SỞ TƯ PHÁP THÀNH PHỐ HÀ NỘI
CÔNG TY LUẬT TNHH TLK
Tel: 0243 2011 747 Hotline: 097 211 8764

I. CĂN CỨ PHÁP LÝ ÁP DỤNG

1. Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025, đã được sửa đổi, bổ sung;

2. Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, được Quốc hội thông qua ngày 17/6/2020, đã được sửa đổi, bổ sung;

3. Nghị định số 96/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 31/3/2026, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư;

4. Thông tư số 38/2026/TT-NHNN do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành ngày 31/7/2026, quy định về quản lý ngoại hối đối với hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

II. NHẬN ĐỊNH PHÁP LÝ VÀ CHIẾN LƯỢC KIỂM SOÁT NGƯỠNG SỞ HỮU TRÊN 50%

1. Bản chất pháp lý của ngưỡng sở hữu nước ngoài trên 50% vốn điều lệ

Tỷ lệ sở hữu nước ngoài trên 50% vốn điều lệ là ngưỡng quan trọng để xác định chế độ pháp lý áp dụng đối với một số tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Theo Điều 20 Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, tổ chức kinh tế thuộc các trường hợp luật định phải đáp ứng điều kiện và thực hiện thủ tục đầu tư như nhà đầu tư nước ngoài khi tiếp tục góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp tại tổ chức kinh tế khác hoặc thực hiện dự án đầu tư mới.

Tuy nhiên, cần phân biệt ngưỡng phân loại nhà đầu tư với giới hạn sở hữu nước ngoài của từng ngành nghề. Mức trên 50% không phải tỷ lệ sở hữu tối đa áp dụng chung tại Việt Nam; nhà đầu tư có thể được sở hữu tỷ lệ cao hơn hoặc phải tuân thủ giới hạn thấp hơn tùy lĩnh vực và điều kiện tiếp cận thị trường.

2. Chiến lược kiểm soát rủi ro trước khi thay đổi cơ cấu sở hữu

Khi dự kiến nâng tỷ lệ sở hữu nước ngoài từ 50% trở xuống lên trên 50%, doanh nghiệp cần đánh giá không chỉ điều kiện của giao dịch hiện tại mà còn cả hệ quả pháp lý đối với những hoạt động đầu tư tiếp theo.

Công ty Luật TLK định hướng rà soát đồng thời cơ cấu sở hữu trực tiếp, gián tiếp, ngành nghề kinh doanh, nghĩa vụ đăng ký M&A và cơ chế quản lý ngoại hối. Đặc biệt, cần xác định những thay đổi có thể ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư của doanh nghiệp sau khi vượt ngưỡng sở hữu, tránh phát sinh chi phí hoặc nghĩa vụ thủ tục ngoài dự kiến.

Ảnh 1: Điều kiện sở hữu nước ngoài trên 50% vốn điều lệ tại doanh nghiệp Việt Nam và thủ tục M&A FDI – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764.

III. Ý NGHĨA PHÁP LÝ CỦA TỶ LỆ SỞ HỮU NƯỚC NGOÀI TRÊN 50% VỐN ĐIỀU LỆ

1. Phân biệt sở hữu đúng 50% và sở hữu trên 50% vốn điều lệ

Pháp luật đầu tư phân biệt rõ trường hợp tỷ lệ sở hữu bằng 50% với trường hợp vượt 50% vốn điều lệ. Xét riêng ngưỡng tỷ lệ này, sở hữu đúng 50% chưa đáp ứng tiêu chí “trên 50%” quy định tại Điều 20 Luật Đầu tư năm 143/2025/QH15. Tuy nhiên, không được từ đó kết luận doanh nghiệp chắc chắn không phải áp dụng điều kiện đầu tư nước ngoài, bởi còn phải đánh giá các trường hợp sở hữu thông qua tổ chức kinh tế khác và quy định liên quan.

Ví dụ, nhà đầu tư nước ngoài tăng sở hữu từ 50% lên 51% có thể làm thay đổi chế độ pháp lý áp dụng đối với hoạt động đầu tư tiếp theo của doanh nghiệp. Việc thay đổi chỉ một điểm phần trăm vì vậy cần được xem xét trước khi ký hợp đồng.

2. Hệ quả đối với quyền quản trị và hoạt động đầu tư của doanh nghiệp

Sở hữu trên 50% vốn điều lệ có thể tạo ra lợi thế về quyền biểu quyết và khả năng kiểm soát doanh nghiệp, nhưng không đồng nghĩa nhà đầu tư được tự quyết mọi vấn đề. Quyền thông qua nghị quyết còn phụ thuộc loại hình doanh nghiệp, điều lệ, tỷ lệ biểu quyết và quy định bắt buộc của Luật Doanh nghiệp.

Đồng thời, doanh nghiệp thuộc trường hợp quy định tại Điều 20 Luật Đầu tư phải xem xét áp dụng điều kiện và thủ tục như nhà đầu tư nước ngoài khi thực hiện các hoạt động đầu tư tiếp theo thuộc phạm vi điều luật. Đây là hệ quả cần được dự liệu ngay khi xây dựng phương án M&A.

👉 INTERNAL LINK 01 (cuối H2 III): Tham khảo thêm: Phân biệt chuyển nhượng cổ phần với chuyển nhượng dự án đầu tư và nghĩa vụ điều chỉnh IRC sau M&A FDI tại Việt Nam (MỚI NHẤT).

