SỞ TƯ PHÁP THÀNH PHỐ HÀ NỘI
CÔNG TY LUẬT TNHH TLK
Tel: 0243 2011 747 Hotline: 097 211 8764

I. CĂN CỨ PHÁP LÝ ÁP DỤNG

1. Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025;

2. Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, được Quốc hội thông qua ngày 17/06/2020, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 76/2025/QH15;

3. Nghị định số 96/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 31/03/2026, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư;

4. Nghị định số 168/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 30/06/2025, quy định về đăng ký doanh nghiệp.

II. NHẬN ĐỊNH PHÁP LÝ VỀ MUA CỔ PHẦN CÔNG TY KINH DOANH NHIỀU NGÀNH NGHỀ

1. Một ngành nghề bị hạn chế có thể ảnh hưởng đến toàn bộ phương án mua cổ phần

Nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần công ty kinh doanh nhiều ngành nghề tại Việt Nam phải đánh giá điều kiện tiếp cận thị trường đối với từng hoạt động kinh doanh có liên quan. Đây là vấn đề quan trọng bởi doanh nghiệp mục tiêu có thể đồng thời hoạt động trong các lĩnh vực được tiếp cận thị trường không kèm điều kiện, lĩnh vực tiếp cận có điều kiện và lĩnh vực chưa được phép tiếp cận đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Theo Điều 8 và Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025, việc nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần phải đáp ứng những điều kiện tiếp cận thị trường tương ứng. Đối với doanh nghiệp kinh doanh nhiều ngành nghề, không thể chỉ lựa chọn ngành nghề chính hoặc ngành tạo doanh thu lớn nhất để xác định tính hợp pháp của giao dịch.

Ví dụ, Công ty A kinh doanh sản xuất hàng hóa, phân phối sản phẩm và một số dịch vụ chuyên ngành. Nhà đầu tư nước ngoài dự kiến mua 60% cổ phần của Công ty A nhằm tham gia hoạt động sản xuất. Tuy nhiên, nếu công ty đang đăng ký hoặc thực hiện những hoạt động thuộc diện hạn chế tiếp cận thị trường, cơ cấu sở hữu dự kiến phải được đánh giá theo các điều kiện liên quan.

Việc ngành sản xuất có thể không áp dụng giới hạn sở hữu nước ngoài không đồng nghĩa nhà đầu tư được phép sở hữu 60% doanh nghiệp mà không cần kiểm tra các ngành nghề còn lại.

Đặc biệt, điều kiện đầu tư có thể khác nhau theo quốc tịch nhà đầu tư, hình thức cung cấp dịch vụ, phạm vi hoạt động và điều ước quốc tế áp dụng. Vì vậy, một phương án mua cổ phần phù hợp với nhà đầu tư thuộc quốc gia này chưa chắc có thể áp dụng nguyên trạng cho nhà đầu tư thuộc quốc gia khác.

2. Những rủi ro trọng yếu khi doanh nghiệp có nhiều ngành nghề đăng ký

Rủi ro đầu tiên là không rà soát toàn bộ danh mục ngành nghề của doanh nghiệp mục tiêu. Một số doanh nghiệp đã đăng ký nhiều ngành nghề từ khi thành lập nhưng chỉ tập trung hoạt động vào một số lĩnh vực nhất định. Khi tiếp nhận vốn nước ngoài, những ngành nghề khác vẫn cần được xem xét theo phạm vi điều kiện tiếp cận thị trường áp dụng.

Rủi ro thứ hai là xác định sai giới hạn sở hữu nước ngoài. Một doanh nghiệp có thể đồng thời kinh doanh ngành nghề không hạn chế tỷ lệ sở hữu và ngành nghề áp dụng giới hạn sở hữu cụ thể. Nếu phương án M&A vượt mức được phép đối với một hoạt động thuộc phạm vi áp dụng, giao dịch có nguy cơ không đáp ứng điều kiện đầu tư.

Rủi ro thứ ba là nhầm lẫn giữa điều kiện tiếp cận thị trường và điều kiện kinh doanh sau khi nhà đầu tư nước ngoài trở thành cổ đông. Việc đáp ứng điều kiện mua cổ phần không tự động thay thế nghĩa vụ xin giấy phép, duy trì điều kiện hoạt động hoặc thực hiện thủ tục chuyên ngành.

Trước khi triển khai thương vụ, doanh nghiệp cần kiểm tra:

  • Toàn bộ ngành nghề kinh doanh đã đăng ký;
  • Hoạt động thực tế và ngành nghề dự kiến tiếp tục kinh doanh;
  • Danh mục ngành nghề hạn chế tiếp cận thị trường;
  • Tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa theo từng ngành nghề khi có;
  • Quốc tịch nhà đầu tư và điều ước quốc tế có liên quan;
  • Những điều kiện về đối tác, hình thức đầu tư, phạm vi hoạt động;
  • Giấy phép chuyên ngành và điều kiện duy trì hoạt động sau M&A.

Việc đánh giá những nội dung này phải được thực hiện trước khi xác định tỷ lệ cổ phần, cơ cấu giao dịch và các điều kiện tiên quyết trong hợp đồng.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ khách hàng rà soát toàn bộ ngành nghề, phân loại điều kiện đầu tư và xác định những vấn đề có thể ảnh hưởng đến khả năng hoàn tất thương vụ, thay vì chỉ kiểm tra ngành nghề mà bên mua dự kiến trực tiếp khai thác.

Ảnh 1: Nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần công ty kinh doanh nhiều ngành nghề tại Việt Nam và rà soát điều kiện tiếp cận thị trường – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764

👉 Xem thêm: 01 (cuối H2 II): Tham khảo thêm: Điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài khi góp vốn, mua cổ phần.

III. PHÂN BIỆT NGÀNH NGHỀ ĐƯỢC TIẾP CẬN, TIẾP CẬN CÓ ĐIỀU KIỆN VÀ CHƯA ĐƯỢC TIẾP CẬN THỊ TRƯỜNG

1. Ngành nghề được tiếp cận thị trường không kèm điều kiện hạn chế riêng

Theo Luật Đầu tư năm 2025, đối với ngành nghề không thuộc danh mục hạn chế tiếp cận thị trường, nhà đầu tư nước ngoài về nguyên tắc được áp dụng điều kiện tiếp cận thị trường như nhà đầu tư trong nước, trừ những yêu cầu khác được pháp luật quy định.

Đối với doanh nghiệp kinh doanh nhiều ngành nghề, việc xác định một hoạt động thuộc nhóm được tiếp cận thị trường không kèm điều kiện riêng giúp nhà đầu tư có cơ sở lựa chọn phương án kinh doanh. Tuy nhiên, kết quả này không thay thế việc rà soát các ngành nghề còn lại.

Ví dụ, Công ty B hoạt động trong lĩnh vực sản xuất thông thường và đồng thời cung cấp một số dịch vụ chuyên ngành. Ngành sản xuất có thể được tiếp cận thị trường không kèm giới hạn sở hữu nước ngoài riêng, nhưng hoạt động dịch vụ vẫn cần được kiểm tra độc lập.

Cần phân biệt việc không bị hạn chế tiếp cận thị trường với việc được miễn toàn bộ điều kiện kinh doanh. Những yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy, môi trường, lao động, chất lượng sản phẩm hoặc giấy phép chuyên ngành vẫn có thể áp dụng.

2. Ngành nghề tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài

Theo Điều 15 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, danh mục ngành nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài được công bố tại Phụ lục I của Nghị định. Điều kiện cụ thể được xác định theo pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế về đầu tư có liên quan.

Đối với nhóm ngành nghề tiếp cận thị trường có điều kiện, nhà đầu tư nước ngoài có thể phải đáp ứng một hoặc nhiều yêu cầu về:

  • Tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ tối đa;
  • Hình thức đầu tư được phép thực hiện;
  • Phạm vi và nội dung hoạt động kinh doanh;
  • Đối tác Việt Nam tham gia thực hiện hoạt động đầu tư;
  • Năng lực, kinh nghiệm hoặc những điều kiện khác khi pháp luật quy định.

Ví dụ, doanh nghiệp vừa thực hiện hoạt động sản xuất vừa cung cấp dịch vụ logistics. Nhà đầu tư nước ngoài muốn mua cổ phần phải xác định chính xác từng dịch vụ logistics đang kinh doanh, bởi điều kiện tiếp cận thị trường có thể khác nhau giữa các loại dịch vụ và phương thức hoạt động.

