SỞ TƯ PHÁP THÀNH PHỐ HÀ NỘI
CÔNG TY LUẬT TNHH TLK
Tel: 0243 2011 747 Hotline: 097 211 8764

I. CĂN CỨ PHÁP LÝ ÁP DỤNG

1. Luật Đất đai số 31/2024/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 18/01/2024, được sửa đổi, bổ sung theo các văn bản còn hiệu lực;

2. Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025;

3. Nghị định số 168/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 30/06/2025, quy định về đăng ký doanh nghiệp, được sửa đổi, bổ sung theo các văn bản còn hiệu lực;

4. Nghị định số 96/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 31/03/2026, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư.

II. NHẬN ĐỊNH PHÁP LÝ VỀ MUA CỔ PHẦN CÔNG TY CÓ ĐẤT TẠI KHU VỰC QUỐC PHÒNG, AN NINH

1. Mua cổ phần doanh nghiệp có đất tại khu vực nhạy cảm không chỉ là giao dịch chuyển nhượng vốn

Nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần công ty có đất tại khu vực quốc phòng, an ninh ở Việt Nam là giao dịch cần được đánh giá đồng thời theo pháp luật đầu tư, doanh nghiệp, đất đai và các quy định về bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Khác với giao dịch mua cổ phần thông thường, việc doanh nghiệp mục tiêu có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại những địa bàn thuộc phạm vi kiểm soát có thể làm phát sinh nghĩa vụ đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp trước khi thay đổi thành viên, cổ đông.

Theo điểm c khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025, nhà đầu tư nước ngoài phải đăng ký trước khi mua vốn tại tổ chức kinh tế có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở đảo; xã, phường, đặc khu khu vực biên giới; xã, phường ven biển; hoặc khu vực khác có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh thuộc phạm vi luật định.

Điểm đặc biệt quan trọng là căn cứ này không phụ thuộc vào việc nhà đầu tư nước ngoài dự kiến mua trên hay dưới 50% vốn điều lệ. Vì vậy, một giao dịch mua tỷ lệ cổ phần nhỏ vẫn có thể phải được xem xét theo điều kiện quốc phòng, an ninh.

Tuy nhiên, không phải mọi công ty đặt trụ sở tại địa phương ven biển hoặc biên giới đều mặc nhiên thuộc trường hợp phải đăng ký theo căn cứ đất đai. Cần kiểm tra doanh nghiệp có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay không, khu đất nằm ở đâu và những quy định cụ thể áp dụng đối với địa bàn đó.

Việc xác định đúng căn cứ pháp lý trước khi ký kết và thanh toán giúp nhà đầu tư tránh tình trạng đã thực hiện giao dịch nhưng chưa đáp ứng điều kiện bắt buộc.

2. Ba nhóm rủi ro trọng yếu cần kiểm soát trước khi mua cổ phần

Rủi ro thứ nhất là xác định sai tình trạng quyền sử dụng đất của doanh nghiệp mục tiêu. Một doanh nghiệp có thể đồng thời sở hữu hoặc sử dụng nhiều bất động sản, thuê văn phòng và thực hiện dự án tại các địa điểm khác nhau. Không thể chỉ dựa vào địa chỉ trụ sở chính hoặc thông tin giới thiệu dự án để xác định toàn bộ tình trạng đất đai.

Rủi ro thứ hai là bỏ sót nghĩa vụ đăng ký M&A vì tỷ lệ cổ phần mua thấp. Khi giao dịch thuộc điểm c khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025, yếu tố quyền sử dụng đất tại khu vực liên quan quốc phòng, an ninh là căn cứ cần được đánh giá độc lập với ngưỡng sở hữu trên 50%.

Rủi ro thứ ba là không kiểm tra điều kiện sử dụng đất và tình trạng pháp lý của dự án. Việc cơ quan đăng ký đầu tư xem xét điều kiện góp vốn, mua cổ phần không thay thế trách nhiệm kiểm tra quyền sử dụng đất hợp pháp, nghĩa vụ tài chính, hạn chế chuyển nhượng và những yêu cầu khác theo pháp luật chuyên ngành.

Trước khi triển khai giao dịch, các bên cần tập trung vào những vấn đề sau:

  • Doanh nghiệp mục tiêu có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay không;
  • Khu đất nằm tại địa bàn hành chính nào theo thông tin hiện hành;
  • Địa bàn đó có thuộc khu vực phải xem xét quốc phòng, an ninh;
  • Doanh nghiệp có dự án trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao hoặc khu kinh tế;
  • Tỷ lệ sở hữu nước ngoài và ngành nghề kinh doanh sau giao dịch;
  • Có phát sinh nghĩa vụ đăng ký M&A hoặc những thủ tục chuyên ngành khác;
  • Hợp đồng chuyển nhượng đã quy định điều kiện hoàn tất phù hợp hay chưa.

Đối với nhà đầu tư nước ngoài dự kiến mua quyền chi phối, việc thẩm định cần mở rộng đến quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất và trách nhiệm của doanh nghiệp sau chuyển nhượng.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ khách hàng đánh giá điều kiện đầu tư theo từng khu đất, phân biệt nghĩa vụ đăng ký M&A với nghĩa vụ đất đai và xác định phương án giao dịch phù hợp trước khi giải ngân.

Ảnh 1: Nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần công ty có đất tại khu vực quốc phòng an ninh ở Việt Nam và kiểm soát rủi ro pháp lý FDI – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764

👉 Xem thêm: 01 (cuối H2 II): Tham khảo thêm: Thủ tục đăng ký góp vốn, mua cổ phần nhà đầu tư nước ngoài mới nhất.

III. XÁC ĐỊNH KHU VỰC ĐẤT ĐAI THUỘC DIỆN KIỂM SOÁT QUỐC PHÒNG, AN NINH

1. Đất tại đảo, khu vực biên giới và địa bàn ven biển

Theo điểm c khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025, những nhóm địa bàn cần xem xét khi nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần doanh nghiệp có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gồm đảo; xã, phường, đặc khu khu vực biên giới; xã, phường ven biển và các khu vực khác có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh.

Việc xác định địa bàn phải được thực hiện theo ranh giới hành chính và tình trạng pháp lý tại thời điểm giao dịch. Đặc biệt, trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính, doanh nghiệp cần đối chiếu tên địa phương, địa chỉ thửa đất và thông tin hiện hành để xác định chính xác phạm vi áp dụng.

Ví dụ, Công ty A có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với một khu đất tại xã ven biển thuộc diện quy định. Nhà đầu tư nước ngoài dự kiến mua 20% cổ phần của Công ty A.

Mặc dù tỷ lệ sở hữu dự kiến thấp hơn 50%, giao dịch vẫn phải được xem xét theo căn cứ về đất đai tại điểm c khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025. Việc đánh giá không được dừng lại ở kết luận nhà đầu tư nước ngoài chỉ nắm giữ tỷ lệ thiểu số.

Ngược lại, nếu Công ty B chỉ đặt trụ sở tại một tỉnh có đường bờ biển nhưng khu đất được cấp giấy chứng nhận không nằm trong địa bàn thuộc phạm vi kiểm soát, không thể mặc nhiên kết luận giao dịch phải đăng ký theo căn cứ này.

Đối với doanh nghiệp có nhiều khu đất, cần rà soát từng giấy chứng nhận, địa điểm, mục đích sử dụng và chủ thể đứng tên để tránh bỏ sót thông tin liên quan.

2. Khu vực khác có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh

Ngoài địa bàn đảo, biên giới và ven biển, Luật Đầu tư năm 2025 còn quy định trường hợp tổ chức kinh tế có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại khu vực khác có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh.

