I. CĂN CỨ PHÁP LÝ ÁP DỤNG
1. Luật Kế toán số 88/2015/QH13, được Quốc hội thông qua ngày 20/11/2015, đã được sửa đổi, bổ sung, trong đó có Luật số 56/2024/QH15 ngày 29/11/2024;
2. Thông tư số 133/2016/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 26/08/2016, hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa, đã được sửa đổi, bổ sung;
3. Thông tư số 99/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 27/10/2025, hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng đối với năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này;
4. Thông tư số 58/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 25/05/2026, hướng dẫn Chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 và áp dụng đối với năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này.
II. NHẬN ĐỊNH CHUYÊN MÔN VÀ CHIẾN LƯỢC LỰA CHỌN CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN CHO CÔNG TY MỚI THÀNH LẬP TẠI TP. HÀ NỘI
1. Công ty mới thành lập không được lựa chọn chế độ kế toán chỉ theo mức độ đơn giản của phần mềm
Đối với công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội, lựa chọn chế độ kế toán là quyết định nền tảng ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống tài khoản, chứng từ, sổ kế toán, báo cáo tài chính và phương pháp kiểm soát dữ liệu trong quá trình hoạt động. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp có xu hướng lựa chọn theo thói quen của nhân sự kế toán hoặc phần mềm đang sử dụng, thay vì xác định đúng đối tượng và điều kiện áp dụng.
Từ năm 2026, hệ thống chế độ kế toán doanh nghiệp có những thay đổi quan trọng, đặc biệt khi Thông tư số 99/2025/TT-BTC thay thế chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC và Thông tư số 58/2026/TT-BTC quy định chế độ kế toán mới cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Đồng thời, Thông tư số 133/2016/TT-BTC vẫn là cơ sở áp dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng điều kiện tương ứng.
Do đó, công ty không thể mặc nhiên lựa chọn Thông tư 133 chỉ vì có ít nhân viên, hoặc áp dụng Thông tư 58 chỉ vì chưa phát sinh doanh thu. Việc xác định doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa phải căn cứ tiêu chí pháp luật về quy mô, lĩnh vực hoạt động và những điều kiện liên quan, không đơn thuần dựa trên vốn điều lệ hoặc doanh thu của tháng đầu.
Đặc biệt, chế độ kế toán và phương pháp tính thuế là hai vấn đề có liên hệ nhưng không đồng nhất. Doanh nghiệp phải xác định chính xác phương pháp tính thuế GTGT, nghĩa vụ thuế TNDN và chế độ kế toán được phép áp dụng; không nên coi việc lựa chọn một chế độ kế toán đơn giản sẽ làm thay đổi nghĩa vụ thuế theo hướng có lợi hơn.
Khi lựa chọn đúng chế độ kế toán, doanh nghiệp có cơ sở thiết lập hệ thống sổ sách phù hợp với hoạt động thực tế, hạn chế phải chuyển đổi và điều chỉnh dữ liệu ngay sau năm đầu tiên.
2. Thông tư 99, Thông tư 133 và Thông tư 58 phải được đánh giá theo đối tượng áp dụng và định hướng phát triển
Đối với doanh nghiệp thuộc phạm vi áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC, hệ thống kế toán cần đáp ứng các quy định về chứng từ, tài khoản, ghi sổ và trình bày báo cáo tài chính theo chế độ này. Đây là phương án có phạm vi áp dụng rộng, phù hợp với nhiều loại hình và mức độ phức tạp của hoạt động kinh doanh.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng điều kiện, Thông tư số 133/2016/TT-BTC vẫn có thể được áp dụng. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng có thể lựa chọn áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC khi pháp luật cho phép và phải thực hiện nhất quán theo quy định. Việc lựa chọn cần căn cứ khả năng quản trị, yêu cầu báo cáo và đặc điểm giao dịch, không chỉ nhằm giảm số lượng biểu mẫu.
Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, Thông tư số 58/2026/TT-BTC đưa ra chế độ kế toán riêng theo hướng đơn giản hóa chứng từ, sổ sách và báo cáo tài chính. Tuy nhiên, việc sử dụng chế độ này phải đáp ứng tiêu chí doanh nghiệp siêu nhỏ và điều kiện áp dụng về thời điểm, phương pháp tính thuế cùng các quy định liên quan.
Một công ty mới thành lập có ít nhân sự nhưng dự kiến mở rộng nhanh, phát sinh nhiều hàng tồn kho, tài sản, công nợ và giao dịch phức tạp cần cân nhắc khả năng mở rộng của hệ thống kế toán. Nếu lựa chọn chế độ chỉ để đáp ứng quy mô hiện tại mà không xét đến kế hoạch kinh doanh, doanh nghiệp có thể sớm phải chuyển đổi hệ thống tài khoản, biểu mẫu và quy trình quản trị.
Đối với công ty dự kiến duy trì quy mô siêu nhỏ, hoạt động đơn giản và đáp ứng đủ điều kiện pháp luật, chế độ kế toán tinh gọn có thể giúp giảm công việc quản trị không cần thiết. Tuy nhiên, việc đơn giản hóa sổ sách không đồng nghĩa được miễn ghi nhận giao dịch, bỏ qua chứng từ hoặc không lập báo cáo theo yêu cầu.
👉 Xem thêm: Dịch vụ kế toán – thuế trọn gói cho công ty mới tại TP. Hà Nội (MỚI NHẤT)
3. Chiến lược lựa chọn tối ưu phải gắn với hệ thống kiểm soát và khả năng mở rộng
Đối với công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội, việc lựa chọn chế độ kế toán cần được thực hiện trên cơ sở khảo sát ngành nghề, mô hình kinh doanh, quy mô lao động, tổng nguồn vốn, doanh thu dự kiến và yêu cầu quản trị. Những thông tin này giúp xác định phạm vi pháp luật được phép áp dụng và đánh giá mức độ phù hợp của từng hệ thống.
Doanh nghiệp thương mại có nhiều hàng tồn kho cần chú trọng hệ thống quản lý nhập, xuất, tồn, giá vốn và công nợ. Công ty cung cấp dịch vụ cần kiểm soát doanh thu theo hợp đồng, chi phí nhân sự và thời điểm nghiệm thu. Doanh nghiệp có nhiều tài sản cần hệ thống theo dõi nguyên giá, khấu hao, sửa chữa và thanh lý.
Đối với doanh nghiệp mới nhưng dự kiến huy động vốn, vay ngân hàng hoặc mở rộng hoạt động, cần tính đến yêu cầu cung cấp số liệu tài chính và khả năng kết nối giữa phần mềm kế toán với các hệ thống vận hành khác. Một hệ thống đơn giản có thể đáp ứng nghĩa vụ tối thiểu nhưng chưa chắc phù hợp với nhu cầu quản trị dài hạn.
Doanh nghiệp cũng cần tổ chức việc lựa chọn và thay đổi chế độ kế toán đúng thời điểm. Đặc biệt, không nên tự ý chuyển giữa các chế độ trong cùng năm tài chính khi chưa kiểm tra điều kiện pháp luật, tính nhất quán của số liệu và nghĩa vụ trình bày thông tin so sánh.
👉 Liên hệ TLK Global để được tư vấn lựa chọn Thông tư 99, Thông tư 133 hoặc Thông tư 58; thiết lập hệ thống tài khoản, chứng từ, sổ kế toán và quy trình kiểm soát tài chính phù hợp cho công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội. Công ty Luật TLK phối hợp hỗ trợ các vấn đề về quản trị, nghĩa vụ kế toán và trách nhiệm pháp lý liên quan – Hotline 097.211.8764.