Không thể kết luận toàn bộ lĩnh vực logistics áp dụng một tỷ lệ sở hữu nước ngoài duy nhất. Tương tự, trong lĩnh vực phân phối hàng hóa, quảng cáo hoặc giáo dục, điều kiện đầu tư phải được đánh giá theo phạm vi hoạt động cụ thể và căn cứ pháp lý tương ứng.

Theo điểm a khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025, nếu giao dịch làm tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại doanh nghiệp kinh doanh ngành nghề tiếp cận thị trường có điều kiện, nhà đầu tư thuộc trường hợp phải đăng ký M&A trước khi thay đổi thành viên, cổ đông.

3. Ngành nghề chưa được tiếp cận thị trường và giới hạn đối với giao dịch mua cổ phần

Phụ lục I Nghị định số 96/2026/NĐ-CP phân biệt ngành nghề chưa được tiếp cận thị trường với ngành nghề tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Đối với ngành nghề chưa được tiếp cận thị trường, nhà đầu tư nước ngoài không được mặc nhiên tham gia đầu tư kinh doanh dưới hình thức góp vốn, mua cổ phần để thực hiện hoạt động thuộc phạm vi hạn chế.

Trường hợp doanh nghiệp mục tiêu đồng thời đăng ký ngành nghề chưa được tiếp cận thị trường và những ngành nghề khác, cần xác định chính xác phạm vi hoạt động, tình trạng pháp lý và khả năng cơ cấu lại ngành nghề trước khi thực hiện giao dịch.

Không nên sử dụng việc nhà đầu tư chỉ mua tỷ lệ cổ phần nhỏ hoặc không trực tiếp tham gia điều hành để mặc nhiên kết luận giao dịch được phép thực hiện. Điều kiện tiếp cận thị trường phải được đánh giá theo quy định áp dụng đối với từng hoạt động.

Việc điều chỉnh, thu hẹp hoặc loại bỏ ngành nghề chưa đáp ứng điều kiện chỉ được thực hiện trên cơ sở phương án kinh doanh thực tế và những nghĩa vụ pháp lý liên quan. Không được sử dụng việc thay đổi thông tin đăng ký doanh nghiệp để che giấu hoạt động đầu tư kinh doanh thuộc diện chưa được phép tiếp cận.

👉 Xem thêm: 02 (cuối H2 III): Tham khảo thêm: Thủ tục đăng ký góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài ngành nghề có điều kiện.

IV. CÁCH RÀ SOÁT DANH MỤC NGÀNH NGHỀ CỦA DOANH NGHIỆP TRƯỚC GIAO DỊCH M&A

1. Đối chiếu ngành nghề đăng ký với hoạt động kinh doanh thực tế

Trước khi nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần doanh nghiệp đa ngành, cần lập danh mục đầy đủ những ngành nghề đã đăng ký và đối chiếu với hoạt động kinh doanh thực tế.

Việc rà soát không nên chỉ căn cứ mã ngành hoặc tên ngành nghề thể hiện trên hệ thống đăng ký doanh nghiệp. Nhiều ngành nghề có phạm vi rộng, trong khi điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài có thể được xác định theo từng loại dịch vụ, sản phẩm hoặc hoạt động cụ thể.

Ví dụ, doanh nghiệp đăng ký một nhóm ngành dịch vụ nhưng thực tế chỉ triển khai một phần hoạt động. Khi đánh giá điều kiện tiếp cận thị trường, cần xác định chính xác phạm vi dịch vụ được cung cấp, giấy phép đang sử dụng và những hoạt động dự kiến tiếp tục sau M&A.

Đối với các ngành nghề được ghi nhận rộng hơn phạm vi kinh doanh thực tế, doanh nghiệp có thể cần làm rõ nội dung hoạt động hoặc xem xét phương án điều chỉnh ngành nghề phù hợp trước giao dịch.

2. Xây dựng danh mục điều kiện đầu tư theo từng ngành nghề

Sau khi xác định danh mục ngành nghề, doanh nghiệp cần đối chiếu từng hoạt động với Điều 8 Luật Đầu tư năm 2025, Phụ lục I Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, pháp luật chuyên ngành và điều ước quốc tế liên quan.

Kết quả rà soát cần xác định rõ ngành nghề được tiếp cận thị trường không kèm điều kiện riêng, ngành nghề tiếp cận có điều kiện và ngành nghề chưa được tiếp cận thị trường.

Đối với ngành nghề có điều kiện, cần làm rõ giới hạn sở hữu nước ngoài, phạm vi hoạt động được phép, yêu cầu về đối tác, năng lực và những điều kiện chuyên ngành tương ứng.

Việc xây dựng phương án mua cổ phần phải dựa trên kết quả tổng hợp. Nếu các ngành nghề của doanh nghiệp chịu những giới hạn khác nhau, nhà đầu tư cần xác định cơ cấu sở hữu có thể đáp ứng đồng thời các điều kiện áp dụng.

Đặc biệt, điều kiện tiếp cận thị trường còn có thể phụ thuộc quốc tịch nhà đầu tư. Do đó, không nên sử dụng kết quả rà soát dành cho một nhà đầu tư khác mà chưa kiểm tra điều ước quốc tế và phạm vi cam kết tương ứng.

3. Kiểm soát điều kiện trước khi ký hợp đồng và giải ngân

Khi đã xác định ngành nghề và điều kiện tiếp cận thị trường, các bên cần thiết kế hợp đồng mua cổ phần phù hợp với kết quả thẩm định.

Hợp đồng nên làm rõ điều kiện tiên quyết liên quan đến việc đăng ký M&A, điều chỉnh ngành nghề nếu cần, hoàn tất giấy phép chuyên ngành và những yêu cầu khác có thể ảnh hưởng đến quyền sở hữu của bên mua.

Đối với giao dịch phải đăng ký trước theo khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025, việc thay đổi thành viên, cổ đông phải được thực hiện sau khi hoàn thành thủ tục đầu tư bắt buộc.

Trường hợp doanh nghiệp cần điều chỉnh cơ cấu ngành nghề trước khi tiếp nhận vốn, các bên phải xác định rõ trách nhiệm thực hiện, thời hạn hoàn tất và phương án xử lý nếu điều kiện không được đáp ứng.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ khách hàng rà soát điều kiện tiếp cận thị trường, phân tích cấu trúc sở hữu và kiểm soát các điều kiện pháp lý trong hợp đồng M&A, giúp nhà đầu tư hạn chế nguy cơ đã thanh toán nhưng không thể hoàn tất quyền sở hữu vốn.

👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để rà soát ngành nghề, xác định giới hạn sở hữu nước ngoài và xây dựng phương án M&A doanh nghiệp đa ngành đúng pháp luật – Hotline: 097.211.8764.

V. XÁC ĐỊNH GIỚI HẠN SỞ HỮU NƯỚC NGOÀI KHI DOANH NGHIỆP KINH DOANH NHIỀU NGÀNH NGHỀ

1. Nguyên tắc xác định tỷ lệ sở hữu nước ngoài khi doanh nghiệp hoạt động đa ngành

Khi nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần công ty kinh doanh nhiều ngành nghề tại Việt Nam, việc xác định tỷ lệ sở hữu tối đa phải căn cứ vào điều kiện tiếp cận thị trường áp dụng đối với từng ngành nghề và chủ thể đầu tư. Không thể chỉ dựa trên ngành nghề chính, ngành tạo doanh thu lớn nhất hoặc lĩnh vực mà nhà đầu tư dự kiến trực tiếp tham gia.

Theo Điều 8 Luật Đầu tư năm 2025 và các Điều 15, 16, 17 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài được xác định trên cơ sở pháp luật Việt Nam, điều ước quốc tế có liên quan và những quy định áp dụng đối với từng ngành nghề.

Đối với doanh nghiệp kinh doanh nhiều ngành nghề, cần kiểm tra đồng thời các giới hạn sở hữu nước ngoài. Trường hợp một ngành nghề cho phép sở hữu 100% vốn nhưng ngành nghề khác áp dụng giới hạn thấp hơn, phương án mua cổ phần phải đáp ứng đồng thời những điều kiện áp dụng cho các hoạt động mà doanh nghiệp tiếp tục kinh doanh.

