I. CĂN CỨ PHÁP LÝ
- Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, do Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 13/6/2019.
- Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, do Quốc hội thông qua ngày 26/11/2024, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025.
- Nghị định số 126/2020/NĐ-CP, do Chính phủ ban hành ngày 19/10/2020, quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế.
- Nghị định số 91/2022/NĐ-CP, do Chính phủ ban hành ngày 30/10/2022, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 126/2020/NĐ-CP.
- Thông tư số 80/2021/TT-BTC, do Bộ Tài chính ban hành ngày 29/9/2021, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định số 126/2020/NĐ-CP.
- Thông tư số 94/2025/TT-BTC, do Bộ Tài chính ban hành ngày 14/10/2025, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 80/2021/TT-BTC.
- Các văn bản hướng dẫn thi hành pháp luật thuế khác có liên quan còn hiệu lực tại thời điểm kê khai thuế giá trị gia tăng.
II. TỔNG QUAN
Doanh nghiệp không được tự do lựa chọn khai thuế giá trị gia tăng theo tháng hay theo quý mà phải căn cứ vào quy mô doanh thu, thời gian hoạt động và quy định pháp luật thuế hiện hành. Việc xác định sai kỳ khai có thể dẫn đến xử phạt vi phạm hành chính và truy thu thuế.
Trong thực tiễn tư vấn, Công ty Luật TLK nhận thấy rất nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp mới thành lập hoặc doanh nghiệp đang tăng trưởng nhanh, hiểu sai điều kiện áp dụng kỳ khai thuế VAT, dẫn tới nộp tờ khai không đúng chế độ. Điều này tưởng chừng là lỗi thủ tục nhỏ, nhưng lại tiềm ẩn rủi ro pháp lý và chi phí xử phạt không đáng có.
👉 Ngay từ đầu, doanh nghiệp cần xác định mình thuộc nhóm bắt buộc khai theo tháng hay được khai theo quý, thay vì “làm theo thói quen” hoặc “nghe tư vấn không chính thống”.
👉 Liên hệ ngay Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764 để được rà soát chính xác kỳ khai thuế VAT phù hợp với tình trạng pháp lý và doanh thu thực tế của doanh nghiệp.
III. TỔNG QUAN VỀ KHAI THUẾ VAT THEO THÁNG VÀ THEO QUÝ
Trước khi đi vào từng nhóm đối tượng cụ thể, doanh nghiệp cần hiểu đúng bản chất của hai hình thức khai thuế VAT:
1. Khai thuế VAT theo tháng là gì?
Khai thuế VAT theo tháng là việc doanh nghiệp thực hiện kê khai thuế giá trị gia tăng hàng tháng, dựa trên hóa đơn, chứng từ phát sinh trong từng tháng dương lịch. Hình thức này thường áp dụng đối với doanh nghiệp có quy mô doanh thu lớn, hoạt động ổn định và phát sinh nghĩa vụ thuế thường xuyên.
Đặc điểm nổi bật:
Tần suất kê khai cao;
Yêu cầu quản trị kế toán – thuế chặt chẽ;
Phù hợp với doanh nghiệp có hệ thống kế toán chuyên nghiệp.
2. Khai thuế VAT theo quý là gì?
Khai thuế VAT theo quý là việc kê khai theo chu kỳ 03 tháng, giúp giảm tần suất kê khai, phù hợp với doanh nghiệp quy mô nhỏ, doanh nghiệp mới thành lập hoặc doanh nghiệp có doanh thu thấp.
Đặc điểm nổi bật:
Giảm áp lực thủ tục hành chính;
Dễ quản lý dòng tiền;
Tuy nhiên dễ phát sinh rủi ro nếu doanh thu tăng nhanh nhưng không điều chỉnh kịp kỳ khai.
IV. DOANH NGHIỆP BẮT BUỘC KHAI THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG THEO THÁNG
Không phải doanh nghiệp nào cũng được lựa chọn khai theo quý. Pháp luật thuế quy định những trường hợp bắt buộc phải khai theo tháng, chủ yếu căn cứ vào doanh thu của năm trước liền kề.
1. Tiêu chí doanh thu làm căn cứ bắt buộc
Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp có tổng doanh thu của năm trước liền kề vượt ngưỡng theo luật định thì bắt buộc phải thực hiện khai thuế VAT theo tháng. Khi đã thuộc diện này, doanh nghiệp không được tự ý chuyển sang khai theo quý.
Trong thực tiễn, nhiều doanh nghiệp:
Không theo dõi sát doanh thu;
Không rà soát lại điều kiện sau khi kết thúc năm tài chính;
Tiếp tục khai theo quý dù đã vượt ngưỡng.