IV. ĐIỀU KIỆN ĐỂ NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI NẮM GIỮ TRÊN 50% VỐN ĐIỀU LỆ

1. Điều kiện tiếp cận thị trường và giới hạn tỷ lệ sở hữu

Nhà đầu tư nước ngoài muốn sở hữu trên 50% vốn điều lệ phải kiểm tra ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp mục tiêu, điều kiện tiếp cận thị trường và giới hạn sở hữu áp dụng. Một số hoạt động cho phép sở hữu toàn bộ vốn; trong khi những hoạt động khác có thể đặt ra giới hạn tỷ lệ, điều kiện về đối tác Việt Nam hoặc yêu cầu chuyên ngành.

Việc xác định điều kiện cần căn cứ quốc tịch hoặc nơi thành lập nhà đầu tư, điều ước quốc tế có thể áp dụng và phạm vi kinh doanh thực tế. Không nên mặc nhiên cho rằng doanh nghiệp đã hoạt động hợp pháp trước M&A thì nhà đầu tư nước ngoài được phép tiếp nhận mọi tỷ lệ sở hữu.

2. Điều kiện về giao dịch, tư cách nhà đầu tư và nghĩa vụ đăng ký

Ngoài điều kiện tiếp cận thị trường, nhà đầu tư phải kiểm tra tư cách pháp lý, quyền chuyển nhượng cổ phần hoặc phần vốn góp, hạn chế chuyển nhượng theo pháp luật doanh nghiệp và những yêu cầu liên quan đến quốc phòng, an ninh.

Trường hợp giao dịch làm tăng tỷ lệ sở hữu từ 50% trở xuống lên trên 50%, nhà đầu tư cần xác định nghĩa vụ đăng ký M&A trước khi thay đổi thành viên, cổ đông theo quy định. Đồng thời, phải kiểm tra cơ chế thanh toán, tài khoản vốn đầu tư và các nghĩa vụ thuế phát sinh.

👉 INTERNAL LINK 02 (cuối H2 IV): Tham khảo thêm: Thanh toán tiền mua cổ phần, phần vốn góp trong giao dịch M&A FDI tại Việt Nam: Tài khoản, ngoại hối và thủ tục (MỚI NHẤT).

👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để thẩm định điều kiện sở hữu nước ngoài trên 50%, đăng ký M&A và kiểm soát rủi ro đầu tư – Hotline: 097.211.8764.

Top of Form

Bottom of Form

V. TRƯỜNG HỢP PHẢI ĐĂNG KÝ M&A KHI TĂNG TỶ LỆ SỞ HỮU NƯỚC NGOÀI

1. Trường hợp tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài từ 50% trở xuống lên trên 50%

Theo Điều 21 Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, nhà đầu tư nước ngoài phải thực hiện thủ tục đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp trước khi thay đổi thành viên, cổ đông nếu giao dịch thuộc trường hợp luật định. Trong đó, việc tăng tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ từ 50% trở xuống lên trên 50% là một trường hợp quan trọng phải đăng ký M&A.

Chẳng hạn, nhà đầu tư nước ngoài đang sở hữu 40% vốn điều lệ của doanh nghiệp Việt Nam và dự kiến mua thêm 15%, nâng tổng tỷ lệ sở hữu lên 55%. Giao dịch này làm vượt ngưỡng 50% và thuộc trường hợp phải đăng ký theo quy định tương ứng. Doanh nghiệp cần hoàn thành thủ tục đầu tư trước khi thực hiện thay đổi thành viên, cổ đông theo trình tự pháp luật.

Đặc biệt, khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài đã trên 50%, việc tiếp tục tăng tỷ lệ sở hữu cũng có thể thuộc trường hợp phải đăng ký M&A. Vì vậy, không được hiểu rằng chỉ giao dịch lần đầu vượt ngưỡng 50% mới phát sinh nghĩa vụ đăng ký.

2. Những trường hợp phải đăng ký M&A không phụ thuộc riêng ngưỡng 50%

Ngoài trường hợp vượt ngưỡng sở hữu, nghĩa vụ đăng ký M&A còn có thể phát sinh khi việc góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp làm tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại doanh nghiệp kinh doanh ngành, nghề tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Một trường hợp khác cần đặc biệt lưu ý là giao dịch liên quan đến tổ chức kinh tế có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại đảo, khu vực biên giới, ven biển hoặc địa bàn có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh theo quy định pháp luật.

Nhà đầu tư cần kiểm tra đồng thời:

  • Tỷ lệ sở hữu nước ngoài trước và sau giao dịch;
  • Điều kiện tiếp cận thị trường của ngành nghề kinh doanh;
  • Tư cách pháp lý của nhà đầu tư trực tiếp và tổ chức kinh tế tham gia;
  • Tình trạng quyền sử dụng đất của doanh nghiệp mục tiêu;
  • Nghĩa vụ đăng ký đầu tư và thay đổi đăng ký doanh nghiệp.

Công ty Luật TLK định hướng đánh giá giao dịch trên cơ sở toàn bộ điều kiện pháp lý, không chỉ căn cứ vào tỷ lệ sở hữu. Việc xác định đúng nghĩa vụ ngay từ đầu giúp nhà đầu tư tránh thực hiện giao dịch chưa đáp ứng điều kiện hoặc phát sinh rủi ro khi hoàn tất thủ tục.

👉 INTERNAL LINK 03 (cuối H2 V): Tham khảo thêm: Điều kiện cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) cho nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (MỚI NHẤT).