Ví dụ, Công ty A đồng thời kinh doanh hoạt động sản xuất thông thường và một dịch vụ chuyên ngành có giới hạn sở hữu nước ngoài tối đa 49% theo quy định áp dụng cho nhà đầu tư cụ thể. Nhà đầu tư nước ngoài dự kiến mua 70% cổ phần Công ty A để phát triển sản xuất.

Nếu Công ty A tiếp tục kinh doanh dịch vụ chuyên ngành chịu giới hạn 49% và không có cơ chế pháp lý cho phép áp dụng tỷ lệ khác, phương án mua 70% cổ phần không đáp ứng điều kiện sở hữu đối với ngành nghề đó. Việc nhà đầu tư không trực tiếp điều hành bộ phận kinh doanh dịch vụ không tự động loại trừ giới hạn sở hữu.

Tuy nhiên, mức 49% trong ví dụ chỉ thể hiện tình huống giả định. Tỷ lệ áp dụng thực tế phải được xác định riêng theo từng ngành nghề, quốc tịch nhà đầu tư, hình thức đầu tư và quy định có hiệu lực tại thời điểm giao dịch.

2. Cách xử lý khi các ngành nghề có giới hạn sở hữu khác nhau

Đối với doanh nghiệp đa ngành, không phải mọi ngành nghề đều áp dụng một tỷ lệ sở hữu nước ngoài thống nhất. Vì vậy, nhà đầu tư cần lập bảng đối chiếu pháp lý theo từng hoạt động, xác định tỷ lệ được phép và những điều kiện bổ sung trước khi lựa chọn cấu trúc M&A.

Việc rà soát cần phân biệt ngành nghề không hạn chế tỷ lệ sở hữu nước ngoài, ngành nghề có giới hạn cụ thể và ngành nghề áp dụng những điều kiện khác ngoài tỷ lệ sở hữu. Ngoài ra, cần xác định hoạt động nào doanh nghiệp đang kinh doanh, hoạt động nào dự kiến tiếp tục và hoạt động nào có thể được tổ chức lại hợp pháp.

Những yếu tố cần kiểm tra bao gồm:

  • Tổng tỷ lệ sở hữu nước ngoài trước và sau giao dịch;
  • Tỷ lệ sở hữu của từng nhà đầu tư và nhóm chủ thể thuộc diện luật định;
  • Giới hạn sở hữu áp dụng cho từng ngành nghề;
  • Những điều kiện về hình thức đầu tư và đối tác tham gia;
  • Quốc tịch nhà đầu tư và phạm vi điều ước quốc tế liên quan;
  • Các yêu cầu về giấy phép và hoạt động kinh doanh thực tế;
  • Khả năng điều chỉnh phạm vi hoạt động hoặc cơ cấu doanh nghiệp phù hợp pháp luật.

Trường hợp có nhiều mức giới hạn sở hữu khác nhau, doanh nghiệp phải lựa chọn phương án đáp ứng đồng thời các điều kiện áp dụng. Tuy nhiên, không nên máy móc lấy mức thấp nhất trong mọi trường hợp mà bỏ qua phạm vi ngành nghề, đối tượng điều chỉnh hoặc cơ chế pháp lý riêng.

Ví dụ, nếu một giới hạn chỉ áp dụng cho loại dịch vụ cụ thể mà doanh nghiệp không thực hiện, cần kiểm tra thực chất phạm vi hoạt động trước khi kết luận toàn bộ phương án mua cổ phần bị giới hạn theo tỷ lệ đó.

3. Kiểm soát tỷ lệ sở hữu gián tiếp và cấu trúc nhà đầu tư nhiều tầng

Trong các thương vụ M&A FDI, nhà đầu tư nước ngoài có thể mua cổ phần trực tiếp hoặc thông qua một tổ chức kinh tế đã thành lập tại Việt Nam. Khi đó, việc xác định nghĩa vụ đầu tư không chỉ căn cứ tên pháp nhân trực tiếp đứng ra nhận chuyển nhượng.

Theo Điều 20 Luật Đầu tư năm 2025, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc những trường hợp luật định phải đáp ứng điều kiện và thực hiện thủ tục đầu tư như nhà đầu tư nước ngoài khi tiếp tục góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp hoặc thực hiện hoạt động đầu tư tương ứng.

Do đó, doanh nghiệp cần rà soát cấu trúc sở hữu trực tiếp, gián tiếp và những chủ thể có liên quan để xác định chính xác điều kiện tiếp cận thị trường. Việc sử dụng công ty trung gian không đương nhiên làm thay đổi hoặc loại bỏ nghĩa vụ áp dụng đối với giao dịch.

Trường hợp cơ cấu sở hữu nhiều tầng có thể dẫn đến cách xác định khác nhau về tỷ lệ vốn hoặc quyền kiểm soát, cần phân tích riêng theo quy định điều chỉnh từng hoạt động. Không nên đồng nhất tỷ lệ sở hữu kinh tế gián tiếp với tỷ lệ sở hữu trực tiếp trong mọi trường hợp nếu pháp luật chuyên ngành có cơ chế xác định riêng.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ khách hàng rà soát giới hạn sở hữu nước ngoài, phân tích cấu trúc vốn và lựa chọn phương án M&A phù hợp với toàn bộ ngành nghề doanh nghiệp dự kiến tiếp tục kinh doanh.

👉 Xem thêm: 03 (cuối H2 V): Tham khảo thêm: Nhà đầu tư nước ngoài mua trên 50% vốn công ty tại Việt Nam: Điều kiện và đăng ký (MỚI NHẤT).

VI. XỬ LÝ NGÀNH NGHỀ CHƯA ĐÁP ỨNG ĐIỀU KIỆN TIẾP CẬN THỊ TRƯỜNG

1. Xác định nguyên nhân ngành nghề chưa đáp ứng điều kiện đầu tư nước ngoài

Khi thẩm định doanh nghiệp kinh doanh nhiều ngành nghề, nhà đầu tư có thể phát hiện một hoặc nhiều hoạt động không đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường theo cơ cấu sở hữu dự kiến. Trong trường hợp này, cần xác định chính xác nguyên nhân trước khi quyết định thay đổi tỷ lệ mua cổ phần hoặc điều chỉnh phạm vi kinh doanh.

Một ngành nghề có thể chưa đáp ứng điều kiện vì thuộc danh mục chưa được tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài, vượt giới hạn sở hữu cho phép, không đáp ứng điều kiện về hình thức đầu tư hoặc thiếu những điều kiện bắt buộc khác.

Ngoài ra, việc áp dụng điều kiện có thể phụ thuộc quốc tịch nhà đầu tư, phạm vi cam kết quốc tế và nội dung hoạt động cụ thể. Vì vậy, cần phân biệt trường hợp giao dịch không được phép thực hiện với trường hợp được phép nhưng phải điều chỉnh phương án hoặc bổ sung điều kiện trước khi hoàn tất.

Theo Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, việc đánh giá điều kiện tiếp cận thị trường phải dựa trên quy định áp dụng cho ngành nghề và hình thức đầu tư. Không nên mặc nhiên kết luận mọi ngành nghề có điều kiện đều bị cấm tiếp nhận vốn nước ngoài.

Đối với doanh nghiệp đa ngành, kết quả rà soát phải xác định rõ ngành nghề nào đang tạo ra trở ngại pháp lý và trở ngại đó ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ sở hữu, quyền quản trị hay phạm vi hoạt động sau M&A.

2. Điều chỉnh hoặc loại bỏ ngành nghề không phù hợp trước khi tiếp nhận vốn

Một giải pháp có thể được xem xét là điều chỉnh phạm vi ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp mục tiêu trước khi thực hiện giao dịch M&A. Tuy nhiên, việc điều chỉnh phải phản ánh phương án kinh doanh thực tế và đáp ứng các nghĩa vụ pháp luật liên quan.

Trường hợp doanh nghiệp đã đăng ký ngành nghề nhưng chưa hoạt động, việc loại bỏ ngành nghề khỏi hồ sơ đăng ký doanh nghiệp có thể được xem xét nếu phù hợp với kế hoạch kinh doanh và không làm ảnh hưởng đến nghĩa vụ pháp lý khác.

Ngược lại, đối với ngành nghề doanh nghiệp đang kinh doanh, cần kiểm tra hợp đồng với khách hàng, giấy phép chuyên ngành, nghĩa vụ thuế, lao động và những trách nhiệm phát sinh trước khi chấm dứt hoặc thu hẹp hoạt động.

