Lấy mẫu kiểm nghiệm thực phẩm là bước quan trọng nhất trong toàn bộ quá trình kiểm nghiệm chất lượng và an toàn thực phẩm, đặc biệt là đối với các sản phẩm thuộc nhóm rủi ro cao như: thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm chức năng, thực phẩm chế biến, sữa – đồ uống – sản phẩm nhập khẩu.
Tuy nhiên, 80% doanh nghiệp mắc lỗi ngay từ khâu lấy mẫu – niêm phong – vận chuyển – bàn giao khiến phòng kiểm nghiệm không tiếp nhận hoặc kết quả bị trả về vì “mẫu không đạt yêu cầu kỹ thuật”. Điều này dẫn đến:
- Chậm tiến độ công bố
- Phải kiểm nghiệm lại (tốn thêm chi phí)
- Hồ sơ bị từ chối tại Cục ATTP
Trong bài viết này, Công ty Luật TLK sẽ hướng dẫn quy trình lấy mẫu và nộp mẫu kiểm nghiệm chuẩn ISO/IEC 17025, theo đúng pháp luật và theo chuẩn chuyên môn của phòng thí nghiệm được Bộ Y tế chỉ định.
Nếu bạn cần hỗ trợ lấy mẫu đúng quy định, hãy liên hệ Công ty Luật TLK qua Hotline 097.211.8764 để được tư vấn miễn phí.
Xem thêm: Thủ tục kiểm nghiệm sản phẩm thực phẩm định kỳ mới nhất 2026
Xem thêm: Quy trình lấy và nộp mẫu kiểm nghiệm thực phẩm chuẩn ISO/IEC 17025
Xem thêm: Thủ tục cấp đổi Sổ đỏ do sai sót thông tin mới nhất 2026
1. TỔNG QUAN QUY TRÌNH LẤY MẪU KIỂM NGHIỆM THỰC PHẨM
Lấy mẫu là bước đầu tiên và đóng vai trò quyết định trong quy trình kiểm nghiệm. Mẫu phải được lấy đúng cách để bảo đảm:
Đại diện cho lô hàng
Không bị nhiễm chéo
Không thay đổi các chỉ tiêu vật lý – hóa học – vi sinh
Được niêm phong đúng tiêu chuẩn
Được bảo quản và vận chuyển phù hợp
Nếu lấy mẫu sai, kết quả kiểm nghiệm sẽ không phản ánh đúng chất lượng, thậm chí có thể:
Kết luận sai “không đạt”
Không phù hợp với hồ sơ công bố
Buộc doanh nghiệp phải làm lại từ đầu
Hầu hết sản phẩm phải lấy 3 mẫu:
01 mẫu kiểm
01 mẫu lưu
01 mẫu đối chiếu
Ngoài ra, thời gian từ khi lấy mẫu đến khi nộp mẫu tại phòng thí nghiệm phải càng ngắn càng tốt, đặc biệt với thực phẩm tươi, thực phẩm đông lạnh hoặc mẫu có nguy cơ biến đổi nhanh.
2. PHÁP LUẬT QUY ĐỊNH THẾ NÀO VỀ LẤY MẪU KIỂM NGHIỆM?
Theo Luật An toàn thực phẩm 2010 và Nghị định 15/2018/NĐ-CP:
Lấy mẫu phải đúng kỹ thuật
Mẫu phải đủ lượng
Mẫu phải đại diện cho lô sản phẩm
Mẫu phải được niêm phong đúng quy định
Mẫu phải được ghi rõ thông tin: tên sản phẩm, lô, NSX–HSD, số lượng, thời gian lấy mẫu, người lấy mẫu
Ngoài ra, đối với các phòng thí nghiệm đạt ISO/IEC 17025, yêu cầu kỹ thuật cao hơn:
Mẫu phải được lấy bằng dụng cụ tiệt trùng
Bao bì đựng mẫu phải phù hợp (chai thủy tinh, túi PE…)
Mẫu vi sinh phải bảo quản ở 2–8°C
Mẫu đông lạnh phải giữ nhiệt độ âm
Mẫu chất béo phải tránh ánh sáng và nhiệt
Tất cả quy định này nhằm bảo đảm tính toàn vẹn mẫu – yếu tố quan trọng nhất để phòng kiểm nghiệm đưa ra kết quả chính xác.