Đây là lỗi rất phổ biến và thường bị cơ quan thuế phát hiện khi thanh tra, kiểm tra.
2. Hệ quả pháp lý nếu không chuyển sang khai theo tháng đúng thời điểm
Nếu doanh nghiệp thuộc diện khai theo tháng nhưng vẫn tiếp tục khai theo quý, có thể phát sinh:
Bị xử phạt hành chính do khai sai kỳ;
Bị yêu cầu kê khai lại;
Phát sinh tiền chậm nộp nếu số thuế bị xác định lại.
👉 Kinh nghiệm xử lý của Công ty Luật TLK: Trong nhiều hồ sơ thực tế, TLK đã hỗ trợ doanh nghiệp giải trình, điều chỉnh lại kỳ khai và giảm thiểu mức phạt, nếu doanh nghiệp chủ động khắc phục sớm.
V. DOANH NGHIỆP ĐƯỢC LỰA CHỌN KHAI THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG THEO QUÝ
Sau khi làm rõ nhóm bắt buộc khai theo tháng, cần xác định chính xác những doanh nghiệp được phép lựa chọn khai theo quý để tối ưu thủ tục và dòng tiền, đồng thời tránh rủi ro pháp lý.
1. Điều kiện doanh thu để được khai theo quý
Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp có tổng doanh thu của năm trước liền kề không vượt ngưỡng theo luật định thì được lựa chọn khai thuế giá trị gia tăng theo quý. Điểm mấu chốt là doanh thu của năm trước, không phải doanh thu dự kiến hay doanh thu tại thời điểm đang khai.
Trong thực tế tư vấn, Công ty Luật TLK thường gặp các tình huống:
Doanh nghiệp căn cứ nhầm vào doanh thu tháng/quý hiện tại;
Doanh nghiệp mới tăng trưởng đột biến trong năm nhưng chưa kết thúc năm tài chính;
Doanh nghiệp nhầm lẫn giữa doanh thu chịu thuế và tổng doanh thu.
👉 Kinh nghiệm xử lý của TLK cho thấy: cần đối chiếu báo cáo tài chính năm trước và bảng kê doanh thu để xác định đúng tư cách khai theo quý.
2. Doanh nghiệp mới thành lập có được khai theo quý không?
Doanh nghiệp mới thành lập (chưa đủ 12 tháng hoạt động) được lựa chọn khai thuế giá trị gia tăng theo quý. Đây là quy định nhằm hỗ trợ doanh nghiệp giảm gánh nặng thủ tục trong giai đoạn khởi đầu.
Tuy nhiên, rủi ro thường phát sinh khi:
Doanh nghiệp không rà soát lại điều kiện sau năm đầu tiên;
Doanh nghiệp tiếp tục khai theo quý dù đã vượt ngưỡng doanh thu.
👉 Lời khuyên thực tiễn từ Công ty Luật TLK: Ngay khi kết thúc năm tài chính đầu tiên, doanh nghiệp nên rà soát lại kỳ khai để điều chỉnh kịp thời.
VI. CÁCH XÁC ĐỊNH ĐÚNG KỲ KHAI THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG TRÊN THỰC TẾ
Việc xác định kỳ khai không chỉ là đọc quy định, mà cần quy trình rà soát thực tiễn, đặc biệt với doanh nghiệp đang tăng trưởng.
1. Quy trình 3 bước xác định kỳ khai chuẩn pháp lý
Bước 1: Xác định tổng doanh thu của năm trước liền kề theo hồ sơ kế toán – thuế.
Bước 2: Đối chiếu doanh thu với ngưỡng quy định để xác định thuộc diện khai theo tháng hay theo quý.
Bước 3: Áp dụng kỳ khai thống nhất cho toàn bộ năm dương lịch tiếp theo, không thay đổi tùy tiện giữa năm.
Quy trình này giúp doanh nghiệp:
Tránh bị coi là khai sai kỳ;
Hạn chế rủi ro bị xử phạt khi thanh tra;
Chủ động quản trị dòng tiền và nghĩa vụ thuế.
👉 Internal Link chiến lược:
👉 Khai thuế giá trị gia tăng (VAT) theo quý/tháng – hướng dẫn đầy đủ (bài chủ)
2. Có được tự ý thay đổi kỳ khai giữa năm không?
Câu trả lời là không. Doanh nghiệp không được tự ý thay đổi từ khai theo quý sang khai theo tháng (hoặc ngược lại) trong cùng một năm, trừ trường hợp pháp luật có quy định đặc biệt.
Trong nhiều vụ việc, Công ty Luật TLK đã tiếp nhận hồ sơ doanh nghiệp:
Tự ý chuyển kỳ khai do “thấy thuận tiện”;
Nghe tư vấn không chính thống từ bên thứ ba;
Không thông báo và không điều chỉnh đúng quy định.