Ví dụ, Công ty B đang kinh doanh sản xuất, phân phối hàng hóa và một dịch vụ chuyên ngành mà tỷ lệ sở hữu nước ngoài dự kiến không đáp ứng điều kiện. Các bên có thể đánh giá khả năng chấm dứt hợp pháp hoạt động dịch vụ đó, điều chỉnh ngành nghề và duy trì những hoạt động còn lại trước khi tiếp nhận vốn.

Tuy nhiên, việc xóa mã ngành trên hệ thống đăng ký doanh nghiệp không tự động chứng minh doanh nghiệp đã chấm dứt toàn bộ hoạt động tương ứng. Nếu doanh nghiệp vẫn thực tế cung cấp dịch vụ thuộc diện hạn chế, việc chỉ thay đổi thông tin đăng ký có thể không giải quyết được rủi ro pháp lý.

3. Cơ cấu lại hoạt động kinh doanh và kiểm soát rủi ro chuyển giao

Đối với doanh nghiệp có nhiều ngành nghề và giá trị thương vụ lớn, các bên có thể xem xét phương án tổ chức lại hoạt động kinh doanh nhằm tách biệt những lĩnh vực có điều kiện tiếp cận thị trường khác nhau.

Tùy tình trạng thực tế, phương án có thể liên quan đến việc phân chia hoạt động giữa các pháp nhân, chuyển giao hợp đồng, tài sản, lao động hoặc điều chỉnh phạm vi dự án đầu tư. Tuy nhiên, những phương án này chỉ được triển khai khi đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật và có mục đích kinh doanh hợp pháp.

Không được sử dụng việc thành lập công ty trung gian, thỏa thuận đứng tên hộ hoặc chuyển giao mang tính hình thức nhằm che giấu quyền sở hữu, quyền kiểm soát thực tế của nhà đầu tư nước ngoài.

Khi cơ cấu lại doanh nghiệp, cần đánh giá đồng thời các nghĩa vụ về:

  • Quyền sở hữu tài sản và nghĩa vụ hợp đồng;
  • Quyền lợi người lao động và trách nhiệm của người sử dụng lao động;
  • Thuế, kế toán và nghĩa vụ tài chính phát sinh;
  • Giấy phép chuyên ngành và điều kiện duy trì hoạt động;
  • Dự án đầu tư và quyền sử dụng đất khi có;
  • Điều kiện tập trung kinh tế và những thủ tục liên quan.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ phân tích các phương án điều chỉnh ngành nghề, tổ chức lại hoạt động và kiểm soát tính hợp pháp của cấu trúc M&A. Mục tiêu là bảo đảm nhà đầu tư được tiếp nhận vốn theo phương án phù hợp thực chất, không chỉ đáp ứng hình thức hồ sơ.

Ảnh 2: Xử lý ngành nghề chưa đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường khi nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần doanh nghiệp đa ngành tại Việt Nam – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764

VII. ĐIỀU KIỆN ĐỐI VỚI NGÀNH NGHỀ ĐÃ ĐĂNG KÝ NHƯNG CHƯA TRIỂN KHAI HOẠT ĐỘNG

1. Ngành nghề chưa phát sinh doanh thu có phải xem xét điều kiện tiếp cận thị trường không?

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đăng ký hàng chục ngành nghề kinh doanh nhưng chỉ triển khai một số hoạt động. Khi nhà đầu tư nước ngoài dự kiến mua cổ phần, câu hỏi thường phát sinh là những ngành nghề chưa hoạt động có cần được xem xét điều kiện tiếp cận thị trường hay không.

Việc chưa phát sinh doanh thu không phải căn cứ duy nhất để kết luận ngành nghề đó không ảnh hưởng đến giao dịch M&A. Cần phân biệt ngành nghề đã đăng ký nhưng chưa triển khai, ngành nghề đã triển khai hoạt động chuẩn bị đầu tư và ngành nghề đã kinh doanh thực tế nhưng chưa phát sinh doanh thu.

Theo điểm a khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025, nghĩa vụ đăng ký liên quan đến việc làm tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại tổ chức kinh tế kinh doanh ngành nghề tiếp cận thị trường có điều kiện. Việc xác định doanh nghiệp có kinh doanh ngành nghề đó hay không cần được đánh giá trên cơ sở hồ sơ và hoạt động thực tế.

Đối với doanh nghiệp đã đăng ký ngành nghề có điều kiện nhưng chưa triển khai, nhà đầu tư vẫn cần kiểm tra việc ngành nghề đó có được dự kiến duy trì, triển khai sau giao dịch hay không. Đặc biệt, khi doanh nghiệp tiếp tục giữ ngành nghề trong phạm vi hoạt động dự kiến, cần đánh giá khả năng đáp ứng điều kiện sở hữu nước ngoài tương ứng.

Không nên mặc nhiên coi việc chưa có hóa đơn hoặc doanh thu là bằng chứng doanh nghiệp hoàn toàn không kinh doanh ngành nghề. Hoạt động chuẩn bị đầu tư, hợp đồng, giấy phép hoặc những giao dịch thực tế khác có thể là căn cứ cần được xem xét.

2. Phương án duy trì, thu hẹp hoặc loại bỏ ngành nghề chưa hoạt động

Đối với ngành nghề đã đăng ký nhưng chưa phát sinh hoạt động, doanh nghiệp có thể lựa chọn duy trì nếu nhà đầu tư nước ngoài đáp ứng đầy đủ điều kiện tiếp cận thị trường, hoặc thực hiện điều chỉnh ngành nghề phù hợp trước khi hoàn tất giao dịch.

Việc lựa chọn cần căn cứ mục tiêu M&A và kế hoạch kinh doanh sau khi thay đổi sở hữu. Nếu nhà đầu tư không có nhu cầu triển khai ngành nghề đang tạo ra giới hạn sở hữu, phương án loại bỏ ngành nghề đó có thể giúp đơn giản hóa cấu trúc pháp lý.

Tuy nhiên, doanh nghiệp phải kiểm tra những giấy phép đã được cấp, hồ sơ dự án và nghĩa vụ liên quan trước khi thực hiện thủ tục điều chỉnh. Trường hợp ngành nghề được ghi nhận trong mục tiêu dự án đầu tư, việc thay đổi có thể cần được xem xét theo pháp luật đầu tư chứ không chỉ theo pháp luật doanh nghiệp.

Đặc biệt, nếu doanh nghiệp đã ký hợp đồng hoặc phát sinh nghĩa vụ với khách hàng, đối tác liên quan đến ngành nghề đó, việc chấm dứt hoạt động phải bảo đảm quyền lợi của các bên và tuân thủ quy định pháp luật.

Giải pháp phù hợp là xây dựng phương án điều chỉnh ngành nghề và đánh giá lại điều kiện tiếp cận thị trường sau điều chỉnh, trước khi tiến hành đăng ký M&A hoặc hoàn tất chuyển quyền sở hữu vốn.

3. Kiểm soát nghĩa vụ khi bổ sung lại ngành nghề sau khi hoàn tất M&A

Một vấn đề quan trọng thường bị bỏ qua là việc doanh nghiệp loại bỏ ngành nghề trước M&A nhưng sau khi tiếp nhận vốn nước ngoài lại có kế hoạch đăng ký bổ sung ngành nghề đó.

Theo Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, việc bổ sung ngành nghề đầu tư kinh doanh của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài phải phù hợp với điều kiện tiếp cận thị trường tương ứng.

Do đó, việc hoàn tất giao dịch M&A khi doanh nghiệp chưa kinh doanh một ngành nghề không đồng nghĩa sau này được tự do bổ sung ngành nghề đó mà không phải đáp ứng điều kiện áp dụng.

Ví dụ, Công ty C loại bỏ một dịch vụ chuyên ngành trước khi nhà đầu tư nước ngoài mua 75% cổ phần. Sau giao dịch, công ty muốn đăng ký kinh doanh lại dịch vụ này. Khi đó, doanh nghiệp phải kiểm tra điều kiện tiếp cận thị trường theo cơ cấu sở hữu mới và những quy định chuyên ngành có hiệu lực tại thời điểm bổ sung.

Nếu tỷ lệ sở hữu nước ngoài hiện tại vượt giới hạn cho phép đối với hoạt động dự kiến, doanh nghiệp không thể chỉ thực hiện thủ tục bổ sung mã ngành để được kinh doanh hợp pháp.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ khách hàng hoạch định danh mục ngành nghề trước và sau M&A, hạn chế việc cơ cấu lại hoạt động thiếu định hướng khiến doanh nghiệp gặp trở ngại khi mở rộng kinh doanh về sau.