3. YÊU CẦU KỸ THUẬT ĐỐI VỚI MẪU KIỂM NGHIỆM
Một mẫu thực phẩm đạt yêu cầu phải tuân thủ đầy đủ 6 tiêu chí:
1. Đủ số lượng mẫu
Tối thiểu:
200–500g đối với dạng bột
3–6 viên đối với viên nén/nang
2–3 chai đối với dạng nước
300g đối với dạng hạt
2. Mẫu phải còn nguyên vẹn – không biến dạng
Không được:
Rách bao bì
Biến màu
Mất nhãn
Hở nắp
Đông đá bị chảy nước
3. Đảm bảo điều kiện bảo quản
Mẫu đông lạnh → ≤ -18°C
4. Dụng cụ lấy mẫu phải tiệt trùng
Muỗng inox
Dụng cụ lấy mẫu phòng thí nghiệm
Bao bì sạch – tiệt trùng
5. Nhãn mẫu phải đầy đủ thông tin
Tên sản phẩm
Nhà sản xuất
Số lô
NSX – HSD
Số lượng mẫu
Mục đích kiểm nghiệm
Người lấy mẫu
6. Có biên bản lấy mẫu
Theo Điều 7 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, biên bản phải bao gồm:
Ngày – giờ – địa điểm
Hình thức lấy mẫu
Số lượng mẫu
Điều kiện bảo quản
Chỉ tiêu dự kiến kiểm nghiệm
4. QUY TRÌNH LẤY MẪU THỰC PHẨM ĐÚNG CHUẨN ISO/IEC 17025
Dưới đây là quy trình lấy mẫu theo chuẩn được áp dụng tại các phòng thí nghiệm đạt ISO/IEC 17025:
Bước 1. Chuẩn bị trước khi lấy mẫu
Xác định sản phẩm
Xác định bộ chỉ tiêu
Chuẩn bị bao bì – dụng cụ – tem niêm phong
Chuẩn bị biên bản lấy mẫu
Bước 2. Lấy mẫu đại diện
Việc lấy mẫu phải mang tính đại diện cho toàn bộ lô hàng, được thực hiện theo các nguyên tắc:
Lấy ở đầu – giữa – cuối lô
Lấy từ nhiều hộp/chai khác nhau
Không lấy từ sản phẩm lỗi/hỏng
Bước 3. Niêm phong mẫu
Niêm phong bằng tem chuyên dụng
Tem không được bong tróc
Có chữ ký người lấy mẫu
Ghi thời gian niêm phong
Bước 4. Bảo quản mẫu đúng điều kiện
Mẫu vi sinh → thùng đá/đá khô
Bước 5. Lập biên bản lấy mẫu đúng pháp luật
Biên bản phải có đầy đủ:
Thời gian lấy mẫu
Điều kiện bảo quản
Phương pháp lấy mẫu
Tình trạng mẫu
Ký xác nhận giữa người giao – nhận
Bước 6. Bàn giao mẫu cho phòng kiểm nghiệm
Phòng kiểm nghiệm chỉ tiếp nhận khi:
Mẫu còn nguyên
Tem niêm phong không rách
Biên bản hợp lệ
Đúng điều kiện bảo quản
5. QUY TRÌNH NỘP MẪU – VẬN CHUYỂN – BÀN GIAO ĐÚNG QUY ĐỊNH
Sau khi lấy mẫu, quy trình nộp mẫu tại phòng kiểm nghiệm đạt ISO/IEC 17025 phải được thực hiện theo trình tự chính xác sau:
Bước 1. Kiểm tra tem – nhãn – tình trạng mẫu trước khi vận chuyển
Doanh nghiệp hoặc Công ty Luật TLK sẽ tiến hành:
Kiểm tra lại tem niêm phong
Đối chiếu thông tin trên nhãn với biên bản lấy mẫu
Đảm bảo mẫu không có dấu hiệu hư hỏng
Nếu tem niêm phong bong tróc, phòng kiểm nghiệm có quyền từ chối.
Bước 2. Vận chuyển mẫu đúng điều kiện
Theo tiêu chuẩn của ISO/IEC 17025:
|
Loại mẫu |
Yêu cầu vận chuyển |
|
Mẫu vi sinh |
2–8°C, thùng giữ nhiệt |
|
Mẫu đông lạnh |
Duy trì ≤ -18°C |
|
Mẫu chất béo |
Tránh ánh sáng |
|
Mẫu dạng nước |
Đựng trong chai thủy tinh tiệt trùng |
|
Mẫu bột/viên |
Giữ khô ráo, tránh ẩm |
Việc vận chuyển sai điều kiện dẫn đến:
Tăng vi sinh
Giảm hoặc thay đổi hoạt chất
Kết quả không còn chính xác
Bước 3. Nộp mẫu tại cơ sở kiểm nghiệm
Tại quầy tiếp nhận mẫu, hồ sơ cần có:
Biên bản lấy mẫu
Phiếu yêu cầu kiểm nghiệm (ghi rõ chỉ tiêu)
Thông tin sản phẩm
Thông tin doanh nghiệp
Khi nộp mẫu:
Kỹ thuật viên kiểm tra tình trạng mẫu
Đối chiếu tem – nhãn – biên bản
Ghi nhận vào sổ tiếp nhận
Ký xác nhận
Bước 4. Theo dõi quá trình kiểm nghiệm
Phòng kiểm nghiệm sẽ:
Phân tích mẫu
Đối chiếu chỉ tiêu theo QCVN/TCVN
Kiểm nghiệm hàm lượng – vi sinh – kim loại nặng
Kiểm hoạt chất
Thời gian trả kết quả: 3–7 ngày tùy chỉ tiêu.