Đây là căn cứ cần được đánh giá thận trọng vì phạm vi áp dụng không chỉ phụ thuộc tên đơn vị hành chính. Nhà đầu tư phải xem xét vị trí thực tế khu đất, thông tin quy hoạch và những căn cứ pháp lý liên quan đến việc bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Việc doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất thông thường hoặc khu đất không trực tiếp phục vụ hoạt động quốc phòng không đủ để kết luận giao dịch chắc chắn được miễn xem xét. Ngược lại, cũng không thể tùy ý coi mọi bất động sản gần một công trình công cộng là khu vực có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh.

Đối với trường hợp chưa xác định được chính xác phạm vi địa bàn, cần sử dụng hồ sơ đất đai và thông tin từ cơ quan có thẩm quyền để đánh giá trước khi thực hiện giao dịch.

Tùy trường hợp, việc kiểm tra có thể liên quan đến vị trí thửa đất, quy hoạch, tình trạng pháp lý của dự án và những điều kiện quốc phòng, an ninh được quy định tại khoản 4 Điều 75 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP.

3. Phân biệt đất thuộc diện kiểm soát với địa chỉ trụ sở và địa điểm kinh doanh

Một sai sót thường gặp là cho rằng doanh nghiệp đặt trụ sở tại địa phương biên giới hoặc ven biển thì mọi giao dịch mua cổ phần đều phải đăng ký M&A do yếu tố quốc phòng, an ninh.

Cách hiểu này chưa đầy đủ. Căn cứ tại điểm c khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025 gắn với việc tổ chức kinh tế có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại những khu vực được quy định, không chỉ với địa chỉ trụ sở chính.

Ví dụ, Công ty C thuê văn phòng làm trụ sở tại một phường ven biển nhưng không đứng tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại địa bàn thuộc diện kiểm soát. Trong trường hợp đó, không thể chỉ căn cứ hợp đồng thuê văn phòng để xác định công ty thuộc trường hợp đăng ký bắt buộc theo điểm c.

Tuy nhiên, vẫn phải đánh giá các căn cứ đăng ký khác, đặc biệt là ngành nghề tiếp cận thị trường có điều kiện và tỷ lệ sở hữu nước ngoài theo điểm a, điểm b khoản 3 Điều 21.

Trường hợp doanh nghiệp có dự án tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao hoặc khu kinh tế, cần tiếp tục kiểm tra cơ chế áp dụng tại điểm b khoản 4 Điều 75 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, không được tự động kết luận chỉ từ địa chỉ dự án.

👉 Xem thêm: 02 (cuối H2 III): Tham khảo thêm: Nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần tại TP. Hà Nội: Điều kiện, thủ tục (MỚI NHẤT).

IV. TRƯỜNG HỢP NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI PHẢI ĐĂNG KÝ M&A DO YẾU TỐ ĐẤT ĐAI

1. Điều kiện phát sinh nghĩa vụ đăng ký trước khi thay đổi cổ đông

Theo điểm c khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025, việc nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của tổ chức kinh tế có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại khu vực thuộc phạm vi quy định là một căn cứ thực hiện thủ tục đăng ký trước khi thay đổi thành viên, cổ đông.

Để xác định đúng nghĩa vụ, cần kiểm tra sự tồn tại đồng thời của các yếu tố pháp lý liên quan đến tư cách nhà đầu tư, doanh nghiệp mục tiêu, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và vị trí khu đất.

Ví dụ, một nhà đầu tư nước ngoài dự kiến mua 10% cổ phần của doanh nghiệp Việt Nam có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại xã thuộc khu vực biên giới. Giao dịch phải được xem xét theo căn cứ về đất đai, dù nhà đầu tư không dự kiến nắm quyền chi phối doanh nghiệp.

Đây là điểm khác biệt trọng yếu so với trường hợp đăng ký do vượt ngưỡng sở hữu trên 50% vốn điều lệ.

Tuy nhiên, nghĩa vụ đăng ký trước và điều kiện để giao dịch được chấp thuận là hai vấn đề cần phân biệt. Việc thuộc diện đăng ký không đồng nghĩa giao dịch chắc chắn bị từ chối, cũng không đồng nghĩa mọi trường hợp đều được chấp thuận.

Cơ quan đăng ký đầu tư xem xét hồ sơ, điều kiện tiếp cận thị trường, yêu cầu quốc phòng, an ninh và các điều kiện khác theo quy định.

2. Trường hợp không phải đăng ký theo căn cứ đất đai nhưng vẫn có nghĩa vụ khác

Doanh nghiệp không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại khu vực thuộc phạm vi điểm c khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025 không mặc nhiên được miễn mọi thủ tục đăng ký M&A.

Giao dịch vẫn có thể thuộc diện đăng ký nếu làm tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại doanh nghiệp kinh doanh ngành nghề tiếp cận thị trường có điều kiện hoặc làm phát sinh trường hợp vượt ngưỡng sở hữu theo điểm a, điểm b khoản 3 Điều 21.

Ngoài ra, đối với giao dịch thuộc trường hợp được áp dụng ngoại lệ về điều kiện quốc phòng, an ninh trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao hoặc khu kinh tế, cần phân biệt phạm vi ngoại lệ đó với các căn cứ đăng ký còn lại.

Không được coi việc không phải thực hiện một thủ tục theo căn cứ đất đai là sự miễn trừ toàn bộ nghĩa vụ đầu tư, doanh nghiệp và pháp luật chuyên ngành.

Trước khi kết luận giao dịch được thực hiện mà không phải đăng ký M&A, cần hoàn tất rà soát pháp lý về ngành nghề, tỷ lệ sở hữu, quyền sử dụng đất và cơ cấu nhà đầu tư. Kết quả đánh giá là cơ sở để các bên xác định điều kiện tiên quyết, thời điểm thanh toán và phương án chuyển quyền sở hữu cổ phần.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài kiểm tra từng căn cứ, xác định đúng nghĩa vụ đăng ký và thiết kế phương án giao dịch phù hợp, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bên mua, bên bán và doanh nghiệp mục tiêu.

👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để kiểm tra điều kiện đất đai, quốc phòng, an ninh và xác định thủ tục mua cổ phần FDI trước khi giao dịch – Hotline: 097.211.8764.

V. PHÂN BIỆT DOANH NGHIỆP CÓ GIẤY CHỨNG NHẬN QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT VÀ DOANH NGHIỆP CHỈ THUÊ MẶT BẰNG

1. Doanh nghiệp có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại khu vực quốc phòng, an ninh

Khi nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần của doanh nghiệp Việt Nam có đất tại khu vực liên quan đến quốc phòng, an ninh, vấn đề cần xác định trước tiên là doanh nghiệp mục tiêu có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thuộc phạm vi quy định tại điểm c khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025 hay không.

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là căn cứ pháp lý quan trọng để xác định tình trạng quyền sử dụng đất, chủ thể sử dụng, vị trí, diện tích và mục đích sử dụng đất. Đối với giao dịch M&A FDI, những thông tin này còn có ý nghĩa trong việc xác định nghĩa vụ đăng ký trước khi thay đổi thành viên, cổ đông.

Ví dụ, Công ty A có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với khu đất thực hiện dự án sản xuất tại một xã thuộc khu vực biên giới. Nhà đầu tư nước ngoài dự kiến mua 15% cổ phần của Công ty A. Mặc dù tỷ lệ sở hữu dự kiến không vượt 50%, giao dịch vẫn phải được đánh giá theo căn cứ về đất đai và điều kiện bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Đặc biệt, doanh nghiệp có thể có nhiều Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại những địa điểm khác nhau. Việc chỉ kiểm tra trụ sở chính hoặc một khu đất đang trực tiếp phục vụ sản xuất có thể dẫn đến bỏ sót những quyền sử dụng đất khác thuộc phạm vi kiểm soát.