VI. CÁCH XÁC ĐỊNH TỶ LỆ SỞ HỮU TRỰC TIẾP VÀ GIÁN TIẾP

1. Xác định tỷ lệ sở hữu trực tiếp của nhà đầu tư nước ngoài

Tỷ lệ sở hữu trực tiếp được xác định trên cơ sở phần vốn điều lệ mà nhà đầu tư nước ngoài trực tiếp nắm giữ tại doanh nghiệp. Đối với công ty trách nhiệm hữu hạn, cần căn cứ phần vốn góp của từng thành viên. Đối với công ty cổ phần, việc đánh giá phải dựa trên cơ cấu cổ đông và loại cổ phần có liên quan theo quy định.

Ví dụ, doanh nghiệp Việt Nam có vốn điều lệ 20 tỷ đồng, trong đó nhà đầu tư nước ngoài trực tiếp sở hữu phần vốn tương ứng 12 tỷ đồng. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài trực tiếp là 60%, vượt ngưỡng 50% vốn điều lệ.

Tuy nhiên, việc xác định tỷ lệ phải căn cứ thông tin sở hữu hợp pháp và tình trạng thực tế của doanh nghiệp. Trường hợp có giao dịch chuyển nhượng chưa hoàn tất, cam kết mua vốn trong tương lai hoặc quyền mua cổ phần chưa được thực hiện, cần phân biệt tỷ lệ sở hữu hiện tại với tỷ lệ dự kiến sau giao dịch.

2. Xác định sở hữu gián tiếp và trường hợp phải áp dụng điều kiện như nhà đầu tư nước ngoài

Theo Điều 20 Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, việc xác định tổ chức kinh tế phải đáp ứng điều kiện và thực hiện thủ tục đầu tư như nhà đầu tư nước ngoài không chỉ dựa trên tỷ lệ vốn do nhà đầu tư nước ngoài trực tiếp nắm giữ.

Pháp luật còn xem xét trường hợp tổ chức kinh tế được sở hữu thông qua những tổ chức kinh tế khác thuộc diện quy định tại điều luật này. Vì vậy, khi doanh nghiệp có cấu trúc sở hữu nhiều tầng, cần kiểm tra tư cách pháp lý và tỷ lệ sở hữu tại từng cấp để xác định chế độ đầu tư áp dụng.

Ví dụ, Công ty A tại Việt Nam có nhà đầu tư nước ngoài sở hữu 70% vốn điều lệ. Công ty A tiếp tục sở hữu 60% vốn điều lệ tại Công ty B. Khi Công ty B thực hiện hoạt động đầu tư mới, cần đánh giá tư cách của Công ty A và cơ cấu sở hữu tại Công ty B theo các trường hợp luật định. Không được chỉ nhân hai tỷ lệ 70% và 60% để kết luận mọi nghĩa vụ đầu tư của Công ty B.

Đối với tập đoàn có nhiều công ty con, công ty liên kết hoặc các tầng sở hữu, việc xác định sai chủ thể thuộc diện áp dụng điều kiện như nhà đầu tư nước ngoài có thể dẫn đến lựa chọn sai thủ tục cấp IRC, đăng ký M&A hoặc đăng ký dự án mới.

Công ty Luật TLK hỗ trợ rà soát sơ đồ sở hữu, tư cách của từng pháp nhân và tác động pháp lý của giao dịch dự kiến, giúp doanh nghiệp xác định đúng nghĩa vụ trước khi thực hiện các hoạt động đầu tư tiếp theo.

Ảnh 2: Xác định tỷ lệ sở hữu trực tiếp, gián tiếp trên 50% vốn điều lệ của doanh nghiệp FDI tại Việt Nam – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764.

👉 INTERNAL LINK 04 (cuối H2 VI): Tham khảo thêm: Phân biệt chuyển nhượng cổ phần với chuyển nhượng dự án đầu tư và nghĩa vụ điều chỉnh IRC sau M&A FDI tại Việt Nam (MỚI NHẤT).

VII. HỆ QUẢ PHÁP LÝ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN NƯỚC NGOÀI TRÊN 50%

1. Thay đổi chế độ pháp lý áp dụng đối với hoạt động đầu tư tiếp theo

Khi doanh nghiệp thuộc trường hợp quy định tại Điều 20 Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, doanh nghiệp phải đáp ứng điều kiện và thực hiện thủ tục đầu tư như nhà đầu tư nước ngoài đối với những hoạt động thuộc phạm vi điều luật.

Đây là hệ quả pháp lý đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp đang có kế hoạch mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Trước khi vượt ngưỡng sở hữu, doanh nghiệp có thể được áp dụng cơ chế đầu tư tương ứng với tư cách tổ chức kinh tế trong nước. Sau khi thay đổi cơ cấu sở hữu, một số hoạt động đầu tư tiếp theo có thể phải tuân thủ điều kiện và trình tự khác.

Những hoạt động cần được đánh giá bao gồm thực hiện dự án đầu tư mới, thành lập tổ chức kinh tế khác và góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp tại doanh nghiệp khác. Nghĩa vụ cụ thể phải được xác định theo tư cách chủ thể, ngành nghề và trường hợp pháp luật quy định.

2. Hệ quả đối với quyền quản trị, giấy phép và nghĩa vụ tuân thủ

Sở hữu trên 50% vốn điều lệ có thể giúp nhà đầu tư nước ngoài gia tăng khả năng chi phối các quyết định kinh doanh. Tuy nhiên, quyền quản trị phải được xác định theo loại hình doanh nghiệp, điều lệ và tỷ lệ biểu quyết áp dụng đối với từng vấn đề. Không được mặc nhiên coi sở hữu 51% đồng nghĩa có quyền quyết định tất cả hoạt động của doanh nghiệp.