Bước 5. Nhận kết quả kiểm nghiệm
Kết quả hợp lệ phải đảm bảo:
Có chữ ký chuyên gia kiểm nghiệm
Logo – mã số phòng thí nghiệm
Danh sách đầy đủ chỉ tiêu
Phương pháp thử
Kết luận “ĐẠT/Không đạt”
Nếu có chỉ tiêu không đạt, Công ty Luật TLK sẽ hỗ trợ doanh nghiệp xử lý:
Kiểm nghiệm lại
Tư vấn điều chỉnh công thức
Tối ưu hồ sơ công bố
6. CĂN CỨ PHÁP LÝ ÁP DỤNG
Luật An toàn thực phẩm 2010 – Điều 6, Điều 7
Nghị định 15/2018/NĐ-CP, Điều 7: Quy định về lấy mẫu – kiểm nghiệm
QCVN 01-190:2020/BYT – Quy định chung về ATTP (liên quan việc lấy mẫu)
QCVN 8-1:2011/BYT – Kim loại nặng trong thực phẩm
QCVN 8-2:2011/BYT – Vi sinh vật gây bệnh
QCVN 6-2:2010/BYT – Quy định riêng cho TPBVSK
Thông tư 24/2019/TT-BYT – Mẫu kiểm nghiệm và điều kiện phòng thử nghiệm
Nghị định 115/2018/NĐ-CP – Xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực ATTP
7. HỒ SƠ BỊ TỪ CHỐI VÀ CÁCH CÔNG TY LUẬT TLK XỬ LÝ
Dưới đây là những trường hợp hồ sơ nộp mẫu/kiểm nghiệm bị từ chối mà doanh nghiệp thường gặp nhất:
1. Mẫu không đạt điều kiện bảo quản
Phòng kiểm nghiệm từ chối khi:
Mẫu bị hỏng – biến dạng
Mẫu có dấu hiệu rã đông
Mẫu vi sinh bảo quản sai nhiệt độ
Cách TLK xử lý:
Tổ chức lấy mẫu lại
Hỗ trợ bảo quản đúng tiêu chuẩn ISO/IEC 17025
Tránh nguy cơ mẫu bị từ chối lần thứ hai
2. Thiếu biên bản lấy mẫu hoặc biên bản không hợp lệ
Lý do phổ biến:
Không ghi rõ thời gian
Không ghi chỉ tiêu kiểm nghiệm
Không có chữ ký của người lấy mẫu
TLK khắc phục bằng cách:
Lập lại biên bản chuẩn pháp luật
Kiểm tra trước khi nộp phòng kiểm nghiệm
3. Chỉ tiêu kiểm nghiệm không phù hợp
Đây là lỗi lớn nhất khi:
Chọn thiếu chỉ tiêu
Chỉ tiêu không phù hợp với bản chất sản phẩm
TLK xử lý:
Xác định lại bộ chỉ tiêu đúng QCVN/TCVN
Hỗ trợ phân tích thành phần để chọn chỉ tiêu chuẩn
4. Sai phòng kiểm nghiệm
Phòng kiểm nghiệm không đạt ISO/IEC 17025 → hồ sơ công bố bị từ chối.
TLK giải pháp:
Giới thiệu phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn, đủ năng lực thử nghiệm.
8. CÁC LỖI THƯỜNG GẶP – RỦI RO – MỨC PHẠT
Các lỗi điển hình trong thực tế:
1. Lấy mẫu không đại diện cho lô hàng
2. Không niêm phong mẫu
3. Bảo quản mẫu sai quy định
→ Vi sinh tăng → chỉ tiêu không đạt.
4. Chọn sai chỉ tiêu kiểm nghiệm
5. Không ghi rõ loại mẫu trong biên bản
→ Không xác định được loại chỉ tiêu thử.
6. Không có phiếu yêu cầu kiểm nghiệm
7. Mức phạt theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP
Phạt từ 3–40 triệu đồng đối với hành vi không thực hiện kiểm nghiệm đúng quy định.
Thu hồi sản phẩm nếu nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe.