III. TỔNG QUAN CÁC CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN NĂM 2026 VÀ LỢI ÍCH CỦA VIỆC THIẾT LẬP SỔ SÁCH ĐÚNG NGAY TỪ ĐẦU
1. So sánh phạm vi áp dụng và đặc điểm của ba chế độ kế toán đang được sử dụng
Đối với công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội, việc so sánh các chế độ kế toán cần tập trung vào đối tượng được phép áp dụng, phạm vi tổ chức sổ sách và nhu cầu quản trị thực tế. Không nên đánh giá chế độ nào tốt hơn chỉ dựa trên số lượng tài khoản hoặc mẫu báo cáo.
|
Chế độ kế toán |
Đối tượng và đặc điểm cần lưu ý |
|
Thông tư 99/2025/TT-BTC |
Chế độ kế toán doanh nghiệp có phạm vi áp dụng rộng; yêu cầu tổ chức hệ thống tài khoản, chứng từ, sổ sách và báo cáo theo quy định |
|
Thông tư 133/2016/TT-BTC |
Áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thuộc đối tượng phù hợp; hệ thống kế toán được thiết kế theo đặc điểm nhóm doanh nghiệp này |
|
Thông tư 58/2026/TT-BTC |
Chế độ dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ, có quy định riêng về chứng từ, sổ kế toán và báo cáo tài chính; cần kiểm tra điều kiện và thời điểm áp dụng |
Đặc biệt, Thông tư số 58/2026/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ với hệ thống báo cáo được đơn giản hóa, tập trung vào báo cáo tình hình tài chính và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh theo quy định. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải ghi nhận đầy đủ nghiệp vụ, bảo đảm dữ liệu có thể kiểm tra và đối chiếu.
Đối với công ty mới thành lập nhưng chưa xác định rõ quy mô, cần đánh giá tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp siêu nhỏ trên cơ sở pháp luật áp dụng. Không nên mặc nhiên xác định một công ty thuộc nhóm siêu nhỏ chỉ vì doanh thu giai đoạn đầu bằng không.
2. Những thành phần cần thiết lập trong hệ thống kế toán ngay sau khi thành lập
Sau khi lựa chọn chế độ kế toán phù hợp, doanh nghiệp cần tổ chức hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ sách, phần mềm và cơ chế kiểm soát phù hợp với hoạt động thực tế. Việc thiết lập hệ thống không chỉ là cài đặt phần mềm hoặc mở danh mục tài khoản mà còn phải xác định luồng chứng từ từ khi phát sinh giao dịch đến khi ghi nhận, đối chiếu và lập báo cáo.
Các thành phần quan trọng gồm:
- Hệ thống tài khoản và danh mục đối tượng kế toán;
- Quy trình lập, kiểm tra, phê duyệt và lưu trữ chứng từ;
- Sổ kế toán tổng hợp, chi tiết và phương thức đối chiếu;
- Danh mục khách hàng, nhà cung cấp, nhân sự, tài sản và công nợ;
- Phần mềm kế toán, phân quyền sử dụng và cơ chế sao lưu dữ liệu;
- Quy trình khóa sổ, lập báo cáo tài chính và đối chiếu nghĩa vụ thuế.
Đối với công ty có ít nghiệp vụ, hệ thống có thể được thiết kế tinh gọn nhưng phải bảo đảm các yêu cầu bắt buộc theo chế độ đã lựa chọn. Đối với doanh nghiệp có nhiều bộ phận, cần xác định trách nhiệm cung cấp chứng từ và phê duyệt giao dịch nhằm hạn chế tình trạng dữ liệu kế toán bị phụ thuộc hoàn toàn vào một cá nhân.
Một vấn đề quan trọng là hệ thống kế toán cần được thiết lập trước khi phát sinh nhiều giao dịch phức tạp. Nếu doanh nghiệp bắt đầu bằng việc lưu chứng từ rời rạc, không phân loại vốn góp, công nợ, chi phí và tài sản, việc chuyển sang phần mềm hoặc chế độ kế toán phù hợp sau này có thể phát sinh khối lượng điều chỉnh lớn.
3. Lợi ích đối với quản trị tài chính, báo cáo và khả năng kiểm soát rủi ro thuế
Việc lựa chọn đúng chế độ kế toán giúp doanh nghiệp thống nhất phương pháp ghi nhận nghiệp vụ và tổ chức báo cáo. Dữ liệu vốn góp, doanh thu, chi phí, tài sản và công nợ được quản lý theo hệ thống có thể đối chiếu, tạo cơ sở cho người quản lý đánh giá tình hình tài chính và nghĩa vụ phải thực hiện.
Đối với công ty mới thành lập, hệ thống sổ sách phù hợp còn giúp xác định các khoản chi phục vụ hoạt động, theo dõi hóa đơn điện tử và kiểm tra chứng từ thanh toán. Tuy nhiên, cần phân biệt việc hạch toán đúng chế độ kế toán với việc đáp ứng điều kiện khấu trừ thuế GTGT hoặc tính chi phí được trừ khi xác định thuế TNDN.
Nếu công ty có kế hoạch mở rộng quy mô, hệ thống được thiết kế phù hợp từ đầu có thể giảm khó khăn khi bổ sung nhân sự kế toán, thay đổi phần mềm hoặc chuyển đổi chế độ kế toán theo điều kiện pháp luật. Việc quản lý chứng từ và dữ liệu có cấu trúc cũng giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn khi lập báo cáo tài chính, làm việc với ngân hàng và giải trình số liệu.
👉 Xem thêm: Chi phí dịch vụ kế toán – thuế trọn gói cho công ty mới tại TP. Hà Nội (MỚI NHẤT)
Ảnh 1: Dịch vụ lựa chọn chế độ kế toán và thiết lập hệ thống sổ sách cho công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội – TLK Global, Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764
IV. ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG THÔNG TƯ 99, THÔNG TƯ 133 VÀ THÔNG TƯ 58 ĐỐI VỚI CÔNG TY MỚI THÀNH LẬP
1. Điều kiện lựa chọn chế độ kế toán theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC
Đối với công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội, việc lựa chọn chế độ kế toán theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC phải được thực hiện trên cơ sở xác định đối tượng áp dụng, đặc điểm hoạt động và yêu cầu tổ chức công tác kế toán. Thông tư này hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng đối với các năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau thời điểm đó.
Doanh nghiệp áp dụng Thông tư số 99/2025/TT-BTC cần tổ chức hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ kế toán và báo cáo tài chính theo quy định tương ứng. Việc áp dụng không chỉ dừng ở lựa chọn biểu mẫu mà phải bảo đảm tính thống nhất giữa phương pháp ghi nhận doanh thu, chi phí, tài sản, công nợ và vốn chủ sở hữu.
Đối với công ty mới thành lập nhưng dự kiến có nhiều giao dịch, hàng tồn kho, tài sản cố định hoặc hoạt động kinh doanh đa ngành, cần đánh giá khả năng đáp ứng yêu cầu quản trị của hệ thống kế toán. Việc lựa chọn chế độ có phạm vi ghi nhận và trình bày phù hợp ngay từ đầu có thể giúp doanh nghiệp hạn chế những khó khăn khi phát triển quy mô.
Tuy nhiên, không phải mọi công ty mới thành lập đều bắt buộc sử dụng Thông tư số 99/2025/TT-BTC. Doanh nghiệp nhỏ và vừa hoặc doanh nghiệp siêu nhỏ thuộc đối tượng được phép áp dụng chế độ kế toán riêng cần kiểm tra các quy định tương ứng trước khi lựa chọn.
Một vấn đề quan trọng khác là thời điểm lựa chọn và chuyển đổi chế độ kế toán. Doanh nghiệp không nên tự ý thay đổi hệ thống tài khoản, phương pháp ghi nhận hoặc mẫu báo cáo giữa năm tài chính nếu việc thay đổi không đáp ứng điều kiện pháp luật. Khi chuyển đổi, phải bảo đảm số dư và dữ liệu kế toán được kế thừa, đối chiếu chính xác.
2. Điều kiện áp dụng Thông tư số 133/2016/TT-BTC đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
Thông tư số 133/2016/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thuộc đối tượng áp dụng. Đối với công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội, việc xác định quy mô phải căn cứ các tiêu chí pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, không chỉ dựa vào số lượng nhân viên hoặc mức vốn điều lệ đăng ký.
Doanh nghiệp cần xem xét lĩnh vực hoạt động, lao động tham gia bảo hiểm xã hội, doanh thu và tổng nguồn vốn theo tiêu chí tương ứng. Đối với công ty mới thành lập chưa có số liệu đầy đủ của năm trước, phải kiểm tra phương pháp xác định quy mô theo quy định áp dụng cho doanh nghiệp mới thành lập.