Ngoài vấn đề quản trị, doanh nghiệp cần kiểm tra điều kiện kinh doanh chuyên ngành khi thay đổi cơ cấu sở hữu nước ngoài. Một số hoạt động có thể chịu giới hạn sở hữu, điều kiện về hình thức đầu tư hoặc giấy phép đặc thù. Việc chuyển từ sở hữu trong nước sang cơ cấu có nhà đầu tư nước ngoài chi phối có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp tục thực hiện những hoạt động đó.

Doanh nghiệp cũng cần rà soát các hợp đồng tín dụng, thỏa thuận cổ đông, hợp đồng liên doanh và cam kết với đối tác. Những văn bản này có thể chứa điều khoản hạn chế chuyển nhượng, yêu cầu chấp thuận trước hoặc quy định về thay đổi quyền kiểm soát.

Để kiểm soát rủi ro, nhà đầu tư cần đánh giá đồng thời tác động pháp lý, quyền quản trị và nghĩa vụ hợp đồng trước khi quyết định tăng tỷ lệ sở hữu. Công ty Luật TLK chú trọng xây dựng giải pháp bảo đảm sự thống nhất giữa cấu trúc vốn, điều lệ và hoạt động đầu tư thực tế.

VIII. NGHĨA VỤ CẤP IRC VÀ ĐIỀU CHỈNH IRC SAU KHI THAY ĐỔI SỞ HỮU

1. Trường hợp doanh nghiệp phải xin IRC khi thực hiện dự án đầu tư mới

Việc doanh nghiệp có vốn nước ngoài vượt ngưỡng 50% không đồng nghĩa doanh nghiệp phải xin cấp mới Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) chỉ vì thay đổi tỷ lệ sở hữu. Nghĩa vụ cấp IRC phải được xác định theo hoạt động đầu tư cụ thể và chế độ pháp lý áp dụng đối với tổ chức kinh tế sau giao dịch.

Khi doanh nghiệp thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục đầu tư như nhà đầu tư nước ngoài theo Điều 20 Luật Đầu tư, việc triển khai dự án đầu tư mới cần được đánh giá theo quy định về cấp IRC và những thủ tục liên quan. Đặc biệt, cần phân biệt việc mở rộng hoạt động kinh doanh hiện hữu với việc thực hiện một dự án đầu tư mới thuộc diện đăng ký đầu tư.

Trường hợp dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư phải kiểm tra trình tự tương ứng trước khi thực hiện các thủ tục tiếp theo. Không nên mặc nhiên áp dụng cùng một quy trình cho mọi dự án của doanh nghiệp có vốn nước ngoài trên 50%.

2. Trường hợp thay đổi sở hữu có làm phát sinh nghĩa vụ điều chỉnh IRC hay không?

Điều chỉnh IRC và đăng ký M&A là hai thủ tục có đối tượng quản lý khác nhau. Đăng ký M&A liên quan đến giao dịch góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp; trong khi điều chỉnh IRC liên quan đến những nội dung đăng ký của dự án đầu tư.

Vì vậy, việc thay đổi tỷ lệ sở hữu nước ngoài từ 50% lên 60% không mặc nhiên làm phát sinh nghĩa vụ điều chỉnh IRC đối với mọi dự án mà doanh nghiệp đang thực hiện. Cần kiểm tra chủ thể được ghi nhận là nhà đầu tư trên IRC và những nội dung dự án có thực sự thay đổi hay không.

Trường hợp giao dịch chỉ làm thay đổi cổ đông hoặc thành viên của pháp nhân trực tiếp thực hiện dự án, nhưng không thay đổi nhà đầu tư được ghi nhận hoặc nội dung đăng ký thuộc diện phải điều chỉnh, nghĩa vụ điều chỉnh IRC không mặc nhiên phát sinh. Ngược lại, nếu giao dịch làm thay đổi nhà đầu tư thực hiện dự án hoặc các thông tin khác thuộc diện điều chỉnh, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục tương ứng.

Công ty Luật TLK hỗ trợ rà soát đồng thời hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, IRC, cơ cấu sở hữu và nội dung giao dịch để xác định chính xác nghĩa vụ pháp lý sau M&A. Việc phân loại đúng giúp doanh nghiệp tránh bỏ sót thủ tục bắt buộc, đồng thời không thực hiện những thủ tục không cần thiết.

👉 INTERNAL LINK 05 (cuối H2 VIII): Tham khảo thêm: Điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam (MỚI NHẤT).

👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để đánh giá hệ quả sở hữu nước ngoài trên 50%, xác định nghĩa vụ cấp IRC và điều chỉnh IRC sau M&A – Hotline: 097.211.8764.

Top of Form

Bottom of Form

IX. TÀI KHOẢN VỐN ĐẦU TƯ VÀ NGHĨA VỤ NGOẠI HỐI KHI VƯỢT NGƯỠNG 50%

1. Xác định nghĩa vụ mở và sử dụng tài khoản vốn đầu tư

Khi nhà đầu tư nước ngoài tăng tỷ lệ sở hữu lên trên 50% vốn điều lệ của doanh nghiệp Việt Nam, một trong những vấn đề cần đánh giá là nghĩa vụ mở và sử dụng tài khoản vốn đầu tư theo pháp luật quản lý ngoại hối. Việc xác định tài khoản phải căn cứ Thông tư số 38/2026/TT-NHNN, tư cách pháp lý của doanh nghiệp, loại giao dịch và những trường hợp thuộc diện quản lý vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

Cần phân biệt giao dịch mua cổ phần, nhận chuyển nhượng phần vốn góp với giao dịch góp vốn mới vào doanh nghiệp. Đối với chuyển nhượng phần vốn hiện hữu, bên mua thanh toán giá chuyển nhượng cho bên bán. Trong khi đó, góp vốn mới làm phát sinh khoản vốn được đưa vào doanh nghiệp theo cơ chế pháp luật tương ứng. Sự khác biệt này ảnh hưởng trực tiếp đến tài khoản nhận tiền, chứng từ ngân hàng và nghĩa vụ đăng ký.