Nhà đầu tư cần rà soát toàn bộ hồ sơ đất đai, xác định địa điểm theo đơn vị hành chính hiện hành và đối chiếu tình trạng pháp lý của từng thửa đất. Đối với khu đất có tài sản gắn liền với đất, cần kiểm tra thêm quyền sở hữu tài sản, tình trạng thế chấp, nghĩa vụ tài chính và những hạn chế pháp lý có liên quan.

2. Doanh nghiệp chỉ thuê văn phòng, nhà xưởng hoặc mặt bằng kinh doanh

Không phải mọi doanh nghiệp thuê văn phòng, nhà xưởng hoặc mặt bằng tại khu vực ven biển, biên giới đều thuộc trường hợp đăng ký M&A bắt buộc theo căn cứ về Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Nếu doanh nghiệp chỉ thuê một phần diện tích trong tòa nhà hoặc nhà xưởng, không phải chủ thể có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thuộc phạm vi điểm c khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025, thì không thể chỉ căn cứ hợp đồng thuê để kết luận giao dịch bắt buộc đăng ký theo căn cứ này.

Ví dụ, Công ty B thuê văn phòng tại một phường ven biển để hoạt động dịch vụ và không đứng tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại khu vực thuộc diện kiểm soát. Nhà đầu tư nước ngoài dự kiến mua 20% cổ phần của Công ty B. Việc công ty có địa chỉ tại phường ven biển không đủ để mặc nhiên xác định nghĩa vụ đăng ký M&A theo yếu tố đất đai.

Tuy nhiên, cần phân biệt thuê mặt bằng thông thường với trường hợp doanh nghiệp được Nhà nước cho thuê đất và có quyền sử dụng đất được ghi nhận theo pháp luật đất đai. Hình thức thuê đất, chủ thể được cấp giấy chứng nhận và tình trạng pháp lý thực tế có thể dẫn đến những kết luận khác nhau.

Đối với doanh nghiệp thuê lại đất trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao hoặc khu kinh tế, cần tiếp tục đánh giá cơ chế áp dụng riêng theo Nghị định số 96/2026/NĐ-CP.

Dù không thuộc trường hợp đăng ký do yếu tố đất đai, giao dịch vẫn có thể phải đăng ký theo căn cứ về ngành nghề tiếp cận thị trường có điều kiện hoặc tỷ lệ sở hữu nước ngoài vượt ngưỡng luật định.

3. Phương pháp rà soát hồ sơ đất đai trước khi quyết định mua cổ phần

Trước khi kết luận doanh nghiệp mục tiêu thuộc hoặc không thuộc diện đăng ký M&A do yếu tố đất đai, nhà đầu tư cần yêu cầu cung cấp hồ sơ chứng minh tình trạng sử dụng đất thực tế.

Những tài liệu cần kiểm tra bao gồm:

  • Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của doanh nghiệp mục tiêu;
  • Quyết định giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất khi có;
  • Hợp đồng thuê đất, thuê lại đất hoặc thuê nhà xưởng;
  • Hồ sơ địa chính, địa điểm và ranh giới khu đất;
  • Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và hồ sơ dự án khi có;
  • Tài liệu về nghĩa vụ tài chính, thế chấp hoặc hạn chế quyền sử dụng đất;
  • Thông tin về khu công nghiệp, khu kinh tế hoặc địa bàn có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh.

Việc thẩm định không chỉ nhằm xác định nghĩa vụ đăng ký M&A mà còn giúp nhà đầu tư đánh giá giá trị tài sản, tính ổn định của dự án và khả năng tiếp tục sử dụng đất sau khi thay đổi cơ cấu sở hữu.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ khách hàng phân biệt quyền sử dụng đất với quyền thuê mặt bằng, xác định căn cứ pháp lý áp dụng và xây dựng phương án mua cổ phần phù hợp, hạn chế rủi ro khi giao dịch đã hoàn tất nhưng phát sinh vướng mắc về đất đai.

👉 Xem thêm: 03 (cuối H2 V): Tham khảo thêm: Thẩm định pháp lý doanh nghiệp Việt Nam trước khi nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần (MỚI NHẤT).

VI. ĐIỀU KIỆN BẢO ĐẢM QUỐC PHÒNG, AN NINH VÀ NGOẠI LỆ ĐỐI VỚI DỰ ÁN TRONG KHU CÔNG NGHIỆP

1. Điều kiện bảo đảm quốc phòng, an ninh khi nhà đầu tư nước ngoài mua vốn

Theo khoản 4 Điều 75 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, hoạt động góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài phải đáp ứng các điều kiện tiếp cận thị trường và điều kiện bảo đảm quốc phòng, an ninh, sử dụng đất trong những trường hợp pháp luật quy định.

Đối với tổ chức kinh tế có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại đảo, khu vực biên giới, ven biển hoặc khu vực khác có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, việc xem xét giao dịch không chỉ tập trung vào tỷ lệ sở hữu nước ngoài mà còn phải đánh giá điều kiện bảo đảm quốc phòng, an ninh có liên quan.

Điều kiện này được áp dụng theo quy định pháp luật và cơ chế xem xét của cơ quan có thẩm quyền. Không thể mặc nhiên kết luận mọi giao dịch mua cổ phần tại địa bàn nhạy cảm đều bị cấm, đồng thời cũng không thể coi việc nhà đầu tư mua tỷ lệ vốn nhỏ là căn cứ đương nhiên được chấp thuận.

Những vấn đề cần tập trung rà soát gồm:

  • Tư cách pháp lý và thông tin của nhà đầu tư nước ngoài;
  • Tỷ lệ sở hữu và quyền kiểm soát doanh nghiệp sau giao dịch;
  • Vị trí, diện tích và tình trạng pháp lý của khu đất;
  • Hoạt động sản xuất, kinh doanh và mục tiêu dự án;
  • Điều kiện tiếp cận thị trường đối với ngành nghề hoạt động;
  • Yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh theo quy định áp dụng.

Đối với giao dịch thuộc diện phải lấy ý kiến, cơ quan đăng ký đầu tư thực hiện việc tham vấn cơ quan quân sự và công an có thẩm quyền theo Điều 76 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP.

2. Cơ chế áp dụng đối với doanh nghiệp thực hiện dự án trong khu công nghiệp, khu kinh tế

Điểm b khoản 4 Điều 75 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP quy định ngoại lệ đối với tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế được thành lập theo quy định của Chính phủ.

Đây là nội dung quan trọng khi nhà đầu tư nước ngoài dự kiến mua cổ phần doanh nghiệp có dự án tại những khu vực được quy hoạch và quản lý tập trung. Tuy nhiên, cần xác định chính xác phạm vi ngoại lệ, tình trạng dự án và những căn cứ pháp lý liên quan trước khi kết luận nghĩa vụ của giao dịch.

Ví dụ, Công ty C đang thực hiện dự án sản xuất tại khu công nghiệp được thành lập hợp pháp. Nhà đầu tư nước ngoài dự kiến mua 35% cổ phần của Công ty C. Khi đánh giá điều kiện quốc phòng, an ninh theo điểm b khoản 4 Điều 75, cần xem xét ngoại lệ dành cho tổ chức kinh tế thực hiện dự án trong khu công nghiệp theo quy định.

