Phương pháp xác định giá giao dịch liên kết cho doanh nghiệp FDI

I. CĂN CỨ PHÁP LÝ ÁP DỤNG

1. Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 được Quốc hội thông qua ngày 13/6/2019.

2. Nghị định số 132/2020/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 05/11/2020, quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.

3. Thông tư số 45/2021/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 18/6/2021, hướng dẫn áp dụng quy định về giao dịch liên kết.

4. Các văn bản hướng dẫn thi hành khác có liên quan còn hiệu lực.

II. NHẬN ĐỊNH PHÁP LÝ VÀ CHIẾN LƯỢC KIỂM SOÁT RỦI RO

Trong các cuộc thanh tra giao dịch liên kết, cơ quan thuế không chỉ xem doanh nghiệp FDI có lập Hồ sơ giao dịch liên kết hay không, mà còn đi sâu đánh giá phương pháp xác định giá mà doanh nghiệp lựa chọn. Đây chính là điểm khiến nhiều doanh nghiệp dù “có hồ sơ” vẫn bị ấn định thuế.

Từ kinh nghiệm tư vấn và xử lý sau thanh tra, Công ty Luật TLK nhận thấy rằng: phương pháp xác định giá là “xương sống” của Hồ sơ giao dịch liên kết. Nếu lựa chọn không phù hợp với chức năng – rủi ro – tài sản thực tế, doanh nghiệp gần như mất quyền tự bảo vệ.

III. TỔNG QUAN VỀ VAI TRÒ CỦA PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH GIÁ GIAO DỊCH LIÊN KẾT

Trước khi phân tích từng phương pháp cụ thể, cần hiểu đúng vai trò pháp lý của phương pháp xác định giá trong giao dịch liên kết.

Về bản chất, phương pháp xác định giá được sử dụng để:

• Chứng minh giao dịch giữa các bên liên kết tuân thủ nguyên tắc giao dịch độc lập;

• Làm cơ sở so sánh với các giao dịch độc lập trên thị trường;

• Giúp cơ quan thuế đánh giá mức độ rủi ro chuyển giá.

Trong thực tiễn, Công ty Luật TLK thường gặp các sai lệch sau:

• Doanh nghiệp chọn phương pháp theo thói quen hoặc tư vấn máy móc;

• Không gắn phương pháp với chức năng – tài sản – rủi ro thực tế;

• Áp dụng một phương pháp cho mọi loại giao dịch, dù bản chất khác nhau.

Hệ quả là khi thanh tra, cơ quan thuế không tranh luận từng con số, mà bác bỏ phương pháp, từ đó bác bỏ toàn bộ kết quả xác định giá.

👉Xem thêm: Thanh tra thuế giao dịch liên kết doanh nghiệp FDI tại Hà Nội

Ảnh 1: Phương pháp xác định giá giao dịch liên kết doanh nghiệp FDI – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764/ 0969.760.195

IV. CÁC PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH GIÁ GIAO DỊCH LIÊN KẾT VÀ ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG

Việc lựa chọn phương pháp xác định giá giao dịch liên kết không mang tính tùy chọn, mà phải xuất phát từ bản chất giao dịch, chức năng – tài sản – rủi ro của doanh nghiệp FDI. Trong thực tiễn thanh tra, cơ quan thuế thường đánh thẳng vào tính phù hợp của phương pháp, thay vì tranh luận chi tiết từng con số.

1. Phương pháp so sánh giá giao dịch độc lập

Phương pháp này dựa trên việc so sánh giá giao dịch liên kết với giá giao dịch độc lập tương đương trên thị trường.

Phương pháp chỉ phù hợp khi:

• Có dữ liệu giao dịch độc lập thực sự tương đồng;

• Điều kiện giao dịch không có khác biệt trọng yếu;

• Có thể điều chỉnh hợp lý các yếu tố khác biệt.

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp FDI áp dụng máy móc phương pháp này dù không có dữ liệu so sánh đáng tin cậy, dẫn đến việc cơ quan thuế bác bỏ hoàn toàn kết quả so sánh.

👉Xem thêm: Phí dịch vụ, phí quản lý tập đoàn của doanh nghiệp FDI tại Hà Nội

2. Phương pháp giá bán lại

Phương pháp giá bán lại thường được áp dụng cho doanh nghiệp FDI đóng vai trò phân phối, trong đó giá giao dịch liên kết được xác định dựa trên giá bán ra cho bên độc lập trừ đi mức lợi nhuận phù hợp.