Doanh nghiệp cần kiểm tra thời điểm thay đổi tỷ lệ sở hữu, tình trạng tài khoản đang sử dụng và nghĩa vụ chuyển đổi cơ chế quản lý dòng tiền khi thuộc trường hợp pháp luật quy định. Không nên mặc nhiên sử dụng tài khoản thanh toán thông thường hoặc tiếp tục áp dụng cơ chế ngoại hối trước khi thay đổi sở hữu nếu điều kiện pháp lý đã thay đổi.

2. Kiểm soát thanh toán chuyển nhượng vốn và nghĩa vụ ngoại hối sau M&A

Đối với giao dịch M&A làm thay đổi cơ cấu sở hữu nước ngoài, việc thanh toán phải phù hợp với tư cách người cư trú, người không cư trú, loại tài khoản được phép sử dụng và đồng tiền thanh toán theo quy định. Không phải mọi giao dịch có nhà đầu tư nước ngoài đều phải thực hiện thông qua cùng một tài khoản hoặc áp dụng một phương thức chuyển tiền thống nhất.

Trước khi thanh toán, cần kiểm tra tối thiểu những nội dung sau:

  • Tỷ lệ sở hữu nước ngoài trước và sau giao dịch;
  • Tư cách pháp lý và tình trạng cư trú của bên mua, bên bán;
  • Loại tài khoản vốn đầu tư hoặc tài khoản thanh toán phù hợp;
  • Đồng tiền giao dịch và phương thức chuyển tiền được phép;
  • Nghĩa vụ đăng ký M&A và thời điểm thực hiện giao dịch;
  • Chứng từ ngân hàng, hợp đồng chuyển nhượng và nghĩa vụ thuế liên quan.

Đối với doanh nghiệp đã có tài khoản vốn đầu tư, việc thay đổi tỷ lệ sở hữu có thể ảnh hưởng đến chế độ sử dụng tài khoản và các khoản thu, chi được phép thực hiện. Ngược lại, doanh nghiệp trước đây chưa thuộc diện mở tài khoản vốn đầu tư cần đánh giá nghĩa vụ phát sinh sau khi hoàn tất giao dịch.

Công ty Luật TLK hỗ trợ rà soát cơ cấu sở hữu, bản chất giao dịch và quy định ngoại hối để lựa chọn phương án thanh toán phù hợp. Việc xác định đúng cơ chế ngay từ đầu giúp nhà đầu tư hạn chế rủi ro chuyển tiền sai tài khoản, thiếu chứng từ hoặc gặp khó khăn khi thực hiện những giao dịch vốn tiếp theo.

👉 INTERNAL LINK 06 (cuối H2 IX): Tham khảo thêm: Thanh toán tiền mua cổ phần, phần vốn góp trong giao dịch M&A FDI tại Việt Nam: Tài khoản, ngoại hối và thủ tục (MỚI NHẤT).

X. HỒ SƠ, TRÌNH TỰ VÀ THỦ TỤC ĐĂNG KÝ M&A

1. Thành phần hồ sơ đăng ký góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp

Đối với giao dịch nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần hoặc phần vốn góp thuộc trường hợp phải đăng ký M&A, hồ sơ phải được chuẩn bị theo Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, Nghị định số 96/2026/NĐ-CP và quy định áp dụng tại thời điểm thực hiện. Thành phần tài liệu cần phản ánh chính xác tư cách các bên, thông tin doanh nghiệp mục tiêu và tỷ lệ sở hữu dự kiến sau giao dịch.

Những nhóm tài liệu cần xem xét bao gồm:

  • Văn bản đăng ký góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp theo biểu mẫu áp dụng;
  • Giấy tờ pháp lý của nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế nhận vốn;
  • Tài liệu xác định tỷ lệ sở hữu nước ngoài trước và sau giao dịch;
  • Thỏa thuận nguyên tắc hoặc tài liệu về giao dịch dự kiến theo yêu cầu;
  • Tài liệu chứng minh điều kiện tiếp cận thị trường khi có áp dụng;
  • Tài liệu về quyền sử dụng đất hoặc những điều kiện đặc thù trong trường hợp pháp luật yêu cầu.

Đối với nhà đầu tư là tổ chức nước ngoài, cần kiểm tra giấy tờ pháp nhân, thẩm quyền đại diện và điều kiện sử dụng tài liệu nước ngoài tại Việt Nam. Trường hợp doanh nghiệp mục tiêu có cơ cấu sở hữu nhiều tầng, hồ sơ cần làm rõ những chủ thể có liên quan để xác định nghĩa vụ đăng ký và điều kiện đầu tư phù hợp.

Không nên chỉ dựa vào tỷ lệ vốn được ghi trong hợp đồng chuyển nhượng. Hồ sơ cần thể hiện rõ số vốn điều lệ hiện tại, tỷ lệ sở hữu hợp pháp trước giao dịch và cơ cấu vốn dự kiến sau khi hoàn tất.