👉 Xem thêm: 04 (cuối H2 VII): Tham khảo thêm: Nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần tại Việt Nam có phải đăng ký trước không? (MỚI NHẤT).

VIII. HỒ SƠ, TRÌNH TỰ VÀ THỦ TỤC ĐĂNG KÝ M&A ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP ĐA NGÀNH

1. Xác định trường hợp phải đăng ký M&A trước khi thay đổi thành viên, cổ đông

Theo khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025, nhà đầu tư nước ngoài phải đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp trước khi thay đổi thành viên, cổ đông nếu giao dịch thuộc một trong những trường hợp luật định.

Đối với doanh nghiệp kinh doanh nhiều ngành nghề, trường hợp cần đặc biệt quan tâm là giao dịch làm tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại doanh nghiệp kinh doanh ngành nghề tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Ngoài ra, phải xem xét trường hợp giao dịch làm tăng tỷ lệ sở hữu nước ngoài vượt ngưỡng trên 50% hoặc tiếp tục tăng khi đã nắm giữ trên 50%, cũng như trường hợp doanh nghiệp mục tiêu có quyền sử dụng đất tại khu vực thuộc diện xem xét về quốc phòng, an ninh.

Như vậy, ngay cả khi doanh nghiệp đã điều chỉnh một số ngành nghề có điều kiện trước giao dịch, vẫn cần rà soát những căn cứ đăng ký khác. Việc loại bỏ một ngành nghề không đương nhiên khiến giao dịch được miễn thủ tục đăng ký M&A.

Trường hợp giao dịch không thuộc diện đăng ký bắt buộc, doanh nghiệp thực hiện chuyển nhượng và những thủ tục đăng ký, thông báo thay đổi sở hữu theo pháp luật doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc không phải đăng ký M&A không đồng nghĩa nhà đầu tư được miễn các điều kiện tiếp cận thị trường phải đáp ứng.

2. Thành phần hồ sơ đăng ký mua cổ phần doanh nghiệp kinh doanh nhiều ngành nghề

Theo Điều 76 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài dự kiến góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp thuộc diện phải đăng ký nộp 01 bộ hồ sơ tại cơ quan đăng ký đầu tư có thẩm quyền.

Hồ sơ được chuẩn bị theo quy định, gồm những tài liệu cơ bản:

  • Văn bản đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp;
  • Tài liệu về tư cách pháp lý của nhà đầu tư nước ngoài;
  • Tài liệu về tư cách pháp lý của tổ chức kinh tế tiếp nhận vốn;
  • Văn bản thỏa thuận nguyên tắc giữa các bên về giao dịch góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp;
  • Thông tin, tài liệu về quyền sử dụng đất khi thuộc trường hợp pháp luật yêu cầu.

Đối với doanh nghiệp đa ngành, văn bản đăng ký cần thể hiện đầy đủ ngành nghề kinh doanh và thông tin cơ cấu sở hữu nước ngoài trước, sau giao dịch. Đây là cơ sở để cơ quan đăng ký đầu tư xem xét khả năng đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường.

Trường hợp doanh nghiệp đã điều chỉnh ngành nghề trước khi nộp hồ sơ, cần bảo đảm thông tin đăng ký doanh nghiệp và những tài liệu pháp lý liên quan được cập nhật thống nhất.

Đối với nhà đầu tư là tổ chức nước ngoài, cần kiểm tra giấy tờ pháp lý, người đại diện theo ủy quyền và yêu cầu về hình thức tài liệu, hợp pháp hóa lãnh sự khi áp dụng.

Nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý sự thống nhất giữa phương án mua cổ phần trong thỏa thuận nguyên tắc, tỷ lệ sở hữu dự kiến và ngành nghề được kê khai. Nếu phương án giao dịch thay đổi làm ảnh hưởng đến điều kiện tiếp cận thị trường, phải đánh giá lại trước khi hoàn tất thủ tục.

3. Trình tự giải quyết, thời hạn và kiểm soát điều kiện hoàn tất giao dịch

Theo Điều 76 Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, cơ quan đăng ký đầu tư xem xét hồ sơ đăng ký góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp và thông báo kết quả trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ theo quy định.

Đối với doanh nghiệp kinh doanh nhiều ngành nghề, quá trình giải quyết tập trung vào việc đánh giá điều kiện đầu tư và những thông tin về cơ cấu sở hữu nước ngoài. Trình tự cần được tổ chức như sau:

  • Rà soát toàn bộ ngành nghề và điều kiện tiếp cận thị trường;
  • Xác định tỷ lệ sở hữu nước ngoài có thể thực hiện;
  • Hoàn tất việc điều chỉnh ngành nghề khi thực sự cần thiết và hợp pháp;
  • Chuẩn bị, nộp hồ sơ đăng ký M&A nếu giao dịch thuộc diện bắt buộc;
  • Theo dõi việc xem xét và thực hiện giải trình, bổ sung hồ sơ khi có yêu cầu;
  • Nhận thông báo kết quả giải quyết thủ tục;
  • Thực hiện chuyển nhượng, thanh toán và thay đổi thành viên, cổ đông theo quy định.

Kết quả đăng ký M&A không tự động xác lập quyền sở hữu cổ phần. Nhà đầu tư và doanh nghiệp vẫn phải hoàn tất nghĩa vụ hợp đồng, thanh toán theo pháp luật ngoại hối và thực hiện thủ tục doanh nghiệp tương ứng.

Đặc biệt, hợp đồng M&A cần xác định rõ trách nhiệm của các bên nếu một ngành nghề không đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường hoặc cơ quan đăng ký đầu tư từ chối giao dịch.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ khách hàng phân tích từng ngành nghề, xây dựng phương án sở hữu, chuẩn bị hồ sơ và kiểm soát trình tự giao dịch. Giải pháp tập trung bảo đảm thương vụ được thực hiện phù hợp pháp luật, hạn chế chi phí không cần thiết và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.

👉 Xem thêm: 05 (cuối H2 VIII): Tham khảo thêm: Hồ sơ đăng ký góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài bị từ chối tại Việt Nam: Cách xử lý (MỚI NHẤT).

👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để rà soát ngành nghề, xác định tỷ lệ sở hữu nước ngoài và hoàn thiện hồ sơ đăng ký M&A doanh nghiệp đa ngành – Hotline: 097.211.8764.

IX. KIỂM SOÁT ĐIỀU KIỆN CHUYÊN NGÀNH VÀ GIẤY PHÉP KINH DOANH SAU M&A

1. Phân biệt điều kiện tiếp cận thị trường với điều kiện duy trì hoạt động kinh doanh

Sau khi nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần công ty kinh doanh nhiều ngành nghề tại Việt Nam, doanh nghiệp phải tiếp tục kiểm soát các điều kiện kinh doanh và giấy phép chuyên ngành theo quy định. Việc hoàn tất thủ tục đăng ký M&A không đồng nghĩa doanh nghiệp đương nhiên đáp ứng đầy đủ điều kiện để duy trì hoặc mở rộng mọi hoạt động đã đăng ký.

Theo Luật Đầu tư năm 2025 và Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài được xác định theo ngành nghề, hình thức đầu tư và quy định pháp luật có liên quan. Trong khi đó, điều kiện đầu tư kinh doanh chuyên ngành có thể bao gồm những yêu cầu về giấy phép, nhân sự, cơ sở vật chất, vốn, kinh nghiệm hoặc các điều kiện hoạt động khác.

Ví dụ, Công ty A đồng thời hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, phân phối hàng hóa và cung cấp một số dịch vụ chuyên ngành. Nhà đầu tư nước ngoài được phép mua 60% cổ phần sau khi đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường. Tuy nhiên, việc thay đổi cơ cấu sở hữu có thể làm phát sinh yêu cầu rà soát giấy phép kinh doanh, điều kiện duy trì hoạt động hoặc thủ tục điều chỉnh giấy phép đối với một số lĩnh vực cụ thể.

Doanh nghiệp cần phân biệt ba vấn đề: điều kiện được phép mua cổ phần, điều kiện được phép thực hiện hoạt động kinh doanh và nghĩa vụ cập nhật giấy phép sau khi cơ cấu sở hữu thay đổi. Các nghĩa vụ này có thể phát sinh độc lập và không được thay thế cho nhau.