Khi đủ điều kiện áp dụng Thông tư số 133/2016/TT-BTC, doanh nghiệp cần tổ chức hệ thống tài khoản, sổ sách, chứng từ và báo cáo tài chính theo chế độ này. Không nên tự ý kết hợp tùy tiện tài khoản của Thông tư 133 với phương pháp ghi nhận và biểu mẫu của Thông tư 99 nếu không có căn cứ pháp luật.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa có nhu cầu quản trị phức tạp hơn, việc lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư số 99/2025/TT-BTC cần được xem xét trong phạm vi quyền lựa chọn mà pháp luật cho phép. Khi đã lựa chọn, doanh nghiệp phải bảo đảm tính nhất quán và thực hiện các yêu cầu tương ứng.
Đặc biệt, doanh nghiệp không nên coi việc áp dụng Thông tư 133 đồng nghĩa được giảm nghĩa vụ thuế hoặc được tự động miễn lập báo cáo tài chính. Chế độ kế toán và nghĩa vụ thuế được điều chỉnh bởi các hệ thống quy định có liên hệ nhưng không đồng nhất.
3. Điều kiện áp dụng Thông tư số 58/2026/TT-BTC đối với doanh nghiệp siêu nhỏ
Thông tư số 58/2026/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 và áp dụng đối với năm tài chính bắt đầu từ ngày này hoặc sau đó. Đây là chế độ được thiết kế nhằm giảm yêu cầu tổ chức kế toán không cần thiết đối với doanh nghiệp thuộc nhóm siêu nhỏ, đồng thời vẫn bảo đảm khả năng ghi nhận, kiểm tra và đối chiếu giao dịch.
Để áp dụng, công ty phải đáp ứng tiêu chí doanh nghiệp siêu nhỏ theo pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc chưa phát sinh doanh thu trong tháng đầu hoặc có ít nhân viên không đương nhiên đủ để xác định doanh nghiệp thuộc nhóm này.
Điểm đáng chú ý là Thông tư số 58/2026/TT-BTC cho phép doanh nghiệp siêu nhỏ tổ chức hệ thống sổ kế toán theo phương pháp nộp thuế GTGT và thuế TNDN, không bắt buộc phải sử dụng hệ thống tài khoản kế toán như chế độ dành cho doanh nghiệp có quy mô lớn hơn.
Doanh nghiệp phải xác định đúng phương pháp tính thuế đang áp dụng để lựa chọn danh mục sổ kế toán tương ứng. Khi thay đổi phương pháp tính thuế hợp pháp, cần kiểm tra việc chuyển sang hệ thống sổ phù hợp và bảo đảm kế thừa dữ liệu.
Đặc biệt, doanh nghiệp siêu nhỏ được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa nếu phù hợp với hoạt động kinh doanh và nhu cầu quản lý. Việc lựa chọn phải được thực hiện nhất quán trong năm tài chính; thay đổi chế độ kế toán theo quyền lựa chọn này chỉ thực hiện từ đầu kỳ kế toán năm tiếp theo.
Khi doanh nghiệp siêu nhỏ phát triển vượt tiêu chí quy mô trong năm tài chính, cần áp dụng quy định chuyển tiếp. Theo Thông tư số 58/2026/TT-BTC, trường hợp không còn đáp ứng tiêu chí trong năm thì doanh nghiệp được tiếp tục áp dụng chế độ này đến hết năm tài chính hiện tại và chuyển sang chế độ phù hợp từ năm tài chính tiếp theo.
V. HỒ SƠ, QUY TRÌNH VÀ THỜI GIAN THIẾT LẬP HỆ THỐNG KẾ TOÁN BAN ĐẦU
1. Hồ sơ cần chuẩn bị để lựa chọn chế độ kế toán phù hợp
Đối với công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội, việc lựa chọn chế độ kế toán cần được thực hiện trước khi thiết lập phần mềm, danh mục tài khoản hoặc hệ thống sổ sách. Nếu chưa xác định đúng đối tượng áp dụng, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh hệ thống ngay trong năm đầu, làm phát sinh chi phí và nguy cơ sai lệch dữ liệu.
Những nhóm thông tin cần kiểm tra gồm:
|
Nhóm hồ sơ |
Nội dung cần xác định |
|
Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp |
Loại hình, ngày thành lập, vốn điều lệ và ngành nghề |
|
Thông tin xác định quy mô |
Lao động, doanh thu, tổng nguồn vốn và lĩnh vực hoạt động |
|
Hồ sơ thuế ban đầu |
Phương pháp tính thuế GTGT, TNDN và nghĩa vụ kê khai |
|
Kế hoạch kinh doanh |
Dự kiến doanh thu, chi phí, tài sản, hàng tồn kho và công nợ |
|
Hồ sơ tổ chức kế toán |
Nhân sự phụ trách, đơn vị dịch vụ và trách nhiệm quản lý |
|
Hồ sơ giao dịch ban đầu |
Vốn góp, tài sản, hợp đồng, hóa đơn và chứng từ thanh toán |
|
Nhu cầu quản trị |
Báo cáo nội bộ, ngân hàng, nhà đầu tư và kế hoạch mở rộng |
Đối với công ty chưa có doanh thu, việc đánh giá quy mô cần căn cứ phương pháp xác định theo quy định, không tự động coi doanh thu bằng không là điều kiện duy nhất để áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ.
Đặc biệt, cần làm rõ doanh nghiệp thuộc đối tượng áp dụng chế độ kế toán nào, được quyền lựa chọn chế độ nào và có nghĩa vụ đặc thù theo pháp luật chuyên ngành hay không. Những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực có quy định kế toán riêng phải kiểm tra đồng thời chế độ chuyên ngành tương ứng.
2. Quy trình thiết lập hệ thống tài khoản, chứng từ và sổ sách kế toán
Sau khi xác định chế độ kế toán phù hợp, doanh nghiệp cần tổ chức hệ thống ghi nhận giao dịch theo nguyên tắc thống nhất, phản ánh đúng bản chất nghiệp vụ và đáp ứng yêu cầu lập báo cáo.
Đối với doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99 hoặc Thông tư 133, cần thiết lập hệ thống tài khoản kế toán phù hợp. Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng Thông tư 58, việc tổ chức sổ sách phải căn cứ phương pháp tính thuế và danh mục sổ tương ứng; không bắt buộc xây dựng đầy đủ hệ thống tài khoản như chế độ kế toán doanh nghiệp thông thường.
Quy trình triển khai nên thực hiện theo sáu bước:
- Xác định quy mô, ngành nghề và chế độ kế toán được phép áp dụng.
- Lựa chọn hệ thống chứng từ, tài khoản hoặc danh mục sổ kế toán phù hợp.
- Thiết lập danh mục khách hàng, nhà cung cấp, nhân sự, tài sản và công nợ.
- Cấu hình phần mềm, phân quyền quản lý và phương thức lưu trữ dữ liệu.
- Ghi nhận nghiệp vụ ban đầu, kiểm tra chứng từ và đối chiếu số dư.
- Thiết lập lịch khóa sổ, kiểm tra thuế và lập báo cáo theo nghĩa vụ thực tế.
Khi thiết lập phần mềm kế toán, cần bảo đảm hệ thống có khả năng ghi nhận đầy đủ dữ liệu và truy xuất chứng từ. Phần mềm phải phù hợp với chế độ kế toán đã lựa chọn, không nên sử dụng một mẫu tài khoản hoặc báo cáo cố định cho tất cả doanh nghiệp.
Đối với công ty siêu nhỏ, hệ thống kế toán có thể được tổ chức tinh gọn nhưng vẫn phải bảo đảm ghi nhận trung thực tài sản, nguồn vốn và nghiệp vụ phát sinh. Việc không bắt buộc sử dụng hệ thống tài khoản không đồng nghĩa không cần theo dõi tiền, công nợ, doanh thu, chi phí hoặc nghĩa vụ thuế.
3. Thời điểm mở sổ kế toán và trách nhiệm tổ chức công tác kế toán từ ngày thành lập
Đối với công ty mới thành lập, việc mở sổ kế toán phải được thực hiện từ thời điểm thành lập theo quy định. Doanh nghiệp không được chờ đến khi phát sinh doanh thu, có hóa đơn đầu ra hoặc tuyển dụng kế toán mới bắt đầu ghi nhận các nghiệp vụ kinh tế, tài chính.
Ngay từ giai đoạn đầu, công ty có thể phát sinh vốn góp, tiền thuê trụ sở, mua sắm thiết bị, chi phí dịch vụ và công nợ với người sáng lập. Những nghiệp vụ này phải được ghi nhận theo bản chất, chứng từ và chế độ kế toán áp dụng.