2. Trình tự đăng ký M&A và thay đổi thông tin doanh nghiệp

Trước khi thực hiện, nhà đầu tư cần kiểm tra giao dịch có thuộc trường hợp phải đăng ký M&A theo Điều 21 Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 hay không. Nếu thuộc diện bắt buộc, thủ tục đăng ký phải được thực hiện trước khi thay đổi thành viên, cổ đông theo quy định.

Trình tự thực hiện cần được tổ chức theo những công việc trọng tâm:

  • Kiểm tra điều kiện tiếp cận thị trường và tỷ lệ sở hữu;
  • Xác định nghĩa vụ đăng ký M&A trước giao dịch;
  • Chuẩn bị hồ sơ và nộp tại cơ quan có thẩm quyền;
  • Theo dõi việc giải quyết, bổ sung hoặc giải trình khi cần thiết;
  • Thực hiện thay đổi đăng ký doanh nghiệp hoặc cập nhật thông tin cổ đông, thành viên theo quy định;
  • Kiểm tra nghĩa vụ ngoại hối, thuế và những thủ tục phát sinh sau giao dịch.

Đối với giao dịch làm thay đổi quyền kiểm soát doanh nghiệp, các bên cần rà soát thêm điều lệ, thỏa thuận cổ đông, hợp đồng tín dụng và những điều khoản hạn chế chuyển nhượng. Một giao dịch đáp ứng điều kiện đầu tư chưa chắc đã đáp ứng toàn bộ nghĩa vụ theo hợp đồng hoặc pháp luật chuyên ngành.

Công ty Luật TLK hỗ trợ xác định thủ tục, rà soát tài liệu và xây dựng trình tự hoàn tất giao dịch phù hợp. Việc phối hợp giữa hồ sơ pháp lý, điều kiện thanh toán và thủ tục đăng ký giúp hạn chế tình trạng giao dịch đã phát sinh nghĩa vụ tài chính nhưng chưa đáp ứng điều kiện để hoàn tất hợp pháp.

XI. RỦI RO PHÁP LÝ KHI XÁC ĐỊNH SAI TỶ LỆ SỞ HỮU VÀ PHƯƠNG ÁN XỬ LÝ

1. Rủi ro từ việc xác định sai tỷ lệ sở hữu trực tiếp, gián tiếp

Việc xác định không chính xác tỷ lệ sở hữu nước ngoài có thể dẫn đến áp dụng sai điều kiện đầu tư, bỏ sót thủ tục đăng ký M&A hoặc lựa chọn không đúng cơ chế quản lý ngoại hối. Rủi ro đặc biệt đáng chú ý đối với doanh nghiệp có nhiều cổ đông, thành viên là tổ chức kinh tế hoặc cấu trúc sở hữu nhiều tầng.

Chẳng hạn, doanh nghiệp chỉ kiểm tra tỷ lệ vốn do cá nhân, tổ chức nước ngoài trực tiếp nắm giữ mà không đánh giá tư cách của các tổ chức kinh tế tham gia góp vốn có thể dẫn đến kết luận không đầy đủ về chế độ đầu tư áp dụng. Việc tính toán tỷ lệ sở hữu gián tiếp theo phép nhân đơn thuần cũng không thể thay thế việc xác định các trường hợp pháp luật quy định.

Ngoài nghĩa vụ đăng ký M&A, sai sót trong phân loại chủ thể còn có thể ảnh hưởng đến việc thành lập tổ chức kinh tế mới, thực hiện dự án đầu tư khác và những giao dịch góp vốn tiếp theo. Trong lĩnh vực kinh doanh có điều kiện, doanh nghiệp có thể phát sinh rủi ro nếu sau khi thay đổi sở hữu không còn đáp ứng giới hạn hoặc điều kiện tiếp cận thị trường.

2. Phương án khắc phục khi đã hoàn tất giao dịch nhưng chưa tuân thủ đầy đủ

Khi phát hiện giao dịch đã làm thay đổi tỷ lệ sở hữu nước ngoài vượt ngưỡng pháp luật nhưng chưa thực hiện thủ tục tương ứng, doanh nghiệp cần đánh giá tình trạng pháp lý và xác định nghĩa vụ thực tế trước khi lựa chọn phương án khắc phục.

Trọng tâm xử lý gồm kiểm tra hợp đồng, chứng từ thanh toán, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, cơ cấu sở hữu và những giao dịch đã thực hiện sau khi thay đổi vốn. Cần xác định thời điểm phát sinh nghĩa vụ, thủ tục còn thiếu và hậu quả pháp lý có thể phát sinh.

Trường hợp chưa thực hiện đăng ký M&A khi thuộc diện bắt buộc, doanh nghiệp cần đánh giá khả năng thực hiện thủ tục phù hợp, đồng thời xem xét trách nhiệm pháp lý riêng đối với hành vi vi phạm nếu có. Không nên tự ý điều chỉnh ngày giao dịch, tạo lập chứng từ không đúng thực tế hoặc thực hiện những giao dịch bổ sung nhằm che giấu tình trạng chưa tuân thủ.

Đối với các vấn đề ngoại hối, cần kiểm tra tài khoản đã sử dụng, nguồn tiền và chứng từ thanh toán trước khi làm việc với ngân hàng về phương án xử lý. Đối với dự án đầu tư mới hoặc giao dịch tiếp theo đã phát sinh, phải đánh giá nghĩa vụ đầu tư theo tư cách pháp lý của doanh nghiệp tại thời điểm tương ứng.

Công ty Luật TLK hỗ trợ nhận diện nguyên nhân, đánh giá căn cứ pháp luật và tư vấn phương án khắc phục phù hợp. Mục tiêu là bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, hạn chế tổn thất và khôi phục tình trạng tuân thủ của doanh nghiệp trên cơ sở chứng cứ trung thực, hợp pháp.

