơ truy xuất đúng hướng, tránh lãng phí thời gian.

3. Thời gian xử lý thực tế

Khác với các thủ tục hành chính có thời hạn cố định, truy xuất nguồn gốc thực phẩm là nghĩa vụ xuyên suốt quá trình hoạt động. Thời gian triển khai thực tế thường kéo dài từ:

• 10–15 ngày làm việc đối với mô hình đơn giản;

• 20–30 ngày hoặc lâu hơn đối với chuỗi cung ứng phức tạp.

Thời gian này phụ thuộc lớn vào mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp và cách xây dựng hệ thống truy xuất.

Ảnh 2: Quy trình xin Giấy phép truy xuất nguồn gốc thực phẩm – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764

VIII. CÁC TRƯỜNG HỢP HỒ SƠ BỊ TỪ CHỐI VÀ KINH NGHIỆM XỬ LÝ CỦA CÔNG TY LUẬT TLK

Trong thực tiễn tư vấn, rất nhiều hồ sơ truy xuất nguồn gốc bị đánh giá không đạt dù doanh nghiệp đã “chuẩn bị đủ giấy tờ”. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sai cách tiếp cận pháp lý.

1. Các trường hợp thường bị từ chối hoặc yêu cầu khắc phục

• Hệ thống truy xuất chỉ mang tính hình thức, không vận hành được;

• Không chứng minh được nguồn gốc nguyên liệu đầu vào;

• Dữ liệu truy xuất không thống nhất giữa các khâu;

• Mô hình truy xuất không phù hợp với loại hình sản phẩm thực tế.

Những trường hợp này thường không bị từ chối bằng văn bản ngay, mà bị đánh giá không đạt khi hậu kiểm, gây rủi ro lớn cho doanh nghiệp.

2. Kinh nghiệm xử lý thực tế

Trong quá trình hỗ trợ khách hàng, Công ty Luật TLK không xử lý hồ sơ theo hướng “làm cho có”, mà:

• Phân tích toàn bộ chuỗi hoạt động;

• Điều chỉnh hệ thống truy xuất cho phù hợp pháp luật và thực tế;

• Chuẩn hóa hồ sơ để có thể giải trình ngay khi bị kiểm tra.

Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp đứng vững khi bị thanh tra, hậu kiểm, thay vì chỉ vượt qua bước đầu.

IX. LỖI THƯỜNG GẶP KHI TRUY XUẤT NGUỒN GỐC – RỦI RO PHÁP LÝ – MỨC XỬ PHẠT

Truy xuất nguồn gốc sai hoặc không đầy đủ không chỉ là lỗi kỹ thuật, mà còn kéo theo hậu quả pháp lý trực tiếp.

1. Các lỗi phổ biến

• Không thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc;

• Có hệ thống nhưng không lưu trữ được dữ liệu;

• Không truy xuất được khi cơ quan chức năng yêu cầu;

• Ghi nhận thông tin không trung thực.

2. Rủi ro pháp lý và mức xử phạt

Theo Nghị định số 115/2018/NĐ-CP, hành vi vi phạm quy định về truy xuất nguồn gốc thực phẩm có thể bị:

• Phạt tiền ở mức cao;

• Buộc thu hồi sản phẩm không bảo đảm an toàn;

• Đình chỉ hoạt động có thời hạn;

• Ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu.

Trên thực tế, mức phạt không phải rủi ro lớn nhất, mà chính là việc bị buộc thu hồi sản phẩm và gián đoạn kinh doanh.

Ảnh 3: Rủi ro pháp lý khi không truy xuất nguồn gốc thực phẩm – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764

X. LỢI ÍCH PHÁP LÝ – THƯƠNG MẠI KHI TRIỂN KHAI ĐÚNG TRUY XUẤT NGUỒN GỐC THỰC PHẨM

Việc triển khai đúng truy xuất nguồn gốc không chỉ để “đối phó kiểm tra”, mà mang lại nhiều lợi ích dài hạn:

• Bảo vệ doanh nghiệp khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm;

• Tăng uy tín với đối tác, nhà phân phối;

• Thuận lợi khi mở rộng thị trường, xuất khẩu;

• Giảm thiểu rủi ro tranh chấp và trách nhiệm pháp lý cá nhân của người quản lý.

Đây là góc nhìn mà nhiều doanh nghiệp chỉ nhận ra sau khi đã bị xử phạt.

XI. QUY TRÌNH CÔNG TY LUẬT TLK HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP TỪ TƯ VẤN ĐẾN VẬN HÀNH

Trong thực tiễn triển khai, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn không phải vì thiếu thiện chí tuân thủ pháp luật, mà vì không biết bắt đầu từ đâu và triển khai như thế nào cho đúng bản chất pháp lý. Quy trình hỗ trợ của Công ty Luật TLK được xây dựng theo hướng giải quyết tận gốc rủi ro, không chỉ “làm cho xong hồ sơ”.

Bước 1 – Tiếp nhận và rà soát tổng thể mô hình hoạt động
Luật sư của Công ty Luật TLK thu thập thông tin về sản phẩm, chuỗi cung ứng, cách thức sản xuất – kinh doanh thực tế để xác định nghĩa vụ truy xuất nguồn gốc áp dụng đúng cho từng trường hợp.