2. Rà soát giấy phép chuyên ngành và phạm vi hoạt động được phép

Đối với doanh nghiệp đa ngành, nhà đầu tư cần kiểm tra toàn bộ giấy phép và điều kiện hoạt động của từng lĩnh vực kinh doanh trước khi tiếp nhận quyền quản trị. Việc chỉ rà soát Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp có thể không phản ánh đầy đủ những giới hạn pháp lý áp dụng đối với hoạt động thực tế.

Những nội dung cần kiểm soát bao gồm:

  • Giấy phép kinh doanh và giấy phép chuyên ngành đã được cấp;
  • Phạm vi hoạt động, loại hình dịch vụ và địa bàn được phép kinh doanh;
  • Điều kiện về tỷ lệ sở hữu nước ngoài sau chuyển nhượng;
  • Điều kiện về người quản lý, nhân sự chuyên môn và năng lực hoạt động;
  • Nghĩa vụ thông báo hoặc điều chỉnh giấy phép khi thay đổi cơ cấu sở hữu;
  • Thời hạn hiệu lực của giấy phép và những điều kiện duy trì;
  • Nghĩa vụ báo cáo, kiểm tra và thanh tra chuyên ngành.

Đặc biệt, không phải mọi giấy phép đều phải cấp lại chỉ vì doanh nghiệp có thêm cổ đông nước ngoài. Nghĩa vụ thay đổi, cấp lại hoặc thông báo được xác định theo quy định riêng của từng ngành nghề và nội dung thực tế thay đổi.

Đối với doanh nghiệp có ngành nghề chưa triển khai, cần kiểm tra điều kiện pháp lý trước khi bắt đầu hoạt động sau M&A. Việc nhà đầu tư đã hoàn tất mua cổ phần không tạo ra quyền tự động triển khai những ngành nghề chưa đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường hoặc điều kiện kinh doanh.

3. Kiểm soát phương án mở rộng ngành nghề sau khi thay đổi sở hữu

Sau khi tiếp nhận vốn nước ngoài, doanh nghiệp có thể dự kiến bổ sung ngành nghề, mở rộng phạm vi hoạt động hoặc triển khai những dự án đầu tư mới. Tuy nhiên, cơ cấu sở hữu nước ngoài sau giao dịch có thể làm thay đổi điều kiện pháp lý áp dụng đối với các hoạt động này.

Theo Điều 20 Luật Đầu tư năm 2025, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc các trường hợp luật định phải đáp ứng điều kiện và thực hiện thủ tục đầu tư theo quy định đối với nhà đầu tư nước ngoài khi thực hiện những hoạt động đầu tư tương ứng.

Do đó, doanh nghiệp không nên mặc nhiên sử dụng kết luận về điều kiện đầu tư tại thời điểm mua cổ phần để áp dụng cho mọi ngành nghề bổ sung trong tương lai.

Ví dụ, Công ty B đã loại bỏ một ngành nghề có giới hạn sở hữu nước ngoài trước khi nhà đầu tư nước ngoài mua 80% cổ phần. Sau M&A, doanh nghiệp muốn đăng ký kinh doanh trở lại ngành nghề đó. Khi đó, công ty phải đánh giá điều kiện tiếp cận thị trường theo cơ cấu sở hữu hiện tại và quy định có hiệu lực tại thời điểm bổ sung.

Nếu tỷ lệ sở hữu nước ngoài không đáp ứng giới hạn áp dụng, doanh nghiệp không thể chỉ bổ sung mã ngành trên hồ sơ đăng ký doanh nghiệp để được phép kinh doanh hợp pháp.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ khách hàng xây dựng phương án quản lý ngành nghề và giấy phép sau M&A, kiểm soát khả năng mở rộng hoạt động và hạn chế những rủi ro phát sinh từ thay đổi cơ cấu sở hữu nước ngoài.

👉 Xem thêm: 06 (cuối H2 IX): Tham khảo thêm: Nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần công ty Việt Nam có cần điều chỉnh IRC không? (MỚI NHẤT).

X. THANH TOÁN, THAY ĐỔI CỔ ĐÔNG VÀ NGHĨA VỤ PHÁP LÝ SAU CHUYỂN NHƯỢNG

1. Thanh toán tiền mua cổ phần và kiểm soát điều kiện hoàn tất giao dịch

Thanh toán tiền mua cổ phần, phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài phải được thực hiện phù hợp với hợp đồng và quy định pháp luật ngoại hối. Đối với doanh nghiệp kinh doanh nhiều ngành nghề, việc thanh toán còn cần được tổ chức thống nhất với điều kiện tiếp cận thị trường và trình tự đăng ký M&A.

Trường hợp giao dịch thuộc diện phải đăng ký trước theo khoản 3 Điều 21 Luật Đầu tư năm 2025, các bên phải hoàn tất thủ tục này trước khi thay đổi thành viên, cổ đông theo quy định.

Hợp đồng có thể quy định điều kiện tiên quyết về việc điều chỉnh ngành nghề, đáp ứng giới hạn sở hữu nước ngoài, hoàn thành đăng ký M&A hoặc xử lý giấy phép chuyên ngành. Các điều kiện này cần được xác định rõ trước khi giải ngân toàn bộ giá trị chuyển nhượng.

Theo Thông tư số 38/2026/TT-NHNN và những quy định ngoại hối có liên quan, cơ chế tài khoản và phương thức thanh toán được xác định theo bản chất giao dịch, tư cách cư trú của các bên và tình trạng pháp lý doanh nghiệp mục tiêu.

Không phải mọi trường hợp mua cổ phần doanh nghiệp Việt Nam đều phải sử dụng cùng một loại tài khoản vốn đầu tư. Việc lựa chọn sai phương thức thanh toán có thể gây khó khăn khi chứng minh nguồn vốn, hoàn tất hồ sơ và thực hiện các giao dịch tiếp theo.

2. Thay đổi thành viên, cổ đông và quyền quản trị doanh nghiệp sau M&A

Sau khi giao dịch đáp ứng điều kiện và được hoàn tất hợp pháp, doanh nghiệp thực hiện các thủ tục đăng ký hoặc thông báo thay đổi sở hữu theo Luật Doanh nghiệp và Nghị định số 168/2025/NĐ-CP.

Đối với công ty trách nhiệm hữu hạn, việc chuyển nhượng phần vốn góp có thể làm phát sinh nghĩa vụ đăng ký thay đổi thành viên hoặc chủ sở hữu. Đối với công ty cổ phần, cần phân biệt việc cập nhật sổ đăng ký cổ đông với nghĩa vụ thông báo, cập nhật thông tin cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài khi thuộc trường hợp pháp luật quy định.

Sau M&A, doanh nghiệp cần kiểm tra:

  • Tỷ lệ sở hữu và quyền biểu quyết của các thành viên, cổ đông;
  • Điều lệ và những thỏa thuận quản trị giữa các bên;
  • Quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm người quản lý;
  • Nghĩa vụ cập nhật thông tin chủ sở hữu hưởng lợi khi phát sinh;
  • Giấy phép chuyên ngành và điều kiện tiếp tục hoạt động;
  • Nghĩa vụ báo cáo, công bố hoặc cập nhật thông tin theo quy định.

Đặc biệt, việc mua cổ phần hiện hữu không tự động làm tăng vốn điều lệ doanh nghiệp. Nếu nhà đầu tư chỉ nhận chuyển nhượng cổ phần từ cổ đông hiện hữu, vốn điều lệ về nguyên tắc giữ nguyên, trừ khi doanh nghiệp đồng thời thực hiện nghiệp vụ thay đổi vốn hợp pháp.

3. Kiểm soát nghĩa vụ thuế, kế toán và hồ sơ pháp lý sau chuyển nhượng

Giao dịch mua cổ phần, phần vốn góp có thể phát sinh nghĩa vụ thuế đối với bên chuyển nhượng. Nghĩa vụ cụ thể phụ thuộc tư cách chủ thể, loại vốn, giá trị chuyển nhượng và quy định thuế áp dụng.

Đối với doanh nghiệp đa ngành, cần kiểm tra thêm những nghĩa vụ tài chính có liên quan đến hoạt động kinh doanh, giấy phép chuyên ngành và các cam kết trước chuyển nhượng. Việc thay đổi cổ đông không làm doanh nghiệp tự động được miễn trách nhiệm đối với những nghĩa vụ đã phát sinh.