XII. GIẢI PHÁP TƯ VẤN CƠ CẤU SỞ HỮU VÀ M&A FDI CỦA CÔNG TY LUẬT TLK

1. Thẩm định cơ cấu sở hữu và xây dựng phương án đầu tư phù hợp

Công ty Luật TLK cung cấp giải pháp tư vấn pháp lý về cơ cấu sở hữu nước ngoài, giao dịch M&A và những hệ quả phát sinh khi nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ trên 50% vốn điều lệ tại doanh nghiệp Việt Nam. Trọng tâm tư vấn là xác định chính xác tỷ lệ sở hữu trực tiếp, gián tiếp, tư cách nhà đầu tư và điều kiện tiếp cận thị trường tương ứng.

Trước khi thực hiện giao dịch, TLK hỗ trợ khách hàng đánh giá tình trạng pháp lý doanh nghiệp mục tiêu, giới hạn sở hữu, điều kiện chuyển nhượng và những nghĩa vụ có thể phát sinh sau khi thay đổi cơ cấu vốn. Đặc biệt, việc tư vấn không chỉ giới hạn ở thủ tục M&A hiện tại mà còn xem xét ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư, quyền quản trị và khả năng mở rộng kinh doanh trong tương lai.

Trên cơ sở mục tiêu thương mại của khách hàng, TLK hỗ trợ xây dựng phương án giao dịch phù hợp với điều kiện pháp luật, đồng thời kiểm soát những rủi ro về cấu trúc sở hữu, quyền biểu quyết và nghĩa vụ của các bên theo hợp đồng.

2. Hỗ trợ đăng ký M&A và kiểm soát nghĩa vụ sau khi thay đổi sở hữu

Theo phạm vi dịch vụ thỏa thuận, Công ty Luật TLK hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ đăng ký M&A, rà soát hợp đồng chuyển nhượng, thực hiện thủ tục liên quan đến thay đổi đăng ký doanh nghiệp và tư vấn nghĩa vụ cấp IRC, điều chỉnh IRC khi phát sinh.

Đối với doanh nghiệp sau khi vượt ngưỡng sở hữu nước ngoài trên 50%, TLK hỗ trợ đánh giá chế độ pháp lý áp dụng cho hoạt động đầu tư tiếp theo, cơ chế quản lý ngoại hối và những nghĩa vụ tuân thủ liên quan. Việc kiểm tra toàn diện giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch đầu tư và hạn chế những rủi ro phát sinh do thay đổi tư cách pháp lý.

CÔNG TY LUẬT TLK cung cấp giải pháp pháp lý về đầu tư nước ngoài, M&A, cấu trúc vốn và quản trị doanh nghiệp. CÔNG TY TNHH TƯ VẤN VÀ ĐẠI LÝ THUẾ TLK GLOBAL phối hợp hỗ trợ kế toán – thuế khi phù hợp, góp phần bảo đảm sự thống nhất giữa cấu trúc pháp lý, dòng tiền và nghĩa vụ tài chính.

👉 INTERNAL LINK 07 (cuối H2 XII, trước CTA cuối): Tham khảo thêm: Điều kiện cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) cho nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (MỚI NHẤT).

👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để tư vấn cơ cấu sở hữu nước ngoài trên 50%, đăng ký M&A và kiểm soát nghĩa vụ đầu tư – Hotline: 097.211.8764.

XIII. CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG

1. Nhà đầu tư nước ngoài có được sở hữu trên 50% vốn điều lệ tại doanh nghiệp Việt Nam không?

Có thể, nếu ngành nghề và hình thức đầu tư cho phép. Nhà đầu tư phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường, giới hạn sở hữu và những yêu cầu chuyên ngành tương ứng. Không có quy định chung cấm nhà đầu tư nước ngoài sở hữu trên 50% vốn điều lệ trong mọi doanh nghiệp Việt Nam.

2. Sở hữu đúng 50% vốn điều lệ có được coi là trên 50% không?

Không. Xét riêng tiêu chí tỷ lệ, sở hữu đúng 50% không đáp ứng ngưỡng “trên 50%”. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải kiểm tra cơ cấu sở hữu qua tổ chức kinh tế khác và những điều kiện đầu tư có liên quan trước khi xác định chế độ pháp lý áp dụng.

3. Tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài từ 49% lên 51% có phải đăng ký M&A không?

Có. Giao dịch làm tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài từ 50% trở xuống lên trên 50% thuộc trường hợp phải đăng ký M&A theo Điều 21 Luật Đầu tư số 143/2025/QH15. Nhà đầu tư cần thực hiện thủ tục tương ứng trước khi thay đổi thành viên, cổ đông.

4. Nhà đầu tư nước ngoài đã sở hữu trên 50% và tiếp tục mua thêm vốn có phải đăng ký không?

Có thể thuộc trường hợp phải đăng ký M&A theo quy định về tăng tỷ lệ sở hữu khi nhà đầu tư nước ngoài đã nắm giữ trên 50% vốn điều lệ. Cần kiểm tra tư cách các bên, cơ cấu sở hữu và bản chất giao dịch trước khi thực hiện.

5. Doanh nghiệp có vốn nước ngoài trên 50% có phải xin IRC không?

Không mặc nhiên phải xin IRC chỉ vì vượt ngưỡng sở hữu. Nghĩa vụ cấp IRC phải xác định theo hoạt động đầu tư cụ thể và chế độ pháp lý áp dụng. Khi thực hiện dự án đầu tư mới thuộc diện đăng ký, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục tương ứng.