Đối với doanh nghiệp áp dụng Thông tư số 99/2025/TT-BTC hoặc Thông tư số 133/2016/TT-BTC, cần tổ chức sổ tổng hợp, sổ chi tiết và hệ thống tài khoản theo yêu cầu. Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng Thông tư số 58/2026/TT-BTC, phải lựa chọn sổ kế toán theo phương pháp tính thuế và tổ chức ghi chép đầy đủ theo chế độ này.
Về trách nhiệm tổ chức nhân sự, doanh nghiệp cần xác định người thực hiện kế toán, người kiểm tra và người phê duyệt chứng từ. Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, Thông tư 58 có những quy định linh hoạt hơn về tổ chức nhân sự kế toán và không bắt buộc bố trí kế toán trưởng theo cơ chế áp dụng.
Trường hợp sử dụng dịch vụ kế toán thuê ngoài, hợp đồng phải làm rõ trách nhiệm tiếp nhận chứng từ, ghi sổ, đối chiếu, lập báo cáo và bảo mật dữ liệu. Việc thuê ngoài không làm mất trách nhiệm tổ chức công tác kế toán của doanh nghiệp theo pháp luật.
Ảnh 2: Hồ sơ, quy trình và thời gian thiết lập hệ thống kế toán ban đầu theo Thông tư 99, Thông tư 133 và Thông tư 58 cho công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội – TLK Global, Công ty Luật TLK – Hotline 097.211.8764
VI. LỰA CHỌN SAI CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN, THIẾU SỔ SÁCH VÀ PHƯƠNG ÁN KHẮC PHỤC
1. Công ty lựa chọn chế độ kế toán không phù hợp với quy mô hoặc đối tượng áp dụng
Khi phát hiện công ty đã áp dụng chế độ kế toán không phù hợp, cần xác định nguyên nhân lựa chọn sai, thời điểm bắt đầu áp dụng và những nghiệp vụ đã được ghi nhận. Không nên tự động chuyển toàn bộ dữ liệu sang chế độ khác khi chưa kiểm tra điều kiện pháp luật và ảnh hưởng đến báo cáo tài chính.
Ví dụ, doanh nghiệp không đáp ứng tiêu chí siêu nhỏ nhưng tự áp dụng Thông tư 58 chỉ vì có ít giao dịch. Trường hợp này cần đánh giá lại tư cách đối tượng, chế độ phải áp dụng và phương án tổ chức lại sổ sách theo quy định.
Ngược lại, nếu doanh nghiệp siêu nhỏ đủ điều kiện nhưng lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quyền được phép, không thể kết luận đây là sai sót chỉ vì doanh nghiệp không sử dụng hệ thống sổ đơn giản hóa của Thông tư 58.
Khi xử lý, cần phân biệt lựa chọn hợp pháp một chế độ kế toán với việc sử dụng sai phương pháp ghi nhận hoặc biểu mẫu trong chính chế độ đã lựa chọn. Hai nhóm vấn đề có nguyên nhân và phương án khắc phục khác nhau.
2. Đã sử dụng sai tài khoản, mẫu sổ hoặc phương pháp ghi nhận nghiệp vụ
Đối với công ty mới thành lập, sai sót có thể phát sinh từ việc sử dụng phần mềm kế toán thiết lập sẵn theo chế độ cũ hoặc không phù hợp với chế độ hiện hành. Trường hợp này cần kiểm tra hệ thống tài khoản, mẫu sổ, số dư và phương pháp ghi nhận đã sử dụng.
Nếu doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99 nhưng phần mềm vẫn sử dụng một số tài khoản, phương pháp ghi nhận hoặc biểu mẫu không còn phù hợp, phải xác định ảnh hưởng thực tế trước khi điều chỉnh. Không nên tự động đổi mã tài khoản mà bỏ qua yêu cầu chuyển số dư và kiểm tra nội dung nghiệp vụ.
Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng Thông tư 58, cần chú ý nguyên tắc ghi sổ theo phương pháp tính thuế. Trường hợp doanh nghiệp đã tự thiết lập hệ thống tài khoản nhưng không phản ánh đầy đủ dữ liệu cần quản lý, cần xác định khả năng tổ chức lại hệ thống sổ phù hợp.
Khi thay đổi chế độ kế toán hợp pháp, phải bảo đảm chuyển số dư từ hệ thống cũ sang hệ thống mới theo quy định. Việc chuyển đổi cần bảo toàn giá trị tài sản, công nợ, vốn chủ sở hữu và dữ liệu phát sinh, không được tạo số dư không có căn cứ.
3. Doanh nghiệp chưa mở sổ kế toán hoặc chứng từ ban đầu bị thiếu
Một tình huống thường gặp là công ty đã hoạt động nhiều tháng nhưng chưa tổ chức kế toán, chỉ lưu hóa đơn và chứng từ ngân hàng. Khi chuẩn bị kê khai hoặc lập báo cáo, doanh nghiệp mới phát hiện chưa có sổ kế toán và không xác định được đầy đủ nghiệp vụ đã phát sinh.
Trường hợp này cần kiểm tra ngày thành lập, hệ thống chứng từ và toàn bộ giao dịch thực tế. Những khoản góp vốn, mua tài sản, thanh toán chi phí hoặc công nợ phải được phân loại theo bản chất và ghi nhận đúng thời điểm phát sinh.
Đối với chứng từ thiếu, cần xác định khả năng thu thập hoặc bổ sung hợp pháp từ ngân hàng, nhà cung cấp, khách hàng và những chủ thể liên quan. Không được lập chứng từ khống, thay đổi ngày giao dịch hoặc sử dụng hóa đơn không phản ánh đúng nghiệp vụ.
Khi khôi phục dữ liệu, doanh nghiệp cần bảo đảm khả năng đối chiếu giữa chứng từ gốc, sổ chi tiết, sổ tổng hợp hoặc hệ thống sổ theo chế độ đã áp dụng. Những khoản chưa đủ căn cứ phải được xác định riêng, không tùy ý ghi nhận chỉ để hoàn thành báo cáo.
VII. RỦI RO KẾ TOÁN, SAI SÓT BÁO CÁO TÀI CHÍNH VÀ TRÁCH NHIỆM XỬ PHẠT
1. Rủi ro khi lựa chọn sai chế độ kế toán hoặc không tổ chức sổ sách đúng quy định
Việc lựa chọn chế độ kế toán không phù hợp có thể dẫn đến sử dụng sai hệ thống tài khoản, chứng từ và biểu mẫu báo cáo tài chính. Đối với công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội, những sai sót này có thể kéo dài qua nhiều kỳ nếu doanh nghiệp không kiểm tra từ năm đầu.
Một rủi ro đáng chú ý là không mở sổ kế toán kịp thời hoặc không ghi nhận đầy đủ nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh. Điều này có thể làm sai lệch vốn chủ sở hữu, tài sản, công nợ và kết quả kinh doanh, gây khó khăn khi lập báo cáo tài chính hoặc giải trình số liệu với cơ quan có thẩm quyền.
Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, cần phân biệt việc được đơn giản hóa chế độ kế toán với việc được miễn các nghĩa vụ nhất định. Không phải mọi doanh nghiệp siêu nhỏ đều có nghĩa vụ báo cáo tài chính giống nhau. Theo Thông tư số 58/2026/TT-BTC, trách nhiệm lập và nộp báo cáo tài chính phụ thuộc vào phương pháp tính thuế TNDN và những trường hợp pháp luật có quy định khác.
Đặc biệt, doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế TNDN theo phương pháp tính thuế trên thu nhập tính thuế phải lập báo cáo tài chính hằng năm theo quy định. Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế TNDN theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, cần kiểm tra trường hợp không bắt buộc lập, nộp báo cáo tài chính theo Thông tư 58 và các nghĩa vụ khác có liên quan.
Doanh nghiệp không được mặc nhiên xác định chế độ kế toán đơn giản đồng nghĩa không cần lưu chứng từ hoặc không phải thực hiện những nghĩa vụ thuế phát sinh.
2. Trách nhiệm xử phạt đối với vi phạm về sổ kế toán và báo cáo tài chính
Theo Nghị định số 41/2018/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi các văn bản liên quan, hành vi vi phạm quy định về chứng từ, sổ kế toán, tổ chức công tác kế toán và báo cáo tài chính có thể bị xử phạt hành chính tùy tính chất, mức độ và hậu quả.