Tuy nhiên, ngoại lệ về điều kiện đất đai, quốc phòng, an ninh không đồng nghĩa giao dịch đương nhiên được miễn mọi thủ tục đăng ký M&A. Nếu giao dịch làm tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại doanh nghiệp kinh doanh ngành nghề tiếp cận thị trường có điều kiện hoặc thuộc trường hợp vượt ngưỡng sở hữu, nhà đầu tư vẫn phải đánh giá nghĩa vụ đăng ký theo những căn cứ tương ứng.

Đặc biệt, doanh nghiệp có thể đồng thời thực hiện dự án trong khu công nghiệp và có quyền sử dụng đất tại địa điểm khác. Khi đó, cần rà soát toàn bộ hồ sơ đất đai, không chỉ căn cứ vào địa điểm của dự án chính để kết luận phạm vi ngoại lệ.

3. Kiểm soát rủi ro khi áp dụng ngoại lệ không đúng đối tượng

Rủi ro thường gặp là doanh nghiệp cho rằng chỉ cần có địa điểm kinh doanh trong khu công nghiệp thì mọi giao dịch mua cổ phần đều được miễn xem xét điều kiện quốc phòng, an ninh.

Cách hiểu này chưa đầy đủ. Cần xác định doanh nghiệp có thực sự thực hiện dự án đầu tư tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao hoặc khu kinh tế được thành lập theo quy định hay không, đồng thời kiểm tra tình trạng quyền sử dụng đất và phạm vi áp dụng của ngoại lệ.

Những trường hợp có thể phát sinh rủi ro gồm doanh nghiệp thuê văn phòng tại khu công nghiệp nhưng dự án chính thực hiện ngoài khu công nghiệp; doanh nghiệp có nhiều dự án tại những địa điểm khác nhau; hoặc khu đất thuộc phạm vi quản lý đặc thù nhưng hồ sơ pháp lý chưa được cập nhật đầy đủ.

Đối với giao dịch có cấu trúc sở hữu phức tạp, cần đánh giá thêm điều kiện tiếp cận thị trường, quyền chi phối sau chuyển nhượng và những nghĩa vụ liên quan đến dự án đầu tư hiện hữu.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ nhà đầu tư kiểm tra phạm vi ngoại lệ theo Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, đánh giá điều kiện áp dụng và lựa chọn phương án đăng ký phù hợp, tránh kéo dài thương vụ do xác định sai căn cứ pháp lý.

Ảnh 2: Điều kiện quốc phòng an ninh và ngoại lệ đối với nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần công ty có đất trong khu công nghiệp tại Việt Nam – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764

VII. HỒ SƠ ĐĂNG KÝ MUA CỔ PHẦN CÔNG TY CÓ ĐẤT TẠI KHU VỰC NHẠY CẢM

1. Thành phần hồ sơ đăng ký M&A có yếu tố đất đai, quốc phòng, an ninh

Theo khoản 2 Điều 76 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài dự kiến góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp thuộc diện phải đăng ký nộp 01 bộ hồ sơ tại cơ quan đăng ký đầu tư có thẩm quyền.

Đối với giao dịch có yếu tố đất đai liên quan quốc phòng, an ninh, hồ sơ phải phản ánh chính xác tư cách nhà đầu tư, cơ cấu sở hữu dự kiến và thông tin quyền sử dụng đất của doanh nghiệp mục tiêu.

Thành phần hồ sơ gồm:

  • Văn bản đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp theo biểu mẫu hiện hành;
  • Tài liệu về tư cách pháp lý của nhà đầu tư nước ngoài;
  • Tài liệu về tư cách pháp lý của tổ chức kinh tế tiếp nhận vốn;
  • Văn bản thỏa thuận nguyên tắc về việc góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp giữa các bên;
  • Thông tin về tài liệu chứng minh quyền sử dụng đất để cơ quan có thẩm quyền tra cứu từ cơ sở dữ liệu hoặc bản sao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khi thuộc trường hợp áp dụng.

Văn bản đăng ký phải thể hiện thông tin doanh nghiệp mục tiêu, ngành nghề kinh doanh, danh sách chủ sở hữu, thành viên, cổ đông tương ứng, tỷ lệ sở hữu nước ngoài trước và sau giao dịch, giá trị giao dịch dự kiến và thông tin dự án đầu tư nếu có.

Đối với nhà đầu tư là tổ chức nước ngoài, cần kiểm tra giấy tờ pháp lý, thẩm quyền người đại diện và yêu cầu về hợp pháp hóa lãnh sự, dịch thuật theo quy định.

Trường hợp cơ quan nhà nước có thể khai thác hợp lệ những tài liệu đã được lưu trữ trong cơ sở dữ liệu để thay thế thành phần hồ sơ, việc cung cấp tài liệu được thực hiện theo cơ chế sử dụng dữ liệu hiện hành.

2. Kiểm soát hồ sơ quyền sử dụng đất và tài liệu chứng minh vị trí khu đất

Đối với giao dịch mua cổ phần doanh nghiệp có đất tại khu vực quốc phòng, an ninh, tài liệu đất đai giữ vai trò quan trọng trong quá trình xem xét điều kiện đầu tư.

Nhà đầu tư cần đối chiếu thông tin trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với địa điểm thực tế và hồ sơ quản lý đất đai. Trường hợp địa danh hành chính đã thay đổi, cần xác định tên địa phương và phạm vi địa bàn theo quy định hiện hành.

Đặc biệt, cần kiểm tra tính thống nhất giữa chủ thể đứng tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với doanh nghiệp mục tiêu. Nếu quyền sử dụng đất thuộc công ty con, công ty liên kết hoặc một pháp nhân khác, không thể mặc nhiên coi đó là quyền sử dụng đất của doanh nghiệp đang bán cổ phần.

Đối với doanh nghiệp có nhiều khu đất, cần rà soát đầy đủ những địa điểm liên quan để đánh giá nghĩa vụ đăng ký. Việc chỉ kê khai khu đất đang sử dụng cho dự án chính có thể không phản ánh toàn bộ tình trạng pháp lý.

Những thông tin quan trọng gồm địa chỉ thửa đất, diện tích, mục đích sử dụng, thời hạn sử dụng và chủ thể có quyền sử dụng hợp pháp. Khi có hạn chế về quyền sử dụng đất hoặc nghĩa vụ tài chính tồn đọng, cần phân tích ảnh hưởng đến thương vụ M&A.

Việc chuẩn bị đúng hồ sơ từ đầu giúp cơ quan đăng ký đầu tư có cơ sở xem xét điều kiện và hạn chế yêu cầu giải trình nhiều lần.

3. Những sai sót khiến hồ sơ bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung hoặc từ chối

Trong thực tiễn, hồ sơ đăng ký M&A có yếu tố đất đai thường phát sinh vướng mắc do thông tin nhà đầu tư, tỷ lệ sở hữu và quyền sử dụng đất không thống nhất.

Các sai sót cần phòng ngừa gồm:

  • Kê khai không đầy đủ tỷ lệ sở hữu nước ngoài trước và sau giao dịch;
  • Không xác định chính xác ngành nghề kinh doanh thuộc diện có điều kiện;
  • Thiếu thông tin về Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
  • Không làm rõ vị trí khu đất thuộc địa bàn nhạy cảm;
  • Tài liệu pháp lý của nhà đầu tư nước ngoài không đáp ứng yêu cầu;
  • Văn bản thỏa thuận nguyên tắc không thống nhất với phương án đăng ký;
  • Xác định sai chủ thể trực tiếp có quyền sử dụng đất.

Khi hồ sơ bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung, doanh nghiệp cần đối chiếu nội dung yêu cầu với thành phần hồ sơ theo quy định. Không nên bổ sung tài liệu không cần thiết hoặc tự ý thay đổi phương án giao dịch khi chưa đánh giá hậu quả pháp lý.