Hệ quả là doanh nghiệp phải:
Kê khai lại nhiều kỳ;
Bị phạt vi phạm hành chính;
Phát sinh tiền chậm nộp.
👉 Việc xác định đúng ngay từ đầu luôn rẻ hơn rất nhiều so với xử lý hậu quả.
VII. RỦI RO PHÁP LÝ KHI XÁC ĐỊNH SAI KỲ KHAI THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG
Xác định sai kỳ khai là lỗi không hiếm, nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng.
1. Rủi ro về xử phạt và truy thu
Doanh nghiệp có thể đối mặt với:
Xử phạt do khai sai chế độ;
Buộc kê khai lại tờ khai đã nộp;
Truy thu thuế nếu phát sinh chênh lệch.
2. Rủi ro về uy tín và hồ sơ tuân thủ
Việc bị ghi nhận vi phạm về kê khai thuế ảnh hưởng trực tiếp đến:
Mức độ tuân thủ thuế của doanh nghiệp;
Đánh giá rủi ro khi thanh tra – kiểm tra;
Uy tín pháp lý khi làm việc với đối tác, ngân hàng.
👉 Internal Link chiến lược:
👉 Thời hạn nộp tờ khai thuế giá trị gia tăng theo tháng và theo quý
VIII. CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG
1. Doanh nghiệp có được tự chọn khai thuế giá trị gia tăng theo tháng hay theo quý không?
Không hoàn toàn. Việc lựa chọn phụ thuộc doanh thu năm trước liền kề và tình trạng hoạt động. Chỉ doanh nghiệp đáp ứng điều kiện theo luật mới được khai theo quý.
2. Doanh nghiệp mới thành lập có bắt buộc khai theo quý không?
Không bắt buộc, nhưng được lựa chọn khai theo quý trong giai đoạn chưa đủ 12 tháng hoạt động để giảm thủ tục.
3. Doanh thu năm trước tính theo báo cáo nào để xác định kỳ khai?
Căn cứ báo cáo tài chính năm và bảng tổng hợp doanh thu đã nộp cho cơ quan thuế, không căn cứ doanh thu ước tính.
4. Có được chuyển từ khai theo quý sang khai theo tháng giữa năm không?
Không. Kỳ khai được xác định cho cả năm dương lịch; không tự ý thay đổi giữa năm.
5. Nếu đã vượt ngưỡng doanh thu nhưng vẫn khai theo quý thì xử lý thế nào?
Doanh nghiệp có thể bị xử phạt khai sai chế độ, buộc kê khai lại và phát sinh tiền chậm nộp.
6. Doanh nghiệp có nhiều chi nhánh thì kỳ khai xác định ra sao?
Việc xác định kỳ khai phụ thuộc doanh thu toàn doanh nghiệp theo quy định; cần rà soát tổng hợp để áp dụng thống nhất.
7. Có cần thông báo với cơ quan thuế khi áp dụng kỳ khai theo quý không?
Thông thường không cần thông báo riêng, nhưng doanh nghiệp phải áp dụng đúng theo điều kiện luật định.
8. Hệ thống thuế điện tử lỗi làm nộp chậm tờ khai thì có bị phạt không?
Có thể bị xem xét nếu không có chứng cứ. Doanh nghiệp nên lưu lại thông báo lỗi, log hệ thống để giải trình khi cần.
9. Xác định sai kỳ khai ảnh hưởng gì đến hồ sơ tuân thủ thuế?
Có thể làm tăng rủi ro thanh tra, ảnh hưởng điểm tuân thủ và uy tín pháp lý của doanh nghiệp.
10. Công ty Luật TLK hỗ trợ gì khi doanh nghiệp xác định sai kỳ khai?
TLK hỗ trợ rà soát doanh thu – xác định lại kỳ khai – lập hồ sơ điều chỉnh – giải trình – làm việc với cơ quan thuế nhằm giảm thiểu rủi ro và chi phí.
IX. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK
Xác định đúng kỳ khai thuế giá trị gia tăng theo tháng hoặc theo quý giúp doanh nghiệp tránh xử phạt, tối ưu thủ tục và bảo đảm hồ sơ thuế minh bạch. Công ty Luật TLK đồng hành cùng doanh nghiệp từ khâu rà soát điều kiện, thiết lập lịch nhắc hạn đến xử lý rủi ro phát sinh.
THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK
Website: tlklawfirm.vn
Email: info@tlklawfirm.vn
Tel: 0243.2011.747
Hotline: 097.211.8764
👉 Liên hệ ngay Công ty Luật TLK để được tư vấn chính xác kỳ khai phù hợp và bảo đảm tuân thủ thuế bền vững.