Nhà đầu tư cần lưu giữ hợp đồng, chứng từ thanh toán, hồ sơ đăng ký M&A, hồ sơ thay đổi sở hữu, tài liệu về ngành nghề và giấy phép chuyên ngành. Những tài liệu này có ý nghĩa quan trọng khi cơ quan có thẩm quyền kiểm tra điều kiện đầu tư hoặc doanh nghiệp thực hiện giao dịch tiếp theo.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ kiểm soát nghĩa vụ pháp lý và điều kiện hoạt động sau M&A. CÔNG TY TNHH TƯ VẤN VÀ ĐẠI LÝ THUẾ TLK GLOBAL phối hợp hỗ trợ kế toán – thuế khi phù hợp, giúp khách hàng quản lý chứng từ và nghĩa vụ tài chính sau chuyển nhượng.

👉 Xem thêm: 07 (cuối H2 X): Tham khảo thêm: Thanh toán tiền mua cổ phần, phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (MỚI NHẤT).

XI. RỦI RO KHI XÁC ĐỊNH SAI NGÀNH NGHỀ VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC

1. Những rủi ro pháp lý khi đánh giá không đầy đủ điều kiện tiếp cận thị trường

Nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần doanh nghiệp kinh doanh nhiều ngành nghề có thể gặp rủi ro đáng kể nếu chỉ kiểm tra ngành nghề chính mà bỏ qua những hoạt động khác của doanh nghiệp mục tiêu.

Rủi ro phổ biến là xác định sai giới hạn sở hữu nước ngoài, không nhận diện ngành nghề tiếp cận thị trường có điều kiện hoặc cho rằng ngành nghề chưa phát sinh doanh thu thì không cần xem xét.

Những sai sót trọng yếu gồm:

  • Không rà soát toàn bộ ngành nghề đăng ký và hoạt động thực tế;
  • Áp dụng sai điều kiện tiếp cận thị trường theo quốc tịch nhà đầu tư;
  • Không xác định đúng giới hạn sở hữu nước ngoài;
  • Bỏ sót nghĩa vụ đăng ký M&A trước khi thay đổi thành viên, cổ đông;
  • Chỉ loại bỏ mã ngành nhưng vẫn tiếp tục hoạt động thuộc diện hạn chế;
  • Không kiểm tra giấy phép chuyên ngành sau thay đổi sở hữu;
  • Sử dụng tổ chức trung gian nhằm che giấu quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát thực tế.

Đặc biệt, việc một ngành nghề không đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường có thể ảnh hưởng đến toàn bộ phương án sở hữu dự kiến, nếu doanh nghiệp tiếp tục kinh doanh hoạt động đó và không có cơ chế pháp lý phù hợp.

Không phải mọi sai sót về điều kiện đầu tư đều đương nhiên dẫn đến hậu quả giống nhau. Trách nhiệm pháp lý và biện pháp xử lý phải được xác định theo hành vi, điều kiện áp dụng và tình trạng thực tế của giao dịch.

2. Giải pháp xử lý khi hồ sơ M&A bị từ chối do ngành nghề kinh doanh

Khi hồ sơ đăng ký góp vốn, mua cổ phần bị từ chối vì không đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường, nhà đầu tư cần xác định chính xác ngành nghề nào là căn cứ từ chối và điều kiện cụ thể chưa được đáp ứng.

Trước tiên, cần đối chiếu nội dung từ chối với quy định pháp luật, điều ước quốc tế và hoạt động thực tế của doanh nghiệp. Không nên mặc nhiên loại bỏ toàn bộ những ngành nghề có điều kiện khi chỉ một hoạt động cụ thể tạo ra trở ngại pháp lý.

Tùy trường hợp, phương án xử lý có thể bao gồm điều chỉnh tỷ lệ sở hữu dự kiến, thu hẹp phạm vi hoạt động, bổ sung điều kiện pháp lý hoặc tổ chức lại hoạt động kinh doanh theo quy định.

Nếu doanh nghiệp đã thực hiện giao dịch nhưng chưa đáp ứng điều kiện đầu tư, cần đánh giá đồng thời tình trạng quyền sở hữu, hợp đồng, thanh toán và các thủ tục đã được thực hiện.

Không được tự ý sửa thời điểm giao dịch, kê khai ngành nghề không đúng thực tế hoặc tạo chứng từ nhằm hợp thức hóa cấu trúc sở hữu chưa đáp ứng điều kiện pháp luật.

3. Phòng ngừa tranh chấp và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư sau M&A

Để hạn chế tranh chấp, hợp đồng mua cổ phần cần quy định rõ cam kết của bên bán về ngành nghề, giấy phép, tình trạng tuân thủ và điều kiện tiếp cận thị trường.

Đối với doanh nghiệp đa ngành, bên mua nên yêu cầu cung cấp đầy đủ danh mục ngành nghề, hồ sơ giấy phép, hợp đồng kinh doanh và những tài liệu chứng minh tình trạng hoạt động.

Những rủi ro trọng yếu cần được phản ánh trong điều khoản điều kiện tiên quyết, cam kết và bảo đảm, trách nhiệm bồi thường hoặc cơ chế điều chỉnh giá chuyển nhượng khi phù hợp.

Trường hợp giao dịch không được chấp thuận do điều kiện đầu tư, việc xử lý đặt cọc, thanh toán trước và trách nhiệm hợp đồng phải căn cứ nguyên nhân, nghĩa vụ của từng bên và thỏa thuận hợp pháp.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ khách hàng đánh giá điều kiện đầu tư, rà soát hợp đồng và lựa chọn phương án xử lý khi phát sinh vướng mắc, hướng đến bảo vệ quyền lợi hợp pháp và hạn chế tổn thất trong thương vụ M&A.

XII. DỊCH VỤ TƯ VẤN M&A DOANH NGHIỆP ĐA NGÀNH CỦA CÔNG TY LUẬT TLK

1. Thẩm định toàn bộ ngành nghề và xác định điều kiện tiếp cận thị trường

Đối với nhà đầu tư nước ngoài dự kiến mua cổ phần doanh nghiệp Việt Nam kinh doanh nhiều ngành nghề, việc rà soát điều kiện tiếp cận thị trường cần được thực hiện trước khi xác định tỷ lệ sở hữu và ký kết hợp đồng.

CÔNG TY LUẬT TLK hỗ trợ khách hàng kiểm tra danh mục ngành nghề, phân biệt hoạt động được tiếp cận thị trường, tiếp cận có điều kiện và chưa được tiếp cận thị trường. Việc đánh giá được thực hiện theo bản chất hoạt động, quốc tịch nhà đầu tư và những quy định pháp luật có liên quan.

Đối với doanh nghiệp có ngành nghề đăng ký nhưng chưa triển khai, TLK hỗ trợ phân tích khả năng duy trì hoặc điều chỉnh phù hợp với kế hoạch kinh doanh sau M&A.

2. Tư vấn cấu trúc sở hữu và thực hiện thủ tục đăng ký M&A

TLK hỗ trợ nhà đầu tư xác định tỷ lệ sở hữu nước ngoài phù hợp với các ngành nghề doanh nghiệp dự kiến tiếp tục kinh doanh, đồng thời đánh giá nghĩa vụ đăng ký góp vốn, mua cổ phần trước khi thay đổi thành viên, cổ đông.

Theo phạm vi dịch vụ được thống nhất, TLK hỗ trợ rà soát hợp đồng chuyển nhượng, chuẩn bị hồ sơ đăng ký M&A và kiểm soát những điều kiện pháp lý trước khi hoàn tất giao dịch.

Trường hợp doanh nghiệp cần điều chỉnh ngành nghề hoặc tổ chức lại hoạt động, TLK hỗ trợ lựa chọn phương án hợp pháp, kiểm soát nghĩa vụ liên quan và hạn chế rủi ro phát sinh từ việc thay đổi cấu trúc sở hữu.

Đặc biệt, việc tư vấn tập trung vào khả năng duy trì hoạt động sau M&A, không chỉ giải quyết thủ tục đăng ký trước mắt.

3. Phối hợp quản trị doanh nghiệp, giấy phép và nghĩa vụ tài chính sau chuyển nhượng

Sau khi nhà đầu tư nước ngoài hoàn tất mua cổ phần, doanh nghiệp cần bảo đảm các ngành nghề kinh doanh tiếp tục đáp ứng điều kiện áp dụng theo cơ cấu sở hữu mới.