Trường hợp cơ quan đăng ký đầu tư từ chối do không đáp ứng điều kiện quốc phòng, an ninh hoặc điều kiện đầu tư khác, nhà đầu tư cần phân tích căn cứ từ chối để xác định khả năng điều chỉnh cấu trúc giao dịch hoặc thực hiện quyền pháp lý tương ứng.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ khách hàng rà soát giấy tờ đất đai, chuẩn bị hồ sơ đăng ký M&A và xử lý những vướng mắc phát sinh, bảo đảm phương án giao dịch được đánh giá trên cơ sở chứng cứ và quy định pháp luật.

👉 Xem thêm: 04 (cuối H2 VII): Tham khảo thêm: Hồ sơ đăng ký góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài bị từ chối tại Việt Nam: Cách xử lý (MỚI NHẤT).

VIII. TRÌNH TỰ LẤY Ý KIẾN CƠ QUAN QUỐC PHÒNG, CÔNG AN VÀ THỜI HẠN GIẢI QUYẾT

1. Trình tự tiếp nhận hồ sơ và lấy ý kiến cơ quan quân sự, công an

Theo khoản 4 Điều 76 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, đối với trường hợp tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại khu vực ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, cơ quan đăng ký đầu tư thực hiện thủ tục lấy ý kiến cơ quan có thẩm quyền.

Trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký đầu tư lấy ý kiến Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh và Công an cấp tỉnh về việc đáp ứng các điều kiện quy định tại điểm b khoản 4 Điều 75 của Nghị định.

Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị, Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh và Công an cấp tỉnh có ý kiến về việc đáp ứng điều kiện bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Theo quy định, nếu quá thời hạn yêu cầu mà cơ quan được lấy ý kiến không có ý kiến thì được coi là đã đồng ý về việc đáp ứng điều kiện bảo đảm quốc phòng, an ninh đối với giao dịch thuộc phạm vi xem xét.

Tuy nhiên, việc không có ý kiến trong thời hạn quy định không đồng nghĩa giao dịch đương nhiên hoàn tất thủ tục đăng ký M&A. Cơ quan đăng ký đầu tư vẫn phải xem xét những điều kiện khác theo pháp luật trước khi thông báo kết quả.

2. Thời hạn giải quyết và thẩm quyền thông báo kết quả đăng ký M&A

Theo Điều 76 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký đầu tư xem xét việc đáp ứng điều kiện góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp và thông báo cho nhà đầu tư.

Đối với trường hợp phải lấy ý kiến về quốc phòng, an ninh, cơ quan đăng ký đầu tư căn cứ hồ sơ và ý kiến của cơ quan quân sự, công an để giải quyết theo quy định.

Cơ quan đăng ký đầu tư có thẩm quyền là Sở Tài chính hoặc Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế theo phạm vi quản lý và phân cấp pháp luật.

Kết quả giải quyết có thể là thông báo đáp ứng điều kiện góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp hoặc văn bản từ chối nêu rõ lý do.

Cần phân biệt thời hạn xử lý hồ sơ hợp lệ với tổng thời gian chuẩn bị, sửa đổi, bổ sung tài liệu và hoàn tất giao dịch. Trường hợp hồ sơ thiếu thông tin về quyền sử dụng đất hoặc tư cách pháp lý của nhà đầu tư, tiến độ thực tế có thể kéo dài.

Đặc biệt, kết quả đăng ký M&A không thay thế thủ tục thay đổi thành viên, cổ đông hoặc các nghĩa vụ doanh nghiệp khác sau chuyển nhượng.

3. Kiểm soát tiến độ, điều kiện hợp đồng và quyền lợi các bên trong thương vụ

Đối với giao dịch M&A có yếu tố đất đai thuộc khu vực quốc phòng, an ninh, hợp đồng cần xác định rõ việc hoàn tất thủ tục đăng ký là điều kiện tiên quyết trước khi thay đổi thành viên, cổ đông khi pháp luật yêu cầu.

Các bên có thể thỏa thuận thời hạn chuẩn bị hồ sơ, trách nhiệm cung cấp tài liệu đất đai và phương án xử lý nếu cơ quan có thẩm quyền yêu cầu giải trình hoặc không chấp thuận giao dịch.

Đặc biệt, cần phân biệt thời điểm ký hợp đồng, thời điểm thanh toán và thời điểm xác lập quyền sở hữu cổ phần. Việc đặt cọc hoặc thanh toán trước phải được đánh giá theo quy định ngoại hối, điều kiện hợp đồng và pháp luật liên quan, không được sử dụng để bỏ qua thủ tục đầu tư bắt buộc.

Trường hợp giao dịch không đáp ứng điều kiện quốc phòng, an ninh, các bên cần kiểm tra cơ chế chấm dứt hợp đồng, hoàn trả tiền và trách nhiệm tương ứng. Không nên mặc nhiên áp dụng chế tài phạt cọc hoặc bồi thường khi chưa xác định nguyên nhân và nghĩa vụ của từng bên.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ nhà đầu tư xây dựng trình tự giao dịch, kiểm soát điều kiện pháp lý và phối hợp xử lý hồ sơ đăng ký M&A có yếu tố đất đai. Giải pháp hướng đến hạn chế rủi ro giải ngân, bảo vệ quyền lợi của các bên và bảo đảm thương vụ được hoàn tất theo đúng quy định.

👉 Xem thêm: 05 (cuối H2 VIII): Tham khảo thêm: Nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần tại Việt Nam có phải đăng ký trước không? (MỚI NHẤT).

👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để rà soát hồ sơ đất đai, đăng ký M&A và kiểm soát điều kiện quốc phòng, an ninh trước khi mua cổ phần – Hotline: 097.211.8764.

Top of Form

Bottom of Form

IX. THẨM ĐỊNH PHÁP LÝ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT TRƯỚC KHI KÝ HỢP ĐỒNG M&A

1. Kiểm tra tính hợp pháp của quyền sử dụng đất và hồ sơ dự án

Khi nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần công ty có đất tại khu vực quốc phòng, an ninh ở Việt Nam, việc thẩm định pháp lý không chỉ nhằm xác định nghĩa vụ đăng ký M&A mà còn phải đánh giá đầy đủ tình trạng quyền sử dụng đất và khả năng tiếp tục khai thác tài sản sau chuyển nhượng.

Theo Luật Đất đai năm 2024 và các quy định liên quan, quyền sử dụng đất của doanh nghiệp phải được xem xét trên cơ sở nguồn gốc sử dụng, hình thức giao đất hoặc thuê đất, mục đích sử dụng, thời hạn và nghĩa vụ tài chính tương ứng. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị doanh nghiệp và khả năng thực hiện kế hoạch đầu tư của bên mua.

Nhà đầu tư cần kiểm tra sự thống nhất giữa Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ địa chính, quyết định giao đất hoặc cho thuê đất và Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư nếu doanh nghiệp đang thực hiện dự án. Trường hợp diện tích sử dụng thực tế khác với hồ sơ pháp lý, cần xác định nguyên nhân và trách nhiệm xử lý trước khi quyết định hoàn tất giao dịch.

Những nội dung thẩm định trọng yếu gồm:

  • Chủ thể đứng tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;
  • Nguồn gốc, mục đích và thời hạn sử dụng đất;
  • Hình thức giao đất, thuê đất và phương thức thanh toán tiền thuê đất;
  • Tình trạng thế chấp, kê biên hoặc hạn chế thực hiện quyền;
  • Nghĩa vụ tài chính về đất đai chưa hoàn thành;
  • Tình trạng tranh chấp, xử lý vi phạm hoặc nguy cơ thu hồi đất;
  • Sự phù hợp giữa hoạt động thực tế với mục tiêu và hồ sơ dự án.