Điều kiện áp dụng hiệu quả gồm:

• Doanh nghiệp không chịu rủi ro kinh doanh trọng yếu;

• Không sở hữu tài sản vô hình quan trọng;

• Hoạt động phân phối mang tính chức năng hạn chế.

Rủi ro lớn nhất là doanh nghiệp đánh giá sai vai trò phân phối, trong khi thực tế:

• Có quyền quyết định giá bán;

• Chịu rủi ro tồn kho;

• Tham gia hoạch định chiến lược kinh doanh.

Khi đó, cơ quan thuế thường loại phương pháp giá bán lại, áp dụng phương pháp khác bất lợi hơn.

👉Xem thêm: Doanh nghiệp FDI không lập hồ sơ giao dịch liên kết tại Hà Nội có bị phạt?

3. Phương pháp giá vốn cộng lãi

Phương pháp này thường được sử dụng cho doanh nghiệp FDI thực hiện gia công hoặc cung ứng dịch vụ nội bộ, trong đó giá giao dịch được xác định dựa trên chi phí hợp lý cộng biên lợi nhuận phù hợp.

Phương pháp chỉ phù hợp khi:

• Chi phí được ghi nhận đầy đủ, minh bạch;

• Doanh nghiệp không gánh rủi ro thị trường;

• Không nắm giữ tài sản vô hình có giá trị.

Trong thực tiễn, nhiều doanh nghiệp FDI áp dụng phương pháp này cho mô hình phức tạp, khiến cơ quan thuế đánh giá biên lợi nhuận không phản ánh đúng giá trị tạo ra.

👉Xem thêm: Doanh nghiệp FDI tại Hà Nội có được miễn lập hồ sơ giao dịch liên kết?

V. VÌ SAO DOANH NGHIỆP FDI THƯỜNG CHỌN SAI PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH GIÁ?

Từ kinh nghiệm xử lý hồ sơ sau thanh tra, Công ty Luật TLK nhận thấy việc chọn sai phương pháp thường xuất phát từ các nguyên nhân sau:

• Sao chép mô hình từ tập đoàn mẹ mà không điều chỉnh theo thực tế tại Việt Nam;

• Đánh giá chưa đầy đủ chức năng – rủi ro – tài sản của doanh nghiệp;

• Lựa chọn phương pháp theo hướng tối ưu lợi nhuận ngắn hạn, bỏ qua rủi ro pháp lý.

Khi phương pháp bị bác bỏ, doanh nghiệp mất quyền chủ động, và cơ quan thuế có cơ sở áp dụng phương pháp xác định giá khác để ấn định thuế.

👉Xem thêm: Doanh nghiệp FDI tại Hà Nội phải lập hồ sơ giao dịch liên kết khi nào?

Ảnh 2: Phương pháp xác định giá giao dịch liên kết doanh nghiệp FDI – rủi ro ấn định thuế – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764/ 0969.760.195

VI. CÔNG TY LUẬT TLK TƯ VẤN CHỌN PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH GIÁ GIAO DỊCH LIÊN KẾT NHƯ THẾ NÀO?

Từ kinh nghiệm thực tiễn xử lý hồ sơ và làm việc trực tiếp với cơ quan thuế, Công ty Luật TLK áp dụng cách tiếp cận dựa trên bản chất giao dịch, không dựa trên mô hình sao chép hay tối ưu ngắn hạn.

1. Phân tích chức năng – tài sản – rủi ro một cách độc lập
TLK rà soát thực tế vận hành tại Việt Nam để xác định đúng vai trò của doanh nghiệp FDI, tránh việc áp dụng phương pháp không phản ánh giá trị tạo ra.

2. Lựa chọn phương pháp phù hợp theo từng nhóm giao dịch
Không “một phương pháp cho tất cả”. Mỗi nhóm giao dịch (hàng hóa, dịch vụ, tài chính nội bộ) có thể cần phương pháp xác định giá khác nhau.

3. Kiểm soát rủi ro bị bác bỏ phương pháp khi thanh tra
TLK chuẩn hóa lập luận pháp lý, dữ liệu so sánh và giả định kinh tế để tăng khả năng được cơ quan thuế chấp nhận.

4. Đồng hành giải trình khi có tranh luận phương pháp
Trong trường hợp bị chất vấn, TLK trực tiếp đại diện giải trình, bảo vệ phương pháp đã chọn hoặc điều chỉnh có kiểm soát nhằm hạn chế ấn định thuế.