Những nhóm hành vi cần đặc biệt lưu ý gồm:
|
Nhóm vi phạm |
Rủi ro pháp lý cần đánh giá |
|
Không mở sổ kế toán theo quy định |
Vi phạm nghĩa vụ tổ chức ghi chép kế toán |
|
Ghi sổ không đầy đủ, không đúng quy định |
Sai lệch dữ liệu và trách nhiệm về sổ kế toán |
|
Không lưu trữ chứng từ, sổ sách hợp pháp |
Khó khăn chứng minh giao dịch và vi phạm lưu trữ |
|
Lập báo cáo tài chính sai chế độ |
Trách nhiệm về nội dung, biểu mẫu và trình bày |
|
Chậm nộp hoặc không nộp báo cáo tài chính |
Chế tài theo hành vi và thời hạn tương ứng |
|
Cung cấp số liệu kế toán không trung thực |
Rủi ro xử phạt và trách nhiệm pháp lý khác |
Khi xác định mức phạt, phải đối chiếu văn bản có hiệu lực tại thời điểm vi phạm, chủ thể bị xử phạt và tình tiết cụ thể. Không nên mặc nhiên áp dụng một mức tiền phạt giống nhau cho mọi sai sót về sổ sách hoặc báo cáo tài chính.
Đặc biệt, việc sử dụng sai mẫu sổ hoặc thiếu một chứng từ nội bộ phải được phân biệt với hành vi cố ý lập chứng từ không có thật, ghi nhận giao dịch giả hoặc cung cấp thông tin kế toán sai lệch. Trách nhiệm pháp lý chỉ được xác định sau khi kiểm tra đầy đủ yếu tố của hành vi vi phạm.
Nếu sai sót kế toán ảnh hưởng đến kê khai thuế, cần đánh giá riêng nghĩa vụ khai bổ sung, số thuế phải nộp và chế tài theo pháp luật quản lý thuế. Không được tự động kết luận mọi vi phạm kế toán đều cấu thành hành vi trốn thuế.
3. Giải pháp phòng ngừa và kiểm soát chất lượng hệ thống kế toán từ năm đầu
Giải pháp phòng ngừa hiệu quả là lựa chọn đúng chế độ kế toán ngay từ khi thành lập, xây dựng quy trình chứng từ và xác định người chịu trách nhiệm ghi nhận, kiểm tra và phê duyệt dữ liệu.
Đối với doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99 hoặc Thông tư 133, cần kiểm tra hệ thống tài khoản, sổ sách và báo cáo theo chế độ đã lựa chọn. Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng Thông tư 58, cần thiết lập sổ theo phương pháp tính thuế và duy trì dữ liệu đủ khả năng đối chiếu.
Khi thuê dịch vụ kế toán, hợp đồng cần làm rõ trách nhiệm tư vấn lựa chọn chế độ, thiết lập hệ thống, ghi sổ, lưu trữ chứng từ và lập báo cáo. Doanh nghiệp phải cung cấp đầy đủ hồ sơ và duy trì quyền kiểm soát dữ liệu.
Trước khi kết thúc năm tài chính, cần rà soát việc áp dụng chế độ kế toán, đối chiếu số liệu và đánh giá khả năng tiếp tục áp dụng trong năm tiếp theo. Nếu quy mô doanh nghiệp thay đổi, phải xác định nghĩa vụ chuyển đổi theo quy định, không tự động điều chỉnh trong năm khi chưa đủ căn cứ.
Đối với những sai sót đã phát sinh, cần xác định nguyên nhân, kiểm tra dữ liệu, lựa chọn phương án sửa chữa hợp pháp và đánh giá ảnh hưởng đến báo cáo tài chính, nghĩa vụ thuế. Không sử dụng chứng từ giả hoặc bút toán không có căn cứ nhằm làm cho số liệu phù hợp về hình thức.
👉 Liên hệ TLK Global để được rà soát chế độ kế toán đang áp dụng, kiểm tra hệ thống tài khoản, chứng từ, sổ sách và báo cáo tài chính; đánh giá sai sót, xây dựng phương án chuyển đổi hoặc khắc phục cho công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội. Công ty Luật TLK phối hợp hỗ trợ đánh giá nghĩa vụ kế toán và trách nhiệm pháp lý phát sinh – Hotline 097.211.8764.
VIII. CHI PHÍ DỊCH VỤ LỰA CHỌN CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN VÀ THIẾT LẬP SỔ SÁCH CỦA TLK GLOBAL
1. Các yếu tố quyết định chi phí thiết lập hệ thống kế toán cho công ty mới thành lập
Chi phí dịch vụ lựa chọn chế độ kế toán và thiết lập hệ thống sổ sách cho công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội phụ thuộc vào quy mô doanh nghiệp, ngành nghề hoạt động, chế độ kế toán được phép áp dụng và mức độ phức tạp của hệ thống chứng từ, tài khoản, báo cáo. Doanh nghiệp siêu nhỏ chỉ phát sinh một số giao dịch đơn giản thường có nhu cầu tổ chức kế toán khác với công ty thương mại có hàng tồn kho, nhiều nhà cung cấp hoặc doanh nghiệp dịch vụ thực hiện hợp đồng theo từng giai đoạn.
Đối với doanh nghiệp áp dụng Thông tư số 99/2025/TT-BTC hoặc Thông tư số 133/2016/TT-BTC, phạm vi thiết lập thường bao gồm hệ thống tài khoản, sổ tổng hợp, sổ chi tiết, danh mục đối tượng quản lý và phương pháp ghi nhận nghiệp vụ. Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng Thông tư số 58/2026/TT-BTC, cần xác định hệ thống sổ sách tương ứng với phương pháp tính thuế và yêu cầu quản lý thực tế.
Chi phí còn phụ thuộc vào việc doanh nghiệp sử dụng phần mềm kế toán, hệ thống quản trị tích hợp hay phương pháp ghi sổ đơn giản được pháp luật cho phép. Nếu cần chuyển dữ liệu từ phần mềm cũ, khôi phục chứng từ hoặc điều chỉnh những nghiệp vụ đã ghi nhận sai, khối lượng công việc có thể tăng đáng kể.
Khi lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ, doanh nghiệp cần yêu cầu xác định rõ phạm vi tư vấn, số lượng nghiệp vụ thiết lập, trách nhiệm kiểm tra dữ liệu và sản phẩm bàn giao. Không nên chỉ căn cứ mức phí ban đầu mà bỏ qua những công việc có thể phát sinh sau khi hệ thống đi vào hoạt động.
2. Phân biệt phí thiết lập ban đầu với phí kế toán – thuế định kỳ
Dịch vụ thiết lập hệ thống kế toán ban đầu có mục tiêu xác định chế độ áp dụng, xây dựng cấu trúc dữ liệu và tổ chức quy trình ghi nhận nghiệp vụ. Trong khi đó, dịch vụ kế toán – thuế định kỳ tập trung tiếp nhận chứng từ, ghi sổ, đối chiếu số liệu, kê khai thuế và lập báo cáo theo phạm vi hợp đồng.
Hai nhóm dịch vụ có thể được cung cấp độc lập hoặc kết hợp, nhưng cần phân định trách nhiệm rõ ràng. Chẳng hạn, việc thiết lập danh mục tài sản và công nợ ban đầu không đồng nghĩa đơn vị dịch vụ tiếp tục chịu trách nhiệm theo dõi mọi biến động trong các tháng sau nếu hợp đồng không bao gồm công việc này.
Đối với công ty có kế hoạch mở rộng, việc thiết lập hệ thống cần xem xét khả năng bổ sung tài khoản, danh mục quản trị và chức năng phần mềm mà không làm mất tính liên tục của dữ liệu. Một phương án phù hợp có thể giúp giảm chi phí chuyển đổi về sau, nhưng hiệu quả thực tế phụ thuộc vào cách doanh nghiệp vận hành và duy trì hệ thống.
TLK Global định hướng xác định phạm vi dịch vụ theo đặc điểm hoạt động của từng doanh nghiệp, ưu tiên tính phù hợp pháp lý, khả năng kiểm soát và nhu cầu quản trị thay vì áp dụng một cấu hình kế toán giống nhau cho mọi khách hàng.