9. LỢI ÍCH KHI SỬ DỤNG DỊCH VỤ CÔNG TY LUẬT TLK
Lấy mẫu đúng chuẩn ISO/IEC 17025
Tư vấn bộ chỉ tiêu chính xác theo QCVN/TCVN
Tránh bị trả mẫu – trả hồ sơ
Rút ngắn thời gian kiểm nghiệm
Hỗ trợ nộp mẫu và theo dõi kết quả
Đại diện xử lý khi có chỉ tiêu không đạt
Bảo mật tuyệt đối thông tin sản phẩm
10. QUY TRÌNH CÔNG TY LUẬT TLK HỖ TRỢ KHÁCH HÀNG
Tiếp nhận hồ sơ – thành phần sản phẩm
Xác định bộ chỉ tiêu chính xác
Hướng dẫn lấy mẫu chuẩn ISO/IEC
Hỗ trợ vận chuyển – nộp mẫu
Làm việc trực tiếp với phòng kiểm nghiệm
Phân tích kết quả, tư vấn hướng xử lý
Hỗ trợ công bố sản phẩm theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP
11. TLK CAM KẾT: THỜI GIAN – CHI PHÍ – BẢO MẬT – HIỆU QUẢ
Chính xác
Nhanh chóng
Chi phí tối ưu
Không bị trả mẫu, trả hồ sơ
12. CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP CỦA KHÁCH HÀNG
1. Lấy mẫu kiểm nghiệm có bắt buộc theo ISO/IEC 17025 không?
Có. Phòng kiểm nghiệm chỉ tiếp nhận mẫu đúng tiêu chuẩn.
2. Lấy mẫu sai thì có phải kiểm nghiệm lại không?
Có. Hầu hết đều phải thực hiện lại từ đầu.
3. Mẫu cần số lượng bao nhiêu?
Tùy dạng sản phẩm, trung bình từ 200g–500g hoặc 3–6 viên.
4. Thời gian kiểm nghiệm mất bao lâu?
3–7 ngày tùy chỉ tiêu.
5. Chi phí kiểm nghiệm khoảng bao nhiêu?
1.500.000 – 12.000.000 đồng tùy bộ chỉ tiêu.
6. Công ty Luật TLK có hỗ trợ lấy mẫu tại kho không?
Có. TLK nhận hỗ trợ trên toàn quốc.
13. THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK
Quy trình lấy mẫu và nộp mẫu kiểm nghiệm thực phẩm đúng chuẩn ISO/IEC 17025 là yếu tố then chốt quyết định tính hợp lệ của kết quả kiểm nghiệm, ảnh hưởng trực tiếp đến hồ sơ công bố sản phẩm, nghĩa vụ kiểm nghiệm định kỳ và quá trình thanh tra, hậu kiểm của cơ quan nhà nước. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp gặp rủi ro do lấy mẫu không đúng kỹ thuật, bảo quản và vận chuyển mẫu chưa phù hợp, hoặc nộp mẫu tại phòng kiểm nghiệm chưa đáp ứng điều kiện theo chuẩn ISO/IEC 17025.
Với kinh nghiệm tư vấn pháp lý chuyên sâu trong lĩnh vực an toàn thực phẩm – kiểm nghiệm – công bố sản phẩm – quản lý hậu kiểm, Công ty Luật TLK sẵn sàng đồng hành cùng Quý khách hàng, doanh nghiệp:
Tư vấn quy trình lấy mẫu, bảo quản và vận chuyển mẫu kiểm nghiệm đúng chuẩn ISO/IEC 17025;
Hướng dẫn lựa chọn phòng kiểm nghiệm đáp ứng điều kiện pháp lý theo quy định hiện hành;
Rà soát sự phù hợp giữa kết quả kiểm nghiệm và hồ sơ công bố, tự công bố sản phẩm;
Hỗ trợ làm việc với cơ quan quản lý nhà nước khi có yêu cầu kiểm tra, hậu kiểm;
Tư vấn phương án xử lý rủi ro, sai sót để bảo đảm tính hợp lệ của hồ sơ pháp lý.
Trong trường hợp Quý khách hàng:
Chuẩn bị lấy mẫu, nộp mẫu kiểm nghiệm thực phẩm;
Gặp vướng mắc về quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc giá trị pháp lý của kết quả kiểm nghiệm;
Mong muốn có đơn vị pháp lý tư vấn chuẩn xác – hỗ trợ kịp thời – đồng hành lâu dài,
hãy liên hệ ngay với Công ty Luật TLK để được hỗ trợ chi tiết, đúng quy định và hiệu quả.
THÔNG TIN LIÊN HỆ CÔNG TY LUẬT TLK
Website: https://tlklawfirm.vn
Email: info@tlklawfirm.vn
Điện thoại: 0243.2011.747
Hotline: 097.211.8764
Công ty Luật TLK cam kết cung cấp dịch vụ pháp lý chuyên nghiệp – tuân thủ pháp luật – tối ưu thời gian và chi phí, giúp doanh nghiệp yên tâm trong quá trình kiểm nghiệm, công bố và lưu hành sản phẩm thực phẩm trên thị trường.