Đặc biệt, đối với doanh nghiệp có nhiều cơ sở sản xuất hoặc nhiều dự án, việc thẩm định phải bao quát toàn bộ quyền sử dụng đất có liên quan. Chỉ kiểm tra khu đất chính có thể khiến nhà đầu tư bỏ sót nghĩa vụ đăng ký M&A hoặc những rủi ro tiềm ẩn tại địa điểm khác.

2. Đánh giá rủi ro quy hoạch, thu hồi đất và nghĩa vụ tài chính

Một khu đất có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đồng nghĩa quyền sử dụng đất hoàn toàn không có rủi ro. Nhà đầu tư cần tiếp tục kiểm tra quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, tình trạng thực hiện dự án và những quyết định hành chính có liên quan.

Đối với dự án có sử dụng đất tại địa bàn nhạy cảm, cần đánh giá đồng thời yêu cầu quản lý đất đai và điều kiện bảo đảm quốc phòng, an ninh. Việc doanh nghiệp đang sử dụng đất ổn định không tự động bảo đảm giao dịch mua cổ phần sẽ đáp ứng mọi điều kiện pháp lý.

Trường hợp doanh nghiệp chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất, đang có tranh chấp hoặc vi phạm tiến độ thực hiện dự án, bên mua cần đánh giá tác động đến giá chuyển nhượng và khả năng tiếp tục khai thác tài sản. Những nghĩa vụ tồn đọng của doanh nghiệp không đương nhiên chấm dứt khi cổ đông thay đổi.

Hợp đồng M&A nên quy định rõ trách nhiệm cung cấp thông tin, cam kết về tình trạng đất đai, nghĩa vụ khắc phục vi phạm và cơ chế bồi thường nếu phát hiện thông tin không chính xác. Đối với rủi ro trọng yếu, nhà đầu tư có thể thỏa thuận điều kiện tiên quyết hoặc cơ chế giữ lại một phần giá chuyển nhượng phù hợp pháp luật.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ khách hàng rà soát quyền sử dụng đất, hồ sơ dự án và các nghĩa vụ pháp lý liên quan, qua đó xây dựng cơ sở xác định giá trị giao dịch và phân bổ trách nhiệm giữa bên mua với bên bán.

👉 Xem thêm: 06 (cuối H2 IX): Tham khảo thêm: Thẩm định pháp lý doanh nghiệp Việt Nam trước khi nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần (MỚI NHẤT).

X. THANH TOÁN, THAY ĐỔI CỔ ĐÔNG VÀ NGHĨA VỤ QUẢN LÝ ĐẤT SAU GIAO DỊCH

1. Kiểm soát thanh toán và thời điểm xác lập quyền sở hữu cổ phần

Đối với giao dịch mua cổ phần doanh nghiệp có đất tại khu vực quốc phòng, an ninh, việc thanh toán cần được tổ chức phù hợp với điều kiện hoàn tất giao dịch và quy định pháp luật ngoại hối.

Trường hợp giao dịch thuộc diện phải đăng ký M&A trước, các bên cần bảo đảm thủ tục đăng ký được hoàn thành trước khi thay đổi thành viên, cổ đông theo Luật Đầu tư năm 2025. Hợp đồng phải phân biệt rõ thời điểm ký kết, thanh toán, hoàn tất điều kiện đầu tư và chuyển quyền sở hữu vốn.

Theo Thông tư số 38/2026/TT-NHNN và những quy định ngoại hối liên quan, phương thức thanh toán phải phù hợp bản chất giao dịch, loại tài khoản và tư cách cư trú của các bên. Không phải mọi giao dịch mua cổ phần có yếu tố nước ngoài đều được sử dụng cùng một phương thức chuyển tiền.

Trường hợp các bên thỏa thuận đặt cọc hoặc thanh toán từng đợt, cần xác định rõ điều kiện giải ngân, cơ chế hoàn trả và trách nhiệm khi giao dịch không được chấp thuận. Việc chuyển tiền trước không thay thế nghĩa vụ đăng ký đầu tư bắt buộc.

Sau khi giao dịch đáp ứng điều kiện và được hoàn tất hợp pháp, doanh nghiệp thực hiện những thủ tục về thay đổi thành viên, chủ sở hữu hoặc cập nhật cổ đông nước ngoài theo loại hình doanh nghiệp và quy định áp dụng.

Đặc biệt, thông báo đáp ứng điều kiện M&A không tự động xác lập quyền sở hữu cổ phần. Quyền sở hữu còn phụ thuộc việc hoàn thành giao dịch và ghi nhận theo pháp luật doanh nghiệp.

2. Nghĩa vụ quản lý, sử dụng đất sau khi nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần

Sau khi thay đổi cơ cấu sở hữu, doanh nghiệp mục tiêu về nguyên tắc tiếp tục là chủ thể thực hiện những quyền và nghĩa vụ pháp lý của mình, bao gồm nghĩa vụ quản lý, sử dụng đất đã phát sinh.

Việc cổ đông nước ngoài trở thành cổ đông chi phối không đồng nghĩa quyền sử dụng đất của doanh nghiệp tự động được chuyển sang cho cổ đông đó. Phải phân biệt quyền sở hữu cổ phần với quyền sử dụng đất và tư cách pháp lý của tổ chức đang sử dụng đất.

Những nội dung cần tiếp tục kiểm soát gồm:

  • Mục đích sử dụng đất theo hồ sơ pháp lý;
  • Thời hạn sử dụng đất và thời hạn hoạt động dự án;
  • Nghĩa vụ tài chính về đất đai;
  • Tiến độ triển khai dự án và sử dụng đất đúng mục đích;
  • Các điều kiện quốc phòng, an ninh có liên quan;
  • Nghĩa vụ cập nhật giấy phép, hồ sơ dự án khi phát sinh thay đổi;
  • Trách nhiệm quản lý tài sản gắn liền với đất.

Đặc biệt, đối với doanh nghiệp có dự án đầu tư, cần đánh giá giao dịch có đồng thời làm thay đổi nội dung thuộc diện phải điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hay không. Việc thay đổi cổ đông không mặc nhiên làm phát sinh nghĩa vụ điều chỉnh IRC, nhưng những thay đổi thực tế của dự án vẫn phải được xử lý theo quy định.

3. Kiểm soát nghĩa vụ thuế và trách nhiệm tài chính sau M&A

Giao dịch mua cổ phần, phần vốn góp có thể phát sinh nghĩa vụ thuế chuyển nhượng đối với bên bán. Nghĩa vụ cụ thể phụ thuộc tư cách chủ thể, loại vốn chuyển nhượng và quy định thuế áp dụng tại thời điểm giao dịch.

Doanh nghiệp cũng cần kiểm tra công nợ thuế, nghĩa vụ tài chính về đất đai và những khoản phải nộp khác. Việc nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần không làm doanh nghiệp tự động được miễn những nghĩa vụ tồn đọng.

Đối với trường hợp giá trị doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào quyền sử dụng đất, bên mua nên yêu cầu cung cấp tài liệu chứng minh tình trạng nghĩa vụ tài chính trước khi chốt giá chuyển nhượng.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ kiểm soát nghĩa vụ pháp lý sau M&A; CÔNG TY TNHH TƯ VẤN VÀ ĐẠI LÝ THUẾ TLK GLOBAL phối hợp rà soát chứng từ và nghĩa vụ kế toán – thuế khi phù hợp, giúp khách hàng hạn chế rủi ro tài chính sau giao dịch.