👉Xem thêm: Hồ sơ giao dịch liên kết của doanh nghiệp FDI tại Hà Nội gồm những gì?

Ảnh 3: Tư vấn phương pháp xác định giá giao dịch liên kết cho doanh nghiệp FDI – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764/ 0969.760.195

VII. CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG

1. Doanh nghiệp FDI có bắt buộc phải chọn một phương pháp xác định giá cố định cho mọi giao dịch không?
Không. Doanh nghiệp có thể áp dụng nhiều phương pháp khác nhau cho các nhóm giao dịch khác nhau, miễn là phương pháp được lựa chọn phù hợp với bản chất từng giao dịch và được giải trình nhất quán.

2. Nếu doanh nghiệp đã lập Hồ sơ giao dịch liên kết nhưng chọn sai phương pháp thì có rủi ro gì?
Rủi ro lớn nhất là toàn bộ hồ sơ có thể bị bác bỏ, khiến doanh nghiệp mất quyền chứng minh giá giao dịch và bị cơ quan thuế áp dụng phương pháp khác để ấn định thuế.

3. Cơ quan thuế có quyền thay đổi phương pháp doanh nghiệp đã áp dụng không?
Có. Khi cơ quan thuế chứng minh phương pháp doanh nghiệp chọn không phù hợp, họ có quyền áp dụng phương pháp khác theo quy định.

4. Phương pháp nào ít rủi ro nhất cho doanh nghiệp FDI?
Không có phương pháp “an toàn tuyệt đối”. Mức độ rủi ro phụ thuộc vào sự phù hợp giữa phương pháp và chức năng – rủi ro – tài sản thực tế của doanh nghiệp.

5. Có thể thay đổi phương pháp xác định giá giữa các năm không?
Có thể, nếu có thay đổi bản chất giao dịch hoặc mô hình hoạt động. Tuy nhiên, việc thay đổi cần được giải trình rõ ràng để tránh nghi ngờ né tránh thuế.

6. Doanh nghiệp FDI áp dụng phương pháp theo tập đoàn mẹ có rủi ro không?
Có rủi ro nếu phương pháp đó không phản ánh đúng thực tế tại Việt Nam. Cơ quan thuế đánh giá theo hoạt động tại Việt Nam, không theo chính sách nội bộ tập đoàn.

7. Khi bị bác phương pháp, doanh nghiệp có cơ hội phản biện không?
Có, nhưng khả năng phản biện phụ thuộc vào chất lượng phân tích và dữ liệu so sánh. Nếu hồ sơ chuẩn bị tốt, doanh nghiệp vẫn có cơ hội giảm mức điều chỉnh.

8. Phương pháp xác định giá có ảnh hưởng trực tiếp đến mức thuế phải nộp không?
Có. Phương pháp quyết định biên lợi nhuận, giá giao dịch và thu nhập chịu thuế, do đó ảnh hưởng trực tiếp đến nghĩa vụ thuế.

9. Doanh nghiệp nên rà soát phương pháp xác định giá vào thời điểm nào?
Nên rà soát trước khi lập Hồ sơ giao dịch liên kết và trước kỳ quyết toán thuế, không nên đợi đến khi bị thanh tra.

10. Công ty Luật TLK hỗ trợ doanh nghiệp FDI trong vấn đề này như thế nào?
TLK hỗ trợ từ đánh giá mô hình, lựa chọn phương pháp phù hợp, lập hồ sơ đến đại diện giải trình với cơ quan thuế, giúp doanh nghiệp kiểm soát rủi ro dài hạn.

👉 Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm thông tin về Hệ sinh thái TLK và các gói ưu đãi dịch vụ Pháp lý, Kế toán – Thuế đang được áp dụng dưới đây.

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ pháp lý của Công ty Luật TLK

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ Kế toán – Thuế của Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global

🔗 Hệ sinh thái TLK: Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý Thuế TLK Global

VIII. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK

Việc lựa chọn đúng phương pháp xác định giá giao dịch liên kết là yếu tố then chốt quyết định khả năng bảo vệ doanh nghiệp FDI khi thanh tra thuế. Công ty Luật TLK với kinh nghiệm thực tiễn sâu trong lĩnh vực giao dịch liên kết sẵn sàng đồng hành từ khâu phòng ngừa đến xử lý tranh chấp.

CÔNG TY LUẬT TLK

🌐 Website: tlklawfirm.vn

📧 Email: info@tlklawfirm.vn

☎ Tel: 0243.2011.747

📞Hotline: 097.211.8764 / 0969.760.195