CÔNG TY LUẬT TLK cung cấp giải pháp pháp lý về đầu tư, M&A, điều kiện tiếp cận thị trường, giấy phép chuyên ngành và quản trị doanh nghiệp. CÔNG TY TNHH TƯ VẤN VÀ ĐẠI LÝ THUẾ TLK GLOBAL phối hợp hỗ trợ kế toán – thuế khi phù hợp, giúp khách hàng kiểm soát chứng từ và nghĩa vụ tài chính sau giao dịch.

Đối với doanh nghiệp dự kiến mở rộng hoạt động, TLK hỗ trợ đánh giá điều kiện bổ sung ngành nghề, thực hiện dự án đầu tư và những nghĩa vụ phát sinh từ cơ cấu sở hữu nước ngoài.

Với triết lý xử lý đúng ngay từ đầu, hệ sinh thái TLK hướng đến giải pháp đồng bộ, tối ưu cấu trúc đầu tư và bảo vệ hiệu quả kinh doanh lâu dài.

Ảnh 3: Dịch vụ tư vấn M&A doanh nghiệp kinh doanh nhiều ngành nghề và điều kiện tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam – Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764

👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để thẩm định ngành nghề, xây dựng cơ cấu sở hữu nước ngoài và hoàn tất M&A doanh nghiệp đa ngành – Hotline: 097.211.8764.

XIII. CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG

1. Nhà đầu tư nước ngoài có được mua cổ phần công ty kinh doanh nhiều ngành nghề không?

Có thể được, nếu giao dịch đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường và những quy định pháp luật liên quan. Cần rà soát toàn bộ ngành nghề của doanh nghiệp mục tiêu, không chỉ ngành nghề chính hoặc ngành tạo doanh thu lớn nhất.

2. Doanh nghiệp có một ngành nghề hạn chế sở hữu nước ngoài thì có ảnh hưởng toàn bộ thương vụ không?

Có thể. Nếu doanh nghiệp tiếp tục kinh doanh ngành nghề áp dụng giới hạn sở hữu, tỷ lệ mua cổ phần dự kiến phải đáp ứng điều kiện đó. Cần đánh giá phạm vi hoạt động và khả năng điều chỉnh hợp pháp.

3. Ngành nghề đã đăng ký nhưng chưa hoạt động có phải rà soát không?

Có. Việc chưa phát sinh doanh thu không tự động chứng minh ngành nghề không ảnh hưởng đến điều kiện đầu tư. Cần kiểm tra hoạt động thực tế, kế hoạch kinh doanh và phạm vi ngành nghề doanh nghiệp dự kiến duy trì.

4. Có thể loại bỏ ngành nghề có điều kiện trước khi nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần không?

Có thể, nếu phù hợp với hoạt động thực tế và quy định pháp luật. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải xử lý những nghĩa vụ về giấy phép, hợp đồng, dự án và trách nhiệm đã phát sinh trước khi điều chỉnh.

5. Doanh nghiệp đa ngành áp dụng giới hạn sở hữu nước ngoài như thế nào?

Phải xác định điều kiện tương ứng đối với từng ngành nghề và bảo đảm cơ cấu sở hữu đáp ứng đồng thời những giới hạn áp dụng. Không nên chỉ căn cứ ngành nghề chính hoặc một tỷ lệ sở hữu chung.

6. Nhà đầu tư nước ngoài mua dưới 50% vốn công ty đa ngành có phải đăng ký M&A không?

Có thể phải đăng ký nếu giao dịch làm tăng sở hữu nước ngoài tại doanh nghiệp kinh doanh ngành nghề tiếp cận thị trường có điều kiện hoặc thuộc căn cứ đăng ký khác theo Luật Đầu tư năm 2025.

7. Sau M&A, doanh nghiệp có được bổ sung lại ngành nghề đã loại bỏ không?

Có thể nếu đáp ứng điều kiện áp dụng tại thời điểm bổ sung. Việc hoàn tất mua cổ phần trước đó không tự động cho phép doanh nghiệp hoạt động trong ngành nghề mà cơ cấu sở hữu nước ngoài hiện tại chưa đáp ứng điều kiện.

8. Thay đổi cổ đông nước ngoài có bắt buộc điều chỉnh toàn bộ giấy phép chuyên ngành không?

Không mặc nhiên. Cần kiểm tra quy định riêng đối với từng giấy phép và nội dung thay đổi thực tế. Một số trường hợp phát sinh nghĩa vụ điều chỉnh, thông báo hoặc duy trì điều kiện hoạt động.

9. Hồ sơ đăng ký M&A bị từ chối vì ngành nghề có điều kiện thì xử lý thế nào?

Cần xác định chính xác căn cứ từ chối và điều kiện chưa đáp ứng. Tùy trường hợp, nhà đầu tư có thể điều chỉnh tỷ lệ sở hữu, phạm vi hoạt động hoặc cấu trúc giao dịch phù hợp pháp luật.

10. Công ty Luật TLK hỗ trợ M&A doanh nghiệp đa ngành như thế nào?

TLK hỗ trợ thẩm định ngành nghề, xác định giới hạn sở hữu, tư vấn cấu trúc đầu tư, chuẩn bị hồ sơ M&A và kiểm soát giấy phép sau chuyển nhượng. TLK Global phối hợp hỗ trợ kế toán – thuế khi phù hợp.

👉 Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm thông tin về Hệ sinh thái TLK và các gói ưu đãi dịch vụ Pháp lý, Kế toán – Thuế đang được áp dụng dưới đây.

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ pháp lý của Công ty Luật TLK

🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ Kế toán – Thuế của Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global

🔗 Hệ sinh thái TLK: Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý Thuế TLK Global

XIV. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK

Nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần công ty kinh doanh nhiều ngành nghề tại Việt Nam cần đánh giá chính xác điều kiện tiếp cận thị trường đối với toàn bộ hoạt động kinh doanh, không chỉ lĩnh vực dự kiến đầu tư. Một ngành nghề chưa đáp ứng điều kiện có thể làm thay đổi tỷ lệ sở hữu được phép, cấu trúc thương vụ và khả năng duy trì hoạt động sau M&A. Rà soát đúng ngay từ đầu giúp nhà đầu tư tránh giao dịch không phù hợp pháp luật, hạn chế chi phí tái cơ cấu và bảo vệ giá trị doanh nghiệp.

CÔNG TY LUẬT TLK cung cấp giải pháp pháp lý về thẩm định ngành nghề, điều kiện tiếp cận thị trường, giới hạn sở hữu nước ngoài, cấu trúc M&A và kiểm soát giấy phép chuyên ngành. CÔNG TY TNHH TƯ VẤN VÀ ĐẠI LÝ THUẾ TLK GLOBAL phối hợp hỗ trợ kế toán – thuế khi phù hợp. Với triết lý “xử lý đúng ngay từ đầu”, hệ sinh thái Pháp lý – Tài chính – Kế toán – Thuế hướng đến giải pháp đồng bộ, phù hợp chiến lược đầu tư và tối ưu hiệu quả kinh doanh dài hạn.

👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để được tư vấn mua cổ phần doanh nghiệp kinh doanh nhiều ngành nghề, xác định điều kiện tiếp cận thị trường và xây dựng cấu trúc M&A phù hợp – Hotline: 097.211.8764.

CÔNG TY LUẬT TLK

🌐 Website: https://tlklawfirm.vn
📧 Email: info@tlklawfirm.vn
☎ Tel: 0243.2011.747
📞 Hotline: 097.211.8764

VIẾT BÌNH LUẬN CỦA BẠN:

LIÊN HỆ SỬ DỤNG DỊCH VỤ LUẬT SƯ
(Vui lòng click vào nút dưới đây để chọn gói dịch vụ)

TƯ VẤN PHÁP LUẬT QUA VIDEO CỦA TLK

XEM THÊM
×

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ

CÔNG TY LUẬT TNHH TLK
Giấy phép hoạt động số: 01021852/TP/ĐKHĐ cấp bởi Sở Tư pháp TP. Hà Nội
TỔNG ĐÀI TƯ VẤN PHÁP LUẬT 24/7
GỌI NGAY: 097 211 8764
Vì trách nhiệm cộng đồng - Tư vấn hoàn toàn miễn phí
SỐ LƯỢT TRUY CẬP
Tổng lượt truy cập: 9.605.425
Xem trong ngày: 3.452
Đang xem: 60
zalo