I. CĂN CỨ PHÁP LÝ
-
Luật Kế toán số: 88/2015/QH13 được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2015;
-
Luật Quản lý thuế số: 38/2019/QH14 được Quốc hội thông qua ngày 13/6/2019;
-
Luật Thuế giá trị gia tăng số: 48/2024/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 26/11/2024 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2025);
-
Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số: 67/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 14/6/2025 (có hiệu lực từ ngày 01/10/2025);
-
Nghị định số: 125/2020/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 19/10/2020;
-
Các văn bản hướng dẫn thi hành còn hiệu lực có liên quan.
II. NHẬN ĐỊNH PHÁP LÝ VÀ CHIẾN LƯỢC KIỂM SOÁT RỦI RO
Doanh nghiệp bị cơ quan thuế yêu cầu giải trình số liệu báo cáo tài chính thường xuất phát từ chênh lệch bất thường giữa kế toán và thuế, biến động doanh thu – chi phí đột ngột, hoặc rủi ro tích lũy từ các kỳ trước. Tại Hà Nội, hệ thống quản lý rủi ro thuế hoạt động dựa trên dữ liệu điện tử, vì vậy các sai lệch dù nhỏ vẫn có thể bị phát hiện.
Giải trình không đúng hướng có thể dẫn đến:
-
Bị ấn định thuế
-
Bị truy thu và xử phạt
-
Mở rộng phạm vi kiểm tra
Do đó, xử lý giải trình cần tiếp cận dưới góc độ kế toán – thuế – pháp lý đồng thời, thay vì chỉ trả lời mang tính kỹ thuật.
Liên hệ Công ty Luật TLK để được định hướng xử lý an toàn, hạn chế tối đa rủi ro: Hotline 097.211.8764.
III. VÌ SAO DOANH NGHIỆP BỊ YÊU CẦU GIẢI TRÌNH?
1. Chênh lệch lợi nhuận kế toán và thu nhập chịu thuế
Nếu lợi nhuận kế toán thấp nhưng doanh thu lớn, hoặc chi phí tăng bất thường, hệ thống sẽ tự động đánh dấu.
2. Tăng trưởng đột biến
Doanh thu tăng hoặc giảm mạnh so với năm trước mà không có thuyết minh rõ ràng.
3. Số liệu không đồng nhất giữa các tờ khai
Chênh lệch giữa báo cáo tài chính và tờ khai thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp.
4. Lỗ nhiều năm liên tiếp
Doanh nghiệp báo lỗ nhưng vẫn mở rộng quy mô, tăng tài sản cố định.

Ảnh 1: Lý do doanh nghiệp bị yêu cầu giải trình báo cáo tài chính tại Hà Nội – Hotline 097.211.8764/ 0969.760.195
👉Xem thêm: Doanh nghiệp bị ấn định doanh thu khi thanh tra thuế tại Bắc Ninh – Cách xử lý hiệu quả
IV. NHỮNG DẤU HIỆU KHIẾN DOANH NGHIỆP BỊ ĐƯA VÀO DIỆN RỦI RO
-
Nộp chậm báo cáo tài chính nhiều năm.
-
Bị xử phạt hành chính trước đó.
-
Sử dụng hóa đơn bất thường.
-
Thay đổi kế toán liên tục.
-
Biến động số liệu lớn không có thuyết minh rõ ràng.
Tại Hà Nội, nơi dữ liệu doanh nghiệp được liên thông, việc rơi vào nhóm rủi ro cao có thể kéo theo:
-
Thanh tra chuyên sâu
-
Kiểm tra toàn bộ chuỗi giao dịch
-
Yêu cầu cung cấp hợp đồng, chứng từ gốc
👉Xem thêm: Doanh nghiệp bị truy thu thuế sau thanh tra tại Bắc Ninh – Cách xử lý và bảo vệ hiệu quả
V. CÁC LOẠI GIẢI TRÌNH THƯỜNG GẶP
-
Giải trình chênh lệch doanh thu – chi phí.
-
Giải trình lỗ nhiều năm liên tiếp.
-
Giải trình hoàn thuế hoặc khấu trừ thuế giá trị gia tăng.
-
Giải trình chi phí không được trừ.
-
Giải trình giao dịch liên kết.

Ảnh 2: Các loại giải trình báo cáo tài chính thường gặp tại Hà Nội – Hotline 097.211.8764/ 0969.760.195
VI. HỒ SƠ CẦN CHUẨN BỊ KHI GIẢI TRÌNH
Khi nhận được văn bản yêu cầu giải trình, doanh nghiệp tuyệt đối không nên trả lời vội vàng. Hồ sơ chuẩn bị phải đầy đủ và logic.