6. Thay đổi tỷ lệ sở hữu nước ngoài có bắt buộc điều chỉnh IRC không?

Không phải mọi thay đổi cổ đông hoặc thành viên đều làm phát sinh nghĩa vụ điều chỉnh IRC. Cần kiểm tra nhà đầu tư được ghi nhận trên giấy chứng nhận và nội dung dự án thực tế có thay đổi thuộc diện phải điều chỉnh hay không.

7. Doanh nghiệp sở hữu nước ngoài trên 50% có bắt buộc mở tài khoản vốn đầu tư không?

Nghĩa vụ mở tài khoản phải xác định theo đối tượng và điều kiện quy định tại Thông tư số 38/2026/TT-NHNN. Cần kiểm tra tình trạng doanh nghiệp, loại giao dịch và cơ chế quản lý ngoại hối phù hợp, không chỉ căn cứ duy nhất vào tỷ lệ sở hữu.

8. Có phải tính tỷ lệ sở hữu nước ngoài gián tiếp bằng cách nhân tỷ lệ vốn tại từng công ty không?

Không thể sử dụng phép nhân tỷ lệ đơn thuần để kết luận mọi nghĩa vụ pháp lý. Cần kiểm tra từng tầng sở hữu và tư cách tổ chức kinh tế theo các trường hợp luật định, đặc biệt khi doanh nghiệp có nhiều công ty con hoặc nhà đầu tư tổ chức.

9. Sở hữu nước ngoài trên 50% có đồng nghĩa được quyết định mọi vấn đề của doanh nghiệp không?

Không. Quyền quản trị phụ thuộc loại hình doanh nghiệp, điều lệ và tỷ lệ biểu quyết áp dụng. Một số quyết định quan trọng có thể yêu cầu tỷ lệ chấp thuận cao hơn mức sở hữu của nhà đầu tư hoặc phải đáp ứng điều kiện theo pháp luật doanh nghiệp.

10. Công ty Luật TLK hỗ trợ giao dịch tăng sở hữu nước ngoài trên 50% như thế nào?

TLK hỗ trợ rà soát cấu trúc sở hữu, thẩm định điều kiện tiếp cận thị trường, xác định nghĩa vụ đăng ký M&A và tư vấn thủ tục doanh nghiệp, IRC, ngoại hối. Khi có nhu cầu kế toán – thuế, TLK Global phối hợp cung cấp giải pháp chuyên môn phù hợp.

XIV. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK

Việc nhà đầu tư nước ngoài sở hữu trên 50% vốn điều lệ tại doanh nghiệp Việt Nam không chỉ làm thay đổi cơ cấu quyền kiểm soát mà còn có thể tác động trực tiếp đến điều kiện tiếp cận thị trường, nghĩa vụ đăng ký M&A, thủ tục đầu tư và quản lý dòng vốn. Xác định sai tỷ lệ sở hữu trực tiếp, gián tiếp hoặc bỏ sót nghĩa vụ pháp lý khi vượt ngưỡng 50% có thể khiến giao dịch phát sinh rủi ro, ảnh hưởng tiến độ và gia tăng chi phí tuân thủ. Đánh giá toàn diện trước khi chuyển nhượng là giải pháp quan trọng để bảo vệ quyền lợi và duy trì khả năng phát triển của doanh nghiệp.

CÔNG TY LUẬT TLK cung cấp giải pháp pháp lý chuyên sâu về cơ cấu sở hữu nước ngoài, giao dịch M&A, điều kiện đầu tư, thủ tục IRC và quản trị doanh nghiệp FDI. CÔNG TY TNHH TƯ VẤN VÀ ĐẠI LÝ THUẾ TLK GLOBAL phối hợp hỗ trợ kế toán – thuế khi phù hợp. Với triết lý “xử lý đúng ngay từ đầu”, hệ sinh thái TLK hướng đến giải pháp đồng bộ Pháp lý – Tài chính – Kế toán – Thuế, giúp nhà đầu tư kiểm soát rủi ro, tối ưu cấu trúc vốn và bảo đảm hiệu quả đầu tư bền vững.

👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để tư vấn sở hữu nước ngoài trên 50% vốn điều lệ tại doanh nghiệp Việt Nam, đăng ký M&A và kiểm soát nghĩa vụ pháp lý – Hotline: 097.211.8764.

CÔNG TY LUẬT TLK

🌐 Website: tlklawfirm.vn

📧 Email: info@tlklawfirm.vn

☎️ Tel: 0243.2011.747

📞 Hotline: 097.211.8764

VIẾT BÌNH LUẬN CỦA BẠN:

LIÊN HỆ SỬ DỤNG DỊCH VỤ LUẬT SƯ
(Vui lòng click vào nút dưới đây để chọn gói dịch vụ)

TƯ VẤN PHÁP LUẬT QUA VIDEO CỦA TLK

XEM THÊM
×

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ

CÔNG TY LUẬT TNHH TLK
Giấy phép hoạt động số: 01021852/TP/ĐKHĐ cấp bởi Sở Tư pháp TP. Hà Nội
TỔNG ĐÀI TƯ VẤN PHÁP LUẬT 24/7
GỌI NGAY: 097 211 8764
Vì trách nhiệm cộng đồng - Tư vấn hoàn toàn miễn phí
SỐ LƯỢT TRUY CẬP
Tổng lượt truy cập: 9.605.425
Xem trong ngày: 3.452
Đang xem: 60
zalo