XI. RỦI RO KHI MUA CỔ PHẦN KHÔNG ĐÁP ỨNG ĐIỀU KIỆN QUỐC PHÒNG, AN NINH

1. Rủi ro khi hoàn tất chuyển nhượng trước khi đáp ứng điều kiện bắt buộc

Nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần doanh nghiệp có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại khu vực thuộc phạm vi kiểm soát quốc phòng, an ninh nhưng không thực hiện thủ tục đăng ký M&A bắt buộc có thể phát sinh rủi ro xử lý vi phạm và những vướng mắc trong việc hoàn tất quyền sở hữu vốn.

Sai sót phổ biến là chỉ đánh giá ngưỡng sở hữu trên 50% mà không kiểm tra căn cứ độc lập về đất đai. Một số giao dịch mua cổ phần với tỷ lệ nhỏ vẫn phải thực hiện thủ tục đăng ký trước do doanh nghiệp mục tiêu có quyền sử dụng đất tại khu vực thuộc diện luật định.

Những rủi ro trọng yếu gồm:

  • Không xác định đúng vị trí khu đất và phạm vi địa bàn nhạy cảm;
  • Bỏ sót Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của doanh nghiệp;
  • Áp dụng ngoại lệ đối với dự án trong khu công nghiệp không đúng điều kiện;
  • Không đăng ký M&A trước khi thay đổi sở hữu trong trường hợp bắt buộc;
  • Kê khai không chính xác thông tin nhà đầu tư hoặc tỷ lệ sở hữu;
  • Thực hiện thanh toán và chuyển giao quyền quản trị không phù hợp điều kiện hợp đồng;
  • Không kiểm tra điều kiện duy trì quyền sử dụng đất và hoạt động dự án sau M&A.

Trường hợp cơ quan có thẩm quyền xác định giao dịch không đáp ứng điều kiện quốc phòng, an ninh, việc xử lý phải căn cứ quy định áp dụng và tình trạng thực tế của giao dịch. Không phải mọi sai sót thủ tục đều đương nhiên khiến hợp đồng chuyển nhượng vô hiệu; hậu quả pháp lý cần được đánh giá riêng.

2. Giải pháp xử lý khi hồ sơ bị từ chối hoặc phát hiện sai sót sau giao dịch

Khi hồ sơ đăng ký M&A bị từ chối do điều kiện quốc phòng, an ninh, nhà đầu tư cần xác định chính xác căn cứ từ chối và những điều kiện chưa được đáp ứng.

Trước tiên, cần rà soát tư cách nhà đầu tư, cơ cấu sở hữu, vị trí khu đất, hồ sơ quyền sử dụng đất và kết quả xem xét của cơ quan có thẩm quyền. Việc điều chỉnh phương án giao dịch chỉ nên thực hiện khi có cơ sở pháp lý và bảo đảm phản ánh đúng bản chất đầu tư.

Nếu giao dịch đã được hoàn tất nhưng phát hiện nghĩa vụ đăng ký bắt buộc chưa thực hiện, doanh nghiệp cần đánh giá tình trạng quyền sở hữu cổ phần, chứng từ thanh toán và trách nhiệm pháp lý của các bên.

Tùy trường hợp, giải pháp có thể bao gồm bổ sung, hoàn thiện hồ sơ theo hướng dẫn hợp pháp, điều chỉnh cấu trúc giao dịch hoặc xử lý những vấn đề phát sinh về hợp đồng và nghĩa vụ hoàn trả tiền.

Không nên tự ý sửa thời điểm chuyển nhượng, lập chứng từ không đúng thực tế hoặc sử dụng giao dịch trung gian nhằm che giấu bản chất sở hữu nước ngoài.

Trường hợp có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi hành chính không phù hợp pháp luật, khách hàng có thể xem xét quyền giải trình, khiếu nại hoặc khởi kiện theo trình tự tương ứng.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ phân tích căn cứ pháp lý, đánh giá trách nhiệm và lựa chọn phương án xử lý phù hợp, tập trung bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư và hạn chế phát sinh tranh chấp sau M&A.

XII. DỊCH VỤ TƯ VẤN M&A FDI CÓ YẾU TỐ ĐẤT ĐAI CỦA CÔNG TY LUẬT TLK

1. Thẩm định pháp lý đất đai và điều kiện quốc phòng, an ninh trước giao dịch

Đối với nhà đầu tư nước ngoài dự kiến mua cổ phần doanh nghiệp có đất tại khu vực quốc phòng, an ninh, việc xác định chính xác điều kiện pháp lý trước giao dịch có ý nghĩa quyết định đối với khả năng hoàn tất thương vụ.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ khách hàng rà soát Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ dự án, vị trí khu đất và những điều kiện đầu tư liên quan. Trên cơ sở đó, TLK đánh giá giao dịch có thuộc diện phải đăng ký M&A theo điểm c khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025 hay không.

Đối với doanh nghiệp có nhiều khu đất hoặc dự án thực hiện tại khu công nghiệp, khu kinh tế, TLK hỗ trợ phân biệt trường hợp phải kiểm soát điều kiện quốc phòng, an ninh với trường hợp được áp dụng ngoại lệ theo quy định.

Việc thẩm định còn tập trung vào tình trạng sử dụng đất, nghĩa vụ tài chính, hạn chế pháp lý và những rủi ro có thể ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp sau chuyển nhượng.

2. Tư vấn cấu trúc giao dịch, chuẩn bị hồ sơ và hoàn tất đăng ký M&A

Theo phạm vi dịch vụ được thống nhất, TLK hỗ trợ nhà đầu tư xây dựng phương án mua cổ phần, rà soát hợp đồng và xác định những điều kiện pháp lý phải hoàn thành trước khi chuyển quyền sở hữu vốn.

Đối với giao dịch thuộc diện đăng ký M&A, TLK hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, kiểm tra tài liệu đất đai và phối hợp thực hiện thủ tục tại cơ quan đăng ký đầu tư có thẩm quyền.

Trường hợp hồ sơ cần lấy ý kiến về quốc phòng, an ninh, việc tư vấn tập trung vào chuẩn bị thông tin chính xác, kiểm soát điều kiện và xử lý những yêu cầu giải trình hợp pháp.

Đặc biệt, TLK hỗ trợ khách hàng thiết kế điều khoản hợp đồng về điều kiện tiên quyết, thanh toán, thời hạn hoàn tất, trách nhiệm cung cấp tài liệu và phương án xử lý khi giao dịch không được chấp thuận.

Cách tiếp cận này giúp các bên hạn chế rủi ro đã giải ngân nhưng không thể hoàn tất quyền sở hữu cổ phần hoặc tiếp tục triển khai kế hoạch đầu tư.

3. Phối hợp pháp lý, tài chính và quản trị nghĩa vụ sau M&A

Sau khi giao dịch được hoàn tất, doanh nghiệp cần tiếp tục kiểm soát quyền sử dụng đất, hồ sơ dự án, nghĩa vụ báo cáo và những trách nhiệm tài chính liên quan.

CÔNG TY LUẬT TLK cung cấp giải pháp pháp lý về đầu tư, M&A, đất đai và kiểm soát điều kiện quốc phòng, an ninh. CÔNG TY TNHH TƯ VẤN VÀ ĐẠI LÝ THUẾ TLK GLOBAL phối hợp hỗ trợ kế toán – thuế khi phù hợp, giúp doanh nghiệp quản lý chứng từ và nghĩa vụ tài chính sau chuyển nhượng.

Đối với trường hợp phát sinh tranh chấp về hợp đồng, quyền sở hữu cổ phần hoặc nghĩa vụ đất đai, TLK hỗ trợ rà soát hồ sơ, xác định trách nhiệm và xây dựng phương án bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng.

Với triết lý xử lý đúng ngay từ đầu, hệ sinh thái TLK hướng đến giải pháp đồng bộ, hạn chế rủi ro pháp lý và duy trì hiệu quả đầu tư lâu dài.