1. Bộ báo cáo tài chính đã nộp
-
Báo cáo tài chính năm
-
Thuyết minh báo cáo tài chính
-
Các phụ lục liên quan
2. Tờ khai và quyết toán thuế liên quan
-
Tờ khai thuế giá trị gia tăng
-
Quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp
-
Quyết toán thuế thu nhập cá nhân (nếu có)
3. Chứng từ gốc
-
Hợp đồng kinh tế
-
Hóa đơn
-
Biên bản nghiệm thu
-
Sao kê ngân hàng
Việc thiếu một mắt xích trong chuỗi chứng từ có thể khiến cơ quan thuế mở rộng phạm vi kiểm tra.
👉Xem thêm: Báo cáo tài chính và quyết toán thuế khác nhau thế nào? (Mới nhất)
VII. LỖI THƯỜNG GẶP KHI DOANH NGHIỆP TỰ GIẢI TRÌNH
Đây là điểm rủi ro cao nhất.
1. Trả lời không bám đúng nội dung yêu cầu
Nhiều doanh nghiệp giải trình lan man, không đi đúng trọng tâm câu hỏi của cơ quan thuế.
2. Thừa nhận sai sót khi chưa đánh giá đủ
Một số trường hợp doanh nghiệp tự thừa nhận “kê khai nhầm” trong khi bản chất là chênh lệch hợp lý theo quy định thuế.
3. Cung cấp hồ sơ chưa rà soát
Việc gửi hồ sơ chưa kiểm tra kỹ có thể làm phát sinh thêm vấn đề ngoài phạm vi yêu cầu ban đầu.
4. Không đánh giá rủi ro pháp lý kèm theo
Giải trình thuế không chỉ là bài toán kế toán, mà còn là vấn đề pháp lý. Nếu có dấu hiệu vi phạm, cơ quan quản lý có thể chuyển sang xử lý hành chính hoặc thanh tra chuyên sâu.

Ảnh 3: Sai lầm khi tự giải trình báo cáo tài chính tại Hà Nội – Hotline 097.211.8764/ 0969.760.195
👉Xem thêm: Doanh nghiệp lỗ nhiều năm có bị thanh tra thuế không tại Hà Nội?
VIII. LỢI THẾ HỆ SINH THÁI TLK KHI XỬ LÝ GIẢI TRÌNH
Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở mô hình tích hợp:
1. Phân tích kỹ thuật số liệu
Công ty TNHH Tư vấn Đại lý Thuế TLK Global rà soát:
-
Chênh lệch kế toán – thuế
-
Chi phí không được trừ
-
Doanh thu ghi nhận sai kỳ
2. Đánh giá rủi ro pháp lý
Công ty Luật TLK:
-
Phân tích nguy cơ bị ấn định thuế
-
Đánh giá khả năng xử phạt
-
Xây dựng chiến lược trả lời phù hợp
3. Chủ động phương án bảo vệ
Nếu vụ việc có dấu hiệu phức tạp, TLK chuẩn bị phương án:
-
Giải trình theo hướng giảm thiểu rủi ro
-
Hạn chế mở rộng kiểm tra
-
Bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp
👉Xem thêm: Doanh nghiệp bị kiểm tra thuế tại trụ sở ở Hà Nội – Cách ứng phó an toàn
IX. QUY TRÌNH TLK HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP GIẢI TRÌNH

Ảnh 4: Quy trình xử lý giải trình thuế tại Hà Nội của TLK – Hotline 097.211.8764/ 0969.760.195
Quy trình gồm:
-
Tiếp nhận và phân tích nội dung yêu cầu giải trình
-
Rà soát toàn bộ số liệu liên quan
-
Xây dựng nội dung trả lời theo hướng tối ưu rủi ro
-
Chuẩn bị hồ sơ chứng minh
-
Theo dõi phản hồi và hỗ trợ làm việc trực tiếp nếu cần
Sự phối hợp giữa pháp lý và đại lý thuế giúp doanh nghiệp không chỉ “trả lời xong”, mà còn bảo đảm không tạo thêm rủi ro mới.
X. TLK CAM KẾT
Khi xử lý yêu cầu giải trình báo cáo tài chính, TLK không tiếp cận theo hướng “soạn văn bản trả lời cho xong”, mà tiếp cận theo mô hình kiểm soát rủi ro ba tầng:
-
Tầng kỹ thuật số liệu – rà soát kế toán, thuế, đối chiếu logic tài chính.
-
Tầng pháp lý – đánh giá nguy cơ ấn định thuế, xử phạt, mở rộng kiểm tra.
-
Tầng chiến lược dài hạn – thiết lập cơ chế phòng ngừa tái diễn rủi ro.
Sự kết hợp giữa:
-
Công ty Luật TLK (bảo vệ pháp lý, xử lý tình huống tranh chấp);
-
Công ty TNHH Tư vấn Đại lý Thuế TLK Global (xử lý kỹ thuật kế toán – thuế);
giúp doanh nghiệp tại Hà Nội kiểm soát toàn diện, không để một yêu cầu giải trình nhỏ biến thành thanh tra diện rộng.