Bước 2 – Phân tích rủi ro pháp lý và yêu cầu truy xuất tương ứng
Từ mô hình hoạt động, Công ty Luật TLK xác định các điểm dễ bị thanh tra, hậu kiểm; đồng thời đề xuất phương án truy xuất phù hợp với quy mô, chi phí và thực tiễn vận hành của doanh nghiệp.

Bước 3 – Xây dựng, chuẩn hóa hệ thống truy xuất nguồn gốc
Hệ thống truy xuất được thiết kế theo nguyên tắc:

• Phù hợp pháp luật;

• Có khả năng vận hành thực tế;

• Có thể giải trình ngay khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

Bước 4 – Soạn thảo, rà soát và hoàn thiện hồ sơ pháp lý
Toàn bộ hồ sơ được kiểm tra chéo giữa quy định pháp luật – thực tiễn hoạt động – dữ liệu truy xuất, hạn chế tối đa nguy cơ bị đánh giá hình thức.

Bước 5 – Đồng hành trong quá trình kiểm tra, hậu kiểm
Công ty Luật TLK không dừng lại ở việc bàn giao hồ sơ, mà tiếp tục hỗ trợ giải trình, làm việc với cơ quan quản lý khi phát sinh kiểm tra hoặc yêu cầu bổ sung.

XII. CAM KẾT DỊCH VỤ CỦA CÔNG TY LUẬT TLK

Công ty Luật TLK đưa ra các cam kết rõ ràng, minh bạch:

• Cam kết thời gian: Lộ trình triển khai cụ thể, phù hợp từng mô hình doanh nghiệp.

• Cam kết chi phí: Tư vấn phương án tối ưu, tránh phát sinh không cần thiết.

• Cam kết bảo mật: Bảo mật tuyệt đối dữ liệu sản xuất, chuỗi cung ứng.

• Cam kết hiệu quả pháp lý: Hệ thống truy xuất có khả năng vận hành và giải trình thực tế, không làm hình thức.

XIII. CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG

1. Truy xuất nguồn gốc thực phẩm có bắt buộc với mọi doanh nghiệp không?
Không. Nghĩa vụ truy xuất phụ thuộc vào loại thực phẩm, mô hình kinh doanh và yêu cầu quản lý chuyên ngành.

2. Có cần xin một “giấy phép” riêng về truy xuất nguồn gốc không?
Không theo nghĩa giấy phép hành chính độc lập; cơ quan quản lý đánh giá thông qua hệ thống và hồ sơ truy xuất.

3. Không có truy xuất nguồn gốc thì bị xử phạt thế nào?
Có thể bị phạt tiền, buộc thu hồi sản phẩm và đình chỉ hoạt động theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP.

4. Doanh nghiệp nhỏ có cần làm truy xuất nguồn gốc không?
Trong nhiều trường hợp vẫn cần, đặc biệt khi tham gia chuỗi phân phối hoặc bán hàng trên sàn thương mại điện tử.

5. Truy xuất nguồn gốc có thay thế công bố sản phẩm không?
Không. Đây là hai nghĩa vụ pháp lý hoàn toàn khác nhau.

6. Truy xuất nguồn gốc có bắt buộc áp dụng công nghệ cao không?
Không bắt buộc, nhưng hệ thống phải có khả năng truy xuất thực tế khi được yêu cầu.

7. Khi bị thanh tra, doanh nghiệp phải xuất trình gì?
Dữ liệu truy xuất, hồ sơ pháp lý liên quan và khả năng truy xuất ngược theo yêu cầu.

8. Truy xuất nguồn gốc có cần cập nhật thường xuyên không?
Có. Đây là nghĩa vụ xuyên suốt trong quá trình hoạt động.

9. Công ty Luật TLK có hỗ trợ hậu kiểm không?
Có. Công ty Luật TLK đồng hành trong suốt quá trình kiểm tra, giải trình.

10. Thời điểm nào nên triển khai truy xuất nguồn gốc?
Ngay từ khi bắt đầu sản xuất, kinh doanh để tránh rủi ro pháp lý về sau.

👉 Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm thông tin về Hệ sinh thái TLK và các gói ưu đãi dịch vụ Pháp lý, Kế toán – Thuế đang được áp dụng dưới đây.

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ pháp lý của Công ty Luật TLK

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ Kế toán – Thuế của Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global

🔗 Hệ sinh thái TLK: Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý Thuế TLK Global

XIV. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK

Nếu anh/chị đang băn khoăn về nghĩa vụ truy xuất nguồn gốc thực phẩm, cách triển khai sao cho đúng luật – đúng thực tế – an toàn khi hậu kiểm, hãy chủ động kết nối với Công ty Luật TLK để được hỗ trợ kịp thời:

CÔNG TY LUẬT TLK:

🌐 Website: tlklawfirm.vn

📧 Email: info@tlklawfirm.vn

☎ Tel: 0243.2011.747

📞 Hotline: 097.211.8764

Công ty Luật TLK sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp từ tư vấn pháp lý đến vận hành thực tế, hạn chế tối đa rủi ro pháp lý trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.