Ảnh 3: Dịch vụ tư vấn M&A FDI có yếu tố đất đai quốc phòng an ninh và thẩm định pháp lý doanh nghiệp tại Việt Nam – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764

👉 Xem thêm: 07 (cuối H2 XII): Tham khảo thêm: Nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần công ty Việt Nam có cần điều chỉnh IRC không? (MỚI NHẤT).

👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để thẩm định đất đai, đăng ký M&A FDI và kiểm soát điều kiện quốc phòng, an ninh trước giao dịch – Hotline: 097.211.8764.

XIII. CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG

1. Nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần công ty có đất tại khu vực quốc phòng, an ninh có phải đăng ký M&A không?

Có, nếu doanh nghiệp và khu đất thuộc trường hợp quy định tại điểm c khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025 và không thuộc ngoại lệ áp dụng. Việc đăng ký phải hoàn tất trước khi thay đổi thành viên, cổ đông theo quy định.

2. Mua dưới 50% cổ phần doanh nghiệp có đất tại khu vực biên giới có phải đăng ký không?

Có thể phải đăng ký. Căn cứ về quyền sử dụng đất tại khu vực quốc phòng, an ninh được đánh giá độc lập với ngưỡng sở hữu trên 50%. Vì vậy, giao dịch mua tỷ lệ vốn nhỏ vẫn cần được kiểm tra.

3. Công ty chỉ thuê văn phòng tại địa phương ven biển có bắt buộc đăng ký M&A không?

Không chỉ vì địa chỉ thuê văn phòng. Cần xác định doanh nghiệp có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thuộc phạm vi luật định hay không. Đồng thời, phải kiểm tra những căn cứ đăng ký khác về ngành nghề và tỷ lệ sở hữu.

4. Doanh nghiệp có đất trong khu công nghiệp được miễn điều kiện quốc phòng, an ninh không?

Cần xem xét ngoại lệ theo điểm b khoản 4 Điều 75 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP. Việc áp dụng phụ thuộc tình trạng dự án và phạm vi quy định, không đồng nghĩa doanh nghiệp được miễn mọi nghĩa vụ đăng ký M&A.

5. Doanh nghiệp có nhiều khu đất thì phải kiểm tra tất cả không?

Có. Nhà đầu tư cần rà soát những Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất liên quan để xác định chính xác địa điểm, tình trạng pháp lý và nghĩa vụ đầu tư. Chỉ kiểm tra khu đất đặt trụ sở có thể dẫn đến bỏ sót rủi ro.

6. Cơ quan nào xem xét điều kiện quốc phòng, an ninh khi đăng ký M&A?

Cơ quan đăng ký đầu tư giải quyết hồ sơ theo thẩm quyền. Khi thuộc trường hợp phải lấy ý kiến, cơ quan này gửi văn bản đến Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh và Công an cấp tỉnh theo Nghị định số 96/2026/NĐ-CP.

7. Thời hạn giải quyết hồ sơ đăng ký M&A có yếu tố đất đai là bao lâu?

Theo Điều 76 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, thời hạn giải quyết là 10 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ. Trường hợp có yếu tố quốc phòng, an ninh, cơ quan đăng ký đầu tư thực hiện bước lấy ý kiến theo quy định.

8. Được chấp thuận mua cổ phần có đồng nghĩa được chuyển quyền sử dụng đất không?

Không. Mua cổ phần và chuyển quyền sử dụng đất là những giao dịch có bản chất pháp lý khác nhau. Việc thay đổi cổ đông không tự động chuyển quyền sử dụng đất của doanh nghiệp sang cho nhà đầu tư nước ngoài.

9. Hồ sơ bị từ chối vì điều kiện quốc phòng, an ninh thì xử lý thế nào?

Cần kiểm tra căn cứ từ chối, vị trí khu đất, tư cách nhà đầu tư và điều kiện áp dụng. Tùy trường hợp, các bên có thể xem xét điều chỉnh phương án giao dịch hoặc thực hiện quyền pháp lý tương ứng khi có căn cứ.

10. Công ty Luật TLK hỗ trợ giao dịch M&A FDI có yếu tố đất đai như thế nào?

TLK hỗ trợ thẩm định quyền sử dụng đất, xác định nghĩa vụ đăng ký, rà soát hợp đồng và kiểm soát thủ tục M&A. TLK Global phối hợp hỗ trợ kế toán – thuế khi phù hợp, giúp khách hàng quản lý nghĩa vụ sau chuyển nhượng.

👉 Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm thông tin về Hệ sinh thái TLK và các gói ưu đãi dịch vụ Pháp lý, Kế toán – Thuế đang được áp dụng dưới đây.

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ pháp lý của Công ty Luật TLK

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ Kế toán – Thuế của Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global

🔗 Hệ sinh thái TLK: Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý Thuế TLK Global

XIV. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK

Mua cổ phần doanh nghiệp có đất tại khu vực quốc phòng, an ninh ở Việt Nam đòi hỏi nhà đầu tư không chỉ đánh giá giá trị doanh nghiệp mà còn phải xác định chính xác điều kiện tiếp nhận vốn nước ngoài, tình trạng quyền sử dụng đất và khả năng được chấp thuận giao dịch. Một sai sót về vị trí khu đất, hồ sơ pháp lý hoặc nghĩa vụ đăng ký M&A có thể khiến thương vụ bị kéo dài, phát sinh tranh chấp và ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch khai thác tài sản. Thẩm định đúng ngay từ đầu giúp nhà đầu tư bảo vệ dòng vốn, kiểm soát rủi ro và chủ động quyết định thương vụ.

CÔNG TY LUẬT TLK cung cấp giải pháp pháp lý về thẩm định quyền sử dụng đất, điều kiện quốc phòng, an ninh, đăng ký M&A và kiểm soát hợp đồng chuyển nhượng cổ phần. CÔNG TY TNHH TƯ VẤN VÀ ĐẠI LÝ THUẾ TLK GLOBAL phối hợp hỗ trợ kế toán – thuế khi phù hợp. Với triết lý “xử lý đúng ngay từ đầu”, hệ sinh thái Pháp lý – Tài chính – Kế toán – Thuế hướng đến giải pháp đồng bộ, minh bạch trách nhiệm và bảo vệ hiệu quả đầu tư dài hạn.

👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để được tư vấn mua cổ phần doanh nghiệp có đất tại khu vực quốc phòng, an ninh, thẩm định điều kiện đầu tư và kiểm soát rủi ro M&A – Hotline: 097.211.8764.

CÔNG TY LUẬT TLK

🌐 Website: https://tlklawfirm.vn
📧 Email: info@tlklawfirm.vn
☎ Tel: 0243.2011.747
📞 Hotline: 097.211.8764

VIẾT BÌNH LUẬN CỦA BẠN:

LIÊN HỆ SỬ DỤNG DỊCH VỤ LUẬT SƯ
(Vui lòng click vào nút dưới đây để chọn gói dịch vụ)

TƯ VẤN PHÁP LUẬT QUA VIDEO CỦA TLK

XEM THÊM
×

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ

CÔNG TY LUẬT TNHH TLK
Giấy phép hoạt động số: 01021852/TP/ĐKHĐ cấp bởi Sở Tư pháp TP. Hà Nội
TỔNG ĐÀI TƯ VẤN PHÁP LUẬT 24/7
GỌI NGAY: 097 211 8764
Vì trách nhiệm cộng đồng - Tư vấn hoàn toàn miễn phí
SỐ LƯỢT TRUY CẬP
Tổng lượt truy cập: 9.605.425
Xem trong ngày: 3.452
Đang xem: 60
zalo