👉 Xem thêm: Dịch vụ chọn chế độ kế toán, thiết lập sổ sách cho công ty mới tại TP. Hà Nội (MỚI NHẤT)
IX. QUY TRÌNH CUNG CẤP DỊCH VỤ THIẾT LẬP HỆ THỐNG KẾ TOÁN CỦA TLK GLOBAL
1. Khảo sát mô hình kinh doanh và xác định chế độ kế toán được phép áp dụng
Quy trình thiết lập hệ thống kế toán bắt đầu từ việc kiểm tra hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, ngành nghề, quy mô hoạt động, nhân sự, tổng nguồn vốn và phương pháp tính thuế. Đối với công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội, cần xem xét đồng thời hoạt động hiện tại và kế hoạch phát triển trong những kỳ kế toán tiếp theo.
Trước tiên, phải xác định doanh nghiệp thuộc đối tượng áp dụng chế độ kế toán nào và có quyền lựa chọn giữa những chế độ nào. Việc đánh giá Thông tư số 99/2025/TT-BTC, Thông tư số 133/2016/TT-BTC và Thông tư số 58/2026/TT-BTC cần dựa trên tiêu chí pháp luật, không chỉ căn cứ vào vốn điều lệ hoặc doanh thu dự kiến.
Đối với công ty chưa phát sinh doanh thu, phải kiểm tra các căn cứ xác định quy mô theo quy định áp dụng cho doanh nghiệp mới thành lập. Trường hợp có yêu cầu kế toán chuyên ngành, cần xác định nghĩa vụ đặc thù trước khi lựa chọn hệ thống.
Sau bước khảo sát, phương án đề xuất phải làm rõ chế độ kế toán áp dụng, phạm vi chứng từ, hệ thống tài khoản hoặc sổ kế toán và những yêu cầu quản trị cần thiết. Nếu doanh nghiệp có quyền lựa chọn nhiều chế độ, cần đánh giá khả năng duy trì lâu dài, tránh phát sinh chuyển đổi không cần thiết.
2. Thiết kế hệ thống sổ sách, chứng từ và phương pháp ghi nhận nghiệp vụ
Sau khi lựa chọn chế độ kế toán, cần thiết lập hệ thống ghi nhận phù hợp với đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp. Đối với công ty thương mại, trọng tâm thường là hàng tồn kho, giá vốn, doanh thu và công nợ. Đối với doanh nghiệp dịch vụ, cần kiểm soát hợp đồng, nghiệm thu, tiền nhận trước, chi phí nhân sự và doanh thu theo từng kỳ.
Việc thiết lập hệ thống cần xác định rõ luồng xử lý chứng từ từ khi giao dịch phát sinh đến khi ghi nhận kế toán. Người phụ trách nghiệp vụ phải biết loại tài liệu nào cần cung cấp, thời hạn chuyển giao và người có thẩm quyền kiểm tra, phê duyệt.
Đối với doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99 hoặc Thông tư 133, cần tổ chức hệ thống tài khoản và sổ sách theo chế độ tương ứng. Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng Thông tư 58, phải xác định phương pháp tính thuế và hệ thống sổ được phép sử dụng. Không nên thiết lập các tài khoản hoặc mẫu báo cáo theo thói quen nếu không phù hợp với chế độ đã lựa chọn.
Phần mềm kế toán cần được cấu hình theo chế độ thực tế, bao gồm phương pháp quản lý danh mục, phân quyền, sao lưu và truy xuất chứng từ. Đặc biệt, phải kiểm tra khả năng đối chiếu dữ liệu kế toán với hóa đơn điện tử, ngân hàng và hồ sơ thuế.
3. Kiểm tra vận hành, bàn giao dữ liệu và thiết lập cơ chế kiểm soát định kỳ
Sau khi hệ thống được thiết lập, cần kiểm tra việc ghi nhận một số nghiệp vụ điển hình như góp vốn, mua sắm tài sản, thanh toán chi phí, phát sinh công nợ và lập hóa đơn. Mục tiêu là xác định cấu trúc kế toán có đáp ứng yêu cầu ghi nhận thực tế trước khi doanh nghiệp sử dụng thường xuyên.
Đối với công ty đã phát sinh giao dịch trước thời điểm thiết lập, cần kiểm tra chứng từ và ghi nhận đầy đủ những nghiệp vụ còn thiếu. Không được lấy ngày bắt đầu sử dụng phần mềm làm ngày phát sinh của mọi giao dịch nếu thực tế nghiệp vụ đã hình thành trước đó.
Kết quả bàn giao cần bao gồm thông tin về chế độ kế toán, cấu trúc tài khoản hoặc sổ kế toán, danh mục quản lý, phương pháp lưu trữ và trách nhiệm vận hành. Trường hợp có những khoản chưa đủ chứng từ, phải xác định rõ vấn đề tồn tại và phương án bổ sung hợp pháp.
Đối với doanh nghiệp thuê dịch vụ kế toán, cần phân định trách nhiệm cung cấp chứng từ, hạch toán, kiểm tra và phê duyệt báo cáo. Khi thay đổi nhân sự hoặc đơn vị dịch vụ, việc bàn giao phải bảo đảm khả năng tiếp tục ghi sổ và truy xuất dữ liệu trong những kỳ sau.
👉 Xem thêm: Dịch vụ bàn giao, chuyển đổi đơn vị kế toán – thuế cho doanh nghiệp mới thành lập (MỚI NHẤT)
X. NĂNG LỰC CHUYÊN MÔN VÀ NGUYÊN TẮC KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ
1. Tiêu chuẩn chuyên môn đối với đơn vị tư vấn lựa chọn chế độ kế toán
Lựa chọn chế độ kế toán cho công ty mới thành lập đòi hỏi khả năng xác định chính xác đối tượng áp dụng, thời điểm hiệu lực và những quyền lựa chọn mà pháp luật cho phép. Đơn vị tư vấn không chỉ cần nắm nguyên tắc kế toán mà còn phải phân biệt các tiêu chí xác định quy mô doanh nghiệp, phương pháp tính thuế và nghĩa vụ báo cáo tương ứng.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần đánh giá điều kiện áp dụng Thông tư 133 và khả năng lựa chọn chế độ kế toán doanh nghiệp theo quy định. Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, cần kiểm tra phạm vi áp dụng Thông tư 58, hệ thống sổ sách phù hợp với phương pháp tính thuế và các trường hợp có nghĩa vụ lập báo cáo tài chính.
Năng lực chuyên môn còn thể hiện ở khả năng thiết kế hệ thống kế toán theo đặc điểm giao dịch. Một doanh nghiệp có hàng tồn kho, nhiều công nợ hoặc hợp đồng dịch vụ dài hạn cần phương án kiểm soát khác với công ty chỉ phát sinh một số nghiệp vụ đơn giản.
Khi lựa chọn đơn vị dịch vụ, doanh nghiệp cần kiểm tra tư cách pháp lý, điều kiện hành nghề khi pháp luật yêu cầu và phạm vi công việc được cung cấp. Không nên coi khả năng sử dụng thành thạo phần mềm kế toán là yếu tố thay thế cho năng lực xác định chế độ kế toán và phương pháp ghi nhận phù hợp.
2. Nguyên tắc kiểm soát chất lượng, bảo mật và trách nhiệm của các bên
Hệ thống kế toán ban đầu chứa thông tin về vốn góp, tài sản, đối tác, giá trị hợp đồng và các giao dịch tài chính. Vì vậy, hợp đồng dịch vụ cần quy định rõ trách nhiệm tiếp nhận, bảo mật, lưu trữ và bàn giao dữ liệu.
Doanh nghiệp phải cung cấp trung thực thông tin đăng ký, quy mô hoạt động, phương pháp tính thuế và những giao dịch đã phát sinh. Đơn vị tư vấn có trách nhiệm đánh giá trên cơ sở thông tin thực tế, làm rõ những vấn đề chưa đủ căn cứ và không tự động áp dụng một chế độ kế toán theo mong muốn của khách hàng nếu không đáp ứng điều kiện pháp luật.
Đối với những trường hợp pháp luật cho phép lựa chọn nhiều chế độ, phương án tư vấn cần thể hiện lý do lựa chọn, khả năng duy trì và những nghĩa vụ mà doanh nghiệp phải thực hiện. Khi quy mô hoặc phương pháp tính thuế thay đổi, cần đánh giá lại điều kiện áp dụng và thời điểm chuyển đổi theo quy định.