👉Xem thêm: Doanh nghiệp bị truy thu thuế sau kiểm tra tại Hà Nội – Có nên khiếu nại không?
XI. CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP
1. Khi nhận được văn bản yêu cầu giải trình, doanh nghiệp có bắt buộc phải phản hồi không?
Có. Doanh nghiệp phải phản hồi đúng thời hạn ghi trong văn bản. Việc không trả lời hoặc trả lời muộn có thể làm tăng mức độ rủi ro và dẫn đến kiểm tra sâu hơn.
2. Giải trình bằng email có đủ giá trị pháp lý không?
Tùy theo yêu cầu cụ thể của cơ quan quản lý. Trong nhiều trường hợp, văn bản phải được lập theo hình thức chính thức, ký số hoặc nộp qua hệ thống điện tử theo quy định.
3. Nếu số liệu có sai sót thật sự thì nên xử lý thế nào?
Doanh nghiệp cần đánh giá mức độ sai sót, xác định nguyên nhân và chuẩn bị phương án điều chỉnh phù hợp trước khi trả lời, tránh thừa nhận thiếu căn cứ hoặc bỏ sót nghĩa vụ liên quan.
4. Giải trình xong có đồng nghĩa với việc vụ việc kết thúc không?
Không phải lúc nào cũng vậy. Nếu nội dung giải trình chưa thuyết phục, cơ quan quản lý có thể yêu cầu bổ sung hoặc mở rộng phạm vi kiểm tra.
5. Doanh nghiệp có nên tự đi làm việc trực tiếp không?
Trong trường hợp đơn giản có thể tự làm, nhưng nếu liên quan đến rủi ro thuế lớn hoặc nhiều kỳ kế toán, nên có sự hỗ trợ chuyên môn để hạn chế phát sinh bất lợi.
6. Có thể bị ấn định thuế nếu giải trình không đầy đủ không?
Có khả năng nếu cơ quan quản lý cho rằng doanh nghiệp không chứng minh được tính hợp lý của số liệu.
7. Việc giải trình có ảnh hưởng đến hồ sơ rủi ro của doanh nghiệp không?
Có. Nếu xử lý tốt và đầy đủ, doanh nghiệp có thể hạn chế việc bị xếp vào nhóm rủi ro cao. Ngược lại, xử lý sai hướng có thể làm tăng điểm rủi ro.
8. Doanh nghiệp lỗ nhiều năm có dễ bị yêu cầu giải trình không?
Có. Lỗ liên tiếp, đặc biệt khi vẫn duy trì quy mô lớn, thường là dấu hiệu hệ thống sẽ đánh giá rủi ro.
9. Giải trình có làm phát sinh thanh tra toàn diện không?
Không phải mọi trường hợp đều dẫn đến thanh tra, nhưng nếu phát hiện dấu hiệu bất thường lớn, cơ quan quản lý có thể mở rộng kiểm tra.
10. Làm sao để phòng ngừa bị yêu cầu giải trình trong tương lai?
Cần chuẩn hóa hệ thống kế toán – thuế, kiểm soát chênh lệch số liệu định kỳ và rà soát rủi ro trước khi nộp hồ sơ, thay vì chỉ xử lý khi có yêu cầu.
👉Xem thêm: Doanh nghiệp bị truy thu thuế do hạch toán sai tại Hà Nội
👉 Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm thông tin về Hệ sinh thái TLK và các gói ưu đãi dịch vụ Pháp lý, Kế toán – Thuế đang được áp dụng dưới đây.
🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ pháp lý của Công ty Luật TLK
🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ Kế toán – Thuế của Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global
🔗 Hệ sinh thái TLK: Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý Thuế TLK Global
XII. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK
Chúng tôi không chỉ cung cấp dịch vụ đơn lẻ – mà chúng tôi còn kiến tạo hệ thống bảo vệ doanh nghiệp một cách thực chất và bền vững.
Hệ sinh thái TLK gồm:
-
Công ty Luật Trách nhiệm hữu hạn TLK
-
Công ty TNHH Tư vấn Đại lý Thuế TLK Global
Với mô hình tích hợp pháp lý – thuế – kế toán, TLK giúp doanh nghiệp tại Hà Nội:
-
Giảm thiểu nguy cơ ấn định thuế
-
Hạn chế truy thu và xử phạt
-
Kiểm soát rủi ro thanh tra
-
Xây dựng hệ thống quản trị tài chính bền vững
CÔNG TY LUẬT TLK
🌐 Website: tlklawfirm.vn
📧 Email: info@tlklawfirm.vn
☎ Tel: 0243.2011.747
📞 Hotline: 097.211.8764 / 0969.760.195