Một hệ thống kế toán có chất lượng phải đáp ứng ba yêu cầu: ghi nhận đúng nghiệp vụ, truy xuất được chứng từ và cung cấp số liệu phù hợp cho công tác quản trị, báo cáo. Việc thiết lập thành công không chỉ được đánh giá qua số lượng tài khoản hoặc mẫu sổ đã tạo mà còn qua khả năng vận hành ổn định trong thực tế.
XI. HỆ SINH THÁI CÔNG TY LUẬT TLK VÀ TLK GLOBAL TRONG QUẢN TRỊ KẾ TOÁN – THUẾ – TÀI CHÍNH
1. TLK Global hỗ trợ lựa chọn chế độ kế toán và tổ chức hệ thống sổ sách ban đầu
Đối với công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội, TLK Global định hướng hỗ trợ xác định chế độ kế toán được phép áp dụng, thiết lập hệ thống chứng từ, tài khoản hoặc sổ kế toán, đồng thời tổ chức phương pháp ghi nhận phù hợp với đặc điểm kinh doanh.
Công việc tư vấn cần bắt đầu từ việc phân loại doanh nghiệp theo quy mô, kiểm tra phương pháp tính thuế và đánh giá nhu cầu quản trị. Đối với công ty siêu nhỏ, cần xác định điều kiện áp dụng Thông tư số 58/2026/TT-BTC; đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần xem xét Thông tư số 133/2016/TT-BTC và những quyền lựa chọn hợp pháp khác.
Sau khi lựa chọn chế độ, việc thiết lập hệ thống cần bảo đảm khả năng ghi nhận vốn góp, tài sản, doanh thu, chi phí và công nợ. Những giao dịch phát sinh từ thời điểm thành lập phải được theo dõi đầy đủ, kể cả khi công ty chưa phát sinh doanh thu.
Đối với doanh nghiệp sử dụng dịch vụ kế toán định kỳ, cần duy trì tính nhất quán giữa hệ thống ban đầu và những dữ liệu phát sinh tiếp theo. Việc thay đổi phần mềm, nhân sự hoặc đơn vị dịch vụ phải được kiểm soát để tránh thất lạc chứng từ và sai lệch số dư.
2. Công ty Luật TLK hỗ trợ đánh giá trách nhiệm pháp lý và cơ chế quản trị doanh nghiệp
Việc tổ chức công tác kế toán không chỉ liên quan đến kỹ thuật ghi sổ mà còn đặt ra trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật, người quản lý và những cá nhân được giao nhiệm vụ kế toán.
Công ty Luật TLK hỗ trợ đánh giá nghĩa vụ pháp lý về tổ chức công tác kế toán, cơ chế phân quyền, trách nhiệm quản lý tài sản và việc tuân thủ những quy định liên quan. TLK Global phối hợp xem xét chế độ kế toán, hệ thống chứng từ và phương pháp ghi nhận theo phạm vi dịch vụ tương ứng.
Đối với doanh nghiệp thuê ngoài dịch vụ kế toán, cần xác định rõ quyền tiếp cận dữ liệu, trách nhiệm cung cấp chứng từ, phê duyệt giao dịch và nghĩa vụ bàn giao. Việc ký hợp đồng với đơn vị cung cấp dịch vụ không đồng nghĩa toàn bộ trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp đối với sổ sách và báo cáo được chuyển giao.
Khi phát sinh sai sót hoặc tranh chấp về chất lượng dịch vụ, cần đối chiếu nội dung hợp đồng, nghĩa vụ thực hiện, chứng từ giao nhận và hậu quả thực tế. Việc phân định trách nhiệm phải căn cứ hành vi và phạm vi nghĩa vụ của từng bên, không mặc nhiên quy toàn bộ trách nhiệm cho người nhập liệu hoặc người đại diện doanh nghiệp.
Sự phối hợp giữa Công ty Luật TLK và TLK Global hướng đến giải pháp tổ chức công tác kế toán phù hợp với quy định pháp luật và yêu cầu quản trị, đồng thời hạn chế những tranh chấp, sai sót có thể phát sinh từ hệ thống dữ liệu ban đầu.
Ảnh 3: Hệ sinh thái Công ty Luật TLK và TLK Global hỗ trợ lựa chọn chế độ kế toán, thiết lập sổ sách và quản trị kế toán – thuế – tài chính cho công ty tại TP. Hà Nội – Hotline 097.211.8764
XII. CÁC DỊCH VỤ KẾ TOÁN, BÁO CÁO TÀI CHÍNH VÀ PHÁP LÝ BỔ SUNG TẠI TP. HÀ NỘI
1. Dịch vụ kế toán – thuế định kỳ cho công ty sau khi thiết lập sổ sách
Sau khi lựa chọn chế độ kế toán và hoàn thiện hệ thống ban đầu, công ty cần duy trì việc ghi nhận chứng từ, theo dõi doanh thu, chi phí, tài sản, công nợ và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định. Dịch vụ kế toán – thuế định kỳ có vai trò bảo đảm những nghiệp vụ phát sinh được phản ánh nhất quán với chế độ kế toán đã lựa chọn.
Đối với doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99 hoặc Thông tư 133, cần duy trì hệ thống tài khoản, sổ tổng hợp và sổ chi tiết phù hợp. Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng Thông tư 58, phải tổ chức sổ sách theo phương pháp tính thuế và những yêu cầu của chế độ tương ứng.
Khi phát sinh thay đổi quy mô hoạt động hoặc phương pháp tính thuế, doanh nghiệp cần kiểm tra ảnh hưởng đến chế độ kế toán. Việc chuyển đổi phải đáp ứng điều kiện và thời điểm pháp luật cho phép, đồng thời bảo đảm tính liên tục của dữ liệu.
Dịch vụ định kỳ cần phân biệt rõ phạm vi ghi sổ kế toán với phạm vi kê khai, quyết toán thuế. Một chế độ kế toán đơn giản không tự động làm thay đổi nghĩa vụ thuế hoặc miễn trách nhiệm lưu trữ chứng từ theo quy định.
👉 Xem thêm: Dịch vụ luật sư giải trình, xử lý kiểm tra thuế cho doanh nghiệp mới thành lập (MỚI NHẤT)
2. Dịch vụ lập báo cáo tài chính và kiểm tra chất lượng dữ liệu kế toán
Báo cáo tài chính là kết quả tổng hợp từ hệ thống kế toán đã được tổ chức trong kỳ. Nếu chế độ kế toán được lựa chọn không phù hợp hoặc dữ liệu ban đầu thiếu chính xác, việc lập báo cáo có thể phát sinh khó khăn về biểu mẫu, số dư và phương pháp trình bày.
Đối với doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99 hoặc Thông tư 133, cần lập báo cáo tài chính theo chế độ tương ứng và tuân thủ thời hạn pháp luật. Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng Thông tư 58, cần xác định nghĩa vụ lập, nộp báo cáo trên cơ sở phương pháp tính thuế TNDN và những quy định riêng.
Trước khi lập báo cáo, cần đối chiếu tiền, ngân hàng, công nợ, hàng tồn kho, tài sản và các khoản doanh thu, chi phí. Những sai lệch phải được xác minh theo chứng từ thực tế, không tự động điều chỉnh chỉ nhằm bảo đảm cân đối số học.
Trường hợp công ty đã sử dụng sai chế độ kế toán hoặc sai phương pháp ghi nhận, cần đánh giá ảnh hưởng đến báo cáo đã lập và nghĩa vụ thuế liên quan. Phương án sửa chữa phải dựa trên chế độ kế toán áp dụng và các quy định pháp luật hiện hành.
3. Dịch vụ chuyển đổi chế độ kế toán và xử lý sai sót trong năm đầu
Đối với doanh nghiệp không còn đáp ứng điều kiện áp dụng chế độ kế toán đã lựa chọn, cần xác định nghĩa vụ chuyển đổi và thời điểm thực hiện. Việc chuyển đổi phải bảo đảm tính hợp pháp, tính nhất quán và khả năng kế thừa dữ liệu giữa các kỳ kế toán.
Trường hợp công ty áp dụng Thông tư 58 và không còn đáp ứng tiêu chí doanh nghiệp siêu nhỏ trong năm tài chính, cần đánh giá quy định cho phép tiếp tục áp dụng đến hết năm hiện tại và chuyển sang chế độ phù hợp từ năm tiếp theo.
Đối với công ty chuyển đổi từ chế độ kế toán đơn giản sang chế độ có hệ thống tài khoản và báo cáo đầy đủ hơn, cần kiểm tra số dư tài sản, công nợ, vốn chủ sở hữu và các khoản mục liên quan. Không nên thực hiện chuyển đổi bằng cách chỉ thay đổi danh mục tài khoản trên phần mềm mà thiếu kiểm tra dữ liệu gốc.
Nếu sai sót đã ảnh hưởng đến báo cáo tài chính hoặc nghĩa vụ thuế, cần xác định nguyên nhân và phương án khắc phục riêng cho từng hệ thống. Đặc biệt, việc sửa chữa kế toán và khai bổ sung hồ sơ thuế phải tuân thủ điều kiện pháp luật tương ứng, không sử dụng một thao tác điều chỉnh chung cho mọi trường hợp.
👉 Xem thêm: Dịch vụ kế toán – thuế cho công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội (MỚI NHẤT)
👉 Liên hệ TLK Global để được tư vấn lựa chọn chế độ kế toán theo Thông tư 99, Thông tư 133 hoặc Thông tư 58; thiết lập hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ sách, phần mềm và phương án chuyển đổi phù hợp cho công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội. Công ty Luật TLK phối hợp hỗ trợ đánh giá nghĩa vụ quản trị, trách nhiệm kế toán và những rủi ro pháp lý liên quan – Hotline 097.211.8764.
XIII. CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG
1. Công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội nên áp dụng Thông tư 99 hay Thông tư 133?
Cần căn cứ quy mô, ngành nghề, đối tượng áp dụng và nhu cầu quản trị. Doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng điều kiện có thể áp dụng Thông tư 133 hoặc lựa chọn chế độ kế toán khác khi pháp luật cho phép. Không nên lựa chọn chỉ theo mức độ đơn giản của phần mềm.
2. Công ty siêu nhỏ có bắt buộc áp dụng Thông tư 58/2026/TT-BTC không?
Không phải mọi trường hợp đều bắt buộc lựa chọn Thông tư 58. Doanh nghiệp siêu nhỏ cần kiểm tra điều kiện áp dụng và quyền lựa chọn chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định. Việc lựa chọn phải được thực hiện nhất quán trong kỳ kế toán.
3. Công ty chưa có doanh thu có được coi là doanh nghiệp siêu nhỏ không?
Không đương nhiên. Việc xác định quy mô phải căn cứ tiêu chí pháp luật, gồm các yếu tố liên quan đến lĩnh vực hoạt động, lao động, doanh thu và tổng nguồn vốn. Doanh nghiệp mới thành lập phải áp dụng phương pháp xác định quy mô tương ứng.
4. Công ty mới thành lập có phải mở sổ kế toán ngay không?
Có. Doanh nghiệp phải tổ chức ghi nhận những nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh từ thời điểm thành lập theo quy định. Chưa có doanh thu không đồng nghĩa không cần ghi nhận vốn góp, tài sản, chi phí hoặc công nợ.
5. Doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng Thông tư 58 có phải sử dụng hệ thống tài khoản kế toán không?
Cần căn cứ phương pháp tính thuế và quy định cụ thể của Thông tư 58. Chế độ này có cơ chế ghi sổ đơn giản hóa, không bắt buộc tổ chức hệ thống tài khoản giống chế độ kế toán doanh nghiệp thông thường trong những trường hợp tương ứng.
6. Doanh nghiệp áp dụng Thông tư 58 có phải lập báo cáo tài chính không?
Phụ thuộc phương pháp tính thuế TNDN và trường hợp pháp luật quy định. Doanh nghiệp siêu nhỏ tính thuế TNDN trên thu nhập tính thuế có nghĩa vụ lập báo cáo tài chính hằng năm theo chế độ tương ứng. Với phương pháp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu, cần kiểm tra quy định miễn nghĩa vụ lập, nộp báo cáo và các yêu cầu khác.
7. Công ty đang sử dụng Thông tư 133 có thể chuyển sang Thông tư 99 không?
Có thể xem xét khi thuộc trường hợp pháp luật cho phép. Việc chuyển đổi phải xác định thời điểm thực hiện, phương pháp kế thừa số dư và tính nhất quán của dữ liệu. Không nên tự ý thay đổi giữa kỳ khi chưa kiểm tra điều kiện pháp luật.
8. Doanh nghiệp siêu nhỏ phát triển thành doanh nghiệp nhỏ trong năm phải chuyển chế độ kế toán ngay không?
Theo quy định chuyển tiếp của Thông tư 58, trường hợp doanh nghiệp không còn đáp ứng tiêu chí siêu nhỏ trong năm tài chính có thể tiếp tục áp dụng chế độ này đến hết năm hiện tại và chuyển sang chế độ phù hợp từ năm tài chính tiếp theo.
9. Thuê dịch vụ kế toán có làm mất trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật không?
Không. Việc thuê dịch vụ kế toán phải được thực hiện theo quy định và hợp đồng, nhưng doanh nghiệp vẫn có trách nhiệm tổ chức công tác kế toán, cung cấp thông tin và thực hiện các nghĩa vụ thuộc trách nhiệm của mình.
10. TLK Global có thể hỗ trợ thiết lập hệ thống kế toán ban đầu như thế nào?
Tùy phạm vi hợp đồng, TLK Global hỗ trợ xác định chế độ kế toán phù hợp, thiết lập chứng từ, tài khoản hoặc sổ kế toán, cấu hình phần mềm và xây dựng quy trình kiểm soát. Công ty Luật TLK phối hợp tư vấn những vấn đề pháp lý về tổ chức công tác kế toán và quản trị doanh nghiệp.
👉 Quý Khách hàng có thể tham khảo thêm thông tin về Hệ sinh thái TLK và các gói ưu đãi dịch vụ Pháp lý, Kế toán – Thuế đang được áp dụng dưới đây.
🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ pháp lý của Công ty Luật TLK
🔗 Chính sách ưu đãi dịch vụ Kế toán – Thuế của Công ty Tư vấn và Đại lý thuế TLK Global
🔗 Hệ sinh thái TLK: Công ty Luật TLK và Công ty Tư vấn và Đại lý Thuế TLK Global
XIV. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK
Lựa chọn đúng chế độ kế toán và thiết lập hệ thống sổ sách ngay từ ngày thành lập là nền tảng giúp công ty tại TP. Hà Nội ghi nhận chính xác các giao dịch, kiểm soát nghĩa vụ thuế và xây dựng dữ liệu tài chính đáng tin cậy. Việc xác định sai chế độ hoặc tổ chức sổ sách thiếu nhất quán ngay trong năm đầu có thể dẫn đến những điều chỉnh phức tạp, chi phí phát sinh và rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động.
CÔNG TY LUẬT TLK cung cấp giải pháp pháp lý về quản trị doanh nghiệp, tổ chức công tác kế toán và trách nhiệm tuân thủ. CÔNG TY TNHH TƯ VẤN VÀ ĐẠI LÝ THUẾ TLK GLOBAL phối hợp hỗ trợ lựa chọn chế độ kế toán, thiết lập sổ sách, kiểm soát dữ liệu và thực hiện các nghiệp vụ kế toán – thuế. Với triết lý “xử lý đúng ngay từ đầu”, hệ sinh thái TLK hướng đến giải pháp đồng bộ Pháp lý – Tài chính – Kế toán – Thuế, bảo đảm tính chính xác, minh bạch và khả năng vận hành ổn định, lâu dài.
👉 Liên hệ luật sư Công ty Luật TLK để được tư vấn lựa chọn chế độ kế toán theo Thông tư 99, Thông tư 133 hoặc Thông tư 58, thiết lập hệ thống sổ sách và phòng ngừa rủi ro kế toán – thuế cho công ty mới thành lập tại TP. Hà Nội – Hotline 097.211.8764.
CÔNG TY LUẬT TLK
🌐 Website: https://tlklawfirm.vn
📧 Email: info@tlklawfirm.vn
☎ Tel: 0243.2011.747
📞 Hotline: 097.211